๖. อุปเสนวังคันตปุตตเถรคาถา เล่ม ๒๖

วิวิตฺตํ อปฺปนิคฺโฆสํ วาฬมิคนิเสวิตํ

เสเว เสนาสนํ ภิกฺขุ ปฏิสลฺลานการณา.

ภิกษุพึงอยู่เสนาสนะอันสงัด ปราศจากเสียงอื้ออึง

ที่สัตว์ร้ายอาศัยอยู่ เพราะการหลีกเร้นเป็นเหตุ

สงฺการปุญฺชา อาหตฺวา สุสานา รถิยาหิ จ

ตโต สงฺฆาฏิกํ กตฺวา ลูขํ ธาเรยฺย จีวรํ.

พึงเก็บผ้าจากกองขยะ จากป่าช้า

และตรอกน้อย ตรอกใหญ่นั้น

ทำเป็นผ้านุ่ง ผ้าห่ม แล้วใช้จีวรที่เศร้าหมอง

นีจํ มนํ กริตฺวาน สปทานํ กุลา กุลํ

ปิณฺฑิกาย จเร ภิกฺขุ คุตฺตทฺวาโร สุสํวุโต.

ภิกษุพึงคุ้มครองทวาร

สำรวมระวังทำใจให้เคารพเอื้อเฟื้อแล้ว

เที่ยวบิณฑบาตตามลำดับสกุล ตามลำดับตรอก

ลูเขนปิ จ (๑) สนฺตุสฺเส นาญฺญํ ปตฺเถ รสํ พหุํ

รเสสุ อนุคิทฺธสฺส ฌาเน น รมตี มโน.

พึงยินดีด้วยของตามที่ได้ ถึงจะเป็นของเศร้าหมอง

และไม่ควรปรารถนารสอย่างอื่นจากรสตามที่ได้มาให้มาก

สำหรับผู้ที่ยังติดในรส ใจย่อมไม่ยินดีในฌาน

อปฺปิจฺโฉ เจว สนฺตุฏฺโฐ ปวิวิตฺโต วเส มุนิ

อสํสฏฺโฐ คหฏฺเฐหิ อนาคาเรหิ จูภยํ.

ภิกษุพึงเป็นผู้มีความปรารถนาน้อย สันโดษ ชอบสงัด

เป็นมุนี และไม่อยู่คลุกคลีด้วยคฤหัสถ์และบรรพชิตทั้งสอง

ยถา ชโฬ จ มูโค จ อตฺตานํ ทสฺสเย ตถา

นาติเวลํ ปภาเสยฺย สํฆมชฺฌมฺหิ ปณฺฑิโต.

ภิกษุผู้เป็นบัณฑิตควรแสดงตนให้เป็นเหมือนคนโง่และคนใบ้

ไม่ควรพูดมากในท่ามกลางสงฆ์

น โส อุปวเท กญฺจิ อุปฆาตํ วิวชฺชเย

สํวุโต ปาติโมกฺขสฺมึ มตฺตญฺญู จสฺส โภชเน.

ท่านไม่พึงว่าร้ายใคร พึงเว้นการกระทบกระทั่ง

ควรสำรวมในพระปาติโมกข์ และรู้จักประมาณในการขบฉัน

สุคฺคหีตนิมิตฺตสฺส จิตฺตสฺสุปฺปาทโกวิโท

สมถํ อนุยุญฺเชยฺย กาเลน จ วิปสฺสนํ.

เป็นผู้ฉลาดในการเกิดขึ้นแห่งจิตที่กำหนดนิมิตไว้ดีแล้ว

ประกอบสมถะและวิปัสสนาตามกาลอันสมควรเนือง ๆ

วีริยสาตจฺจสมฺปนฺโน ยุตฺตโยโค สทา สิยา

น จ อปฺปตฺวา ทุกฺขนฺตํ วิสฺสาสํ เอยฺย ปณฺฑิโต.

ภิกษุผู้เป็นบัณฑิตพึงเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยความเพียรเป็นนิตย์

ประกอบภาวนาทุกเมื่อ

หากยังไม่ถึงที่สุดทุกข์ไม่พึงถึงความวางใจ

เอวํ วิหรมานสฺส สุทฺธิกามสฺส ภิกฺขุโน

ขิยฺยนฺติ อาสวา สพฺเพ นิพฺพุติญฺจาธิคจฺฉตีติ.

อุปเสโน วงฺคนฺตปุตฺโต เถโร.

อาสวะทั้งปวงของภิกษุผู้ปรารถนาความบริสุทธิ์เป็นอยู่อย่างนี้

ย่อมสิ้นไป และท่านก็ย่อมบรรลุนิพพาน