๕. ชัมพุกเถรคาถา เล่ม ๒๖

{๓๒๖}[๒๗๙] น่าตำหนิแท้ ร่างกายของเธอซึ่งเต็มไปด้วยของน่ารังเกียจ มีกลิ่นเหม็น เป็นพวกของมาร ชุ่มไปด้วยกิเลส มีช่อง ๙ ช่อง เป็นที่ไหลออกแห่งของไม่สะอาดเป็นนิจ[๒๘๐] เธออย่าคิดถึงเรื่องเก่า อย่ามาเล้าโลมอริยสาวกผู้บรรลุอริยสัจจธรรมแล้วให้ยินดีด้วยอำนาจกิเลสเลย เพราะ อริยสาวกเหล่านั้นย่อมไม่ยินดีในกามคุณแม้ในสวรรค์ จะป่วยกล่าวไปไยถึงกามคุณอันเป็นของมนุษย์เล่า[๒๘๑] ก็คนเหล่าใดแลเป็นคนพาล มีปัญญาทราม มีความคิดชั่ว ถูกโมหะหุ้มห่อไว้แล้ว พวกคนเช่นนั้นย่อมกำหนัด ยินดีในเครื่องผูกที่มารดักไว้

[๒๘๒] คนเหล่าใดคลายราคะ โทสะ และอวิชชาได้แล้ว พวกคนเช่นนั้นเป็นผู้คงที่ ตัดเส้นด้ายคือตัณหาเครื่องนำไปสู่ภพขาดแล้ว ไม่มีเครื่องผูกพัน ย่อมไม่กำหนัดยินดีในบ่วงมารนั้น

๕. ชัมพุกเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษการประพฤติทรมานตน

นัยว่า ท่านพระชัมพุกเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๔ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๒๗}[๒๘๓] เป็นเวลาถึง ๕๕ ปี ที่เราเอาธุลีและฝุ่นทาตัว บริโภคอาหารเดือนละครั้ง ถอนผมและหนวด

[๒๘๔] ยืนด้วยเท้าข้างเดียว งดเว้นการนั่ง กินคูถแห้ง ไม่ยินดีอาหารที่เขาเจาะจงให้

[๒๘๕] เราได้ทำบาปกรรมอันเป็นเหตุให้ไปสู่ทุคติเป็นอันมากเช่นนั้น ถูกห้วงน้ำใหญ่พัดพาไปอยู่ ก็ได้ถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นที่พึ่งแล้ว

[๒๘๖] ขอท่านจงดูสรณคมน์และความที่ธรรมเป็นธรรมอันดี เราได้บรรลุวิชชา ๓ แล้ว ได้ทำคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว

๖. เสนกเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญพระพุทธองค์

นัยว่า ท่านพระเสนกเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๔ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๒๘}[๒๘๗] การที่เราได้มา ณ ที่ใกล้ท่าคยาในฤดูนักขัตฤกษ์เดือนผัคคุณมาสนี้ เป็นการมาดีแล้วหนอ ทำให้ได้เห็นพระผู้ มีพระภาคเจ้าผู้ตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง ผู้แสดงธรรมอันสูงสุด[๒๘๘] มีพระรัศมีมาก เป็นพระคณาจารย์ ถึงความเป็นผู้เลิศ ผู้แนะนำพิเศษ ทรงชนะโลกพร้อมทั้งเทวโลก ทรงมีพระทัสสนะหาที่เปรียบมิได้[๒๘๙] ทรงมีอานุภาพมาก เป็นมหาวีรบุรุษผู้รุ่งเรืองมาก ไม่มีอาสวะ สิ้นอาสวะทั้งปวง เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ ไม่มีภัยแต่ที่ไหน ๆ