๑. อุรุเวลกัสสปเถรคาถา เล่ม ๒๖

๖. ฉักกนิบาต

๑. อุรุเวลกัสสปเถรคาถา

สุภาษิตแสดงความภูมิใจที่ได้บวชในพระพุทธศาสนา

นัยว่า ท่านพระอุรุเวลอัสสปเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๖ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๔๗}[๓๗๕] เราถูกความริษยาและความถือตัวลวงตาไว้ จึงไม่ยอมนอบน้อม จนถึงได้เห็นปาฏิหาริย์ของพระโคดมผู้เรืองยศ

[๓๗๖] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นสารถีของนรชนทรงทราบความคิดของเรา จึงทรงตักเตือนเรา ลำดับนั้น ความสลดใจ ความอัศจรรย์ใจ ความขนลุกชูชันได้เกิดขึ้นแก่เรา[๓๗๗] ความสำเร็จเล็กน้อยที่เคยมีแก่เราตอนที่ยังเป็นชฏิลในอดีต เราได้สละความสำเร็จอันนั้นเสียแล้วมาบวชในศาสนาของพระชินเจ้า[๓๗๘] เมี่อก่อนเรายินดีการบูชายัญ ห้อมล้อมด้ายกามารมณ์ ภายหลังเราถอนราคะ โทสะ และโมหะขึ้นได้แล้ว

[๓๗๙] เรารู้ขันธ์ที่เคยอยู่อาศัยในกาลก่อน ชำระทิพยจักขุญาณ หมดจดแล้ว เราเป็นผู้มีฤทธิ์รู้จิตของผู้อื่นและบรรลุทิพพโสตญาณแล้ว[๓๘๐] อนึ่ง เราออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตเพื่อประโยชน์ อันใด ประโยชน์อันนั้นเราก็ได้บรรลุแล้ว ความสิ้นไป

แห่งสังโยชน์ทั้งปวงเราก็ได้บรรลุแล้ว

๒. เตกิจฉกานิเถรคาถา

สุภาษิตโต้มาร

(มารแสร้งเยาะเย้ยว่า)

{๓๔๘}[๓๘๑] ข้าวเปลือก ข้าวสาลีถูกขนจากลานไปเก็บไว้ในยุ้งแล้ว เราจะไม่ได้แม้เพียงก้อนข้าวสักก้อน เราจักทำอย่างดี

(ท่านพระเตกิจฉานิเถระเตือนตนว่า)

[๓๘๒] ท่านจงมีจิตผ่องใสระลึกถึงพระพุทธเจ้าผู้มีพระคุณอันหาประมาณมิได้เนือง ๆ ก็จักเป็นผู้มีสรีระอันปีติถูกต้อง มีจิตเบิกบานแล้ว เนืองๆ[๓๘๓] ท่านจงมีจิตผ่องใสระลึกถึงพระธรรมผู้มีพระคุณอันหาประมาณมิได้เนือง ๆ ก็จักเป็นผู้มีสรีระอันปีติถูกต้อง มีจิตเบิกบานแล้วเนือง ๆ[๓๘๔] ท่านจงมีจิตผ่องใสระลึกถึงพระสงฆ์ผู้มีพระคุณอันหาประมาณมิได้เนือง ๆ ก็จักเป็นผู้มีสรีระอันปีติถูกต้อง มีจิตเบิกบานแล้วเนือง ๆ

(มารกล่าวว่า)

[๓๘๔] ท่านอยู่ในที่โล่ง ราตรีฤดูหิมะตกนี้ก็หนาวเย็น ท่านอย่าถูกความหนาวเย็นเบียดเบียนให้ลำบากเลย นิมนต์ท่าน