arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · ฉักกนิบาต

๑๓. สิริมัณฑเถรคาถา เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๕๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๓/๑๔ ในฉักกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๑๓. สิริมณฺฑตฺเถรคาถา

๑๓. สิริมัณฑเถรคาถา

ภาษิตของท่านพระสิริมัณฑเถระ

(พระสิริมัณฑเถระได้กล่าว ๖ คาถาไว้ดังนี้ว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ฉักกนิบาต สิริมัณฑเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๓๖–๓๓๗ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๑๕–๔๑๖

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ฉนฺนมติวสฺสติ วิวฏํ นาติวสฺสติ

ตสฺมา ฉนฺนํ วิวเรถ เอวนฺตํ นาติวสฺสติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทุจริตที่ปิดบังไว้ย่อมรั่วรด ที่เปิดเผยย่อมไม่รั่วรด

เพราะฉะนั้น ควรเปิดเผยทุจริตที่ปิดไว้นั้นเสีย

ทุจริตที่เปิดเผยนั้น จะไม่รั่วรดได้ด้วยอาการอย่างนี้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

มจฺจุนาพฺภาหโต (๑) โลโก ชราย ปริวาริโต

ตณฺหาสลฺเลน โอติณฺโณ อิจฺฉาธูปายิโต สทา.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. มจฺจุนาพฺภหโต
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สัตว์โลกถูกมัจจุราชคอยขจัด ถูกชรารุมล้อม

ถูกลูกศรคือตัณหาคอยทิ่มแทง

ทั้งถูกความอยากแผดเผาตลอดกาล

บาลี (มหาจุฬาฯ)

มจฺจุนาพฺภาหโต๑ โลโก ปริกฺขิตฺโต ชราย จ

หญฺญติ นิจฺจมตฺตาโณ ปตฺตทณฺโฑว ตกฺกโร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สัตว์โลก ถูกมัจจุราชคอยขจัด และถูกชรารุมล้อม

ไม่มีที่พึ่ง ถูกเบียดเบียนอยู่เป็นนิตย์

เหมือนโจรถูกลงอาชญา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อาคจฺฉนฺตคฺคิขนฺธาว มจฺจุ พฺยาธิ ชรา ตโย

ปจฺจุคฺคนฺตุํ พลํ นตฺถิ ชโว นตฺถิ ปลายิตุํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ชรา พยาธิ มรณะ ทั้ง ๓ เปรียบเหมือนกองไฟ

ย่อมมาย่ำยีสัตว์โลกนี้

สัตว์โลกนี้ ไม่มีกำลังที่จะต่อสู้

ทั้งไม่มีความเร็วที่จะหนีไป

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อโมฆํ ทิวสํ กยิรา อปฺเปน พหุเกน วา

ยํ ยํ วิชหเต รตฺตึ (๑) ตทูนํ ตสฺส ชีวิตํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. วิวหเต
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

บุคคลควรทำวันคืนไม่ให้ไร้ประโยน์

ด้วยการใส่ใจถึงวิปัสสนาไม่ว่าน้อยหรือมาก

ชีวิตของผู้ที่ผ่านวันคืนไปเท่าใด

ก็เป็นอันพร่องไปเท่านั้น

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จรโต ติฏฺฐโต วาปิ อาสีนสยนสฺส วา

อุเปติ จริมา รตฺติ น เต กาโล ปมชฺชิตุนฺติ.

สิริมณฺโฑ (๑) เถโร.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑สี. สิริมนฺโท
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

วันคืนสุดท้าย ย่อมคืบคลานเข้าไปใกล้บุคคล

ทุกอิริยาบถ คือ ยืน เดิน นั่ง หรือนอน

เพราะฉะนั้น ท่านไม่พึงประมาทกาลเวลา

จบ ๑๓. สิริมัณฑเถรคาถา