๖. โคปาลวิมาน เล่ม ๒๖

ทิสฺวาน เทวํ ปฏิปุจฺฉิ ภิกฺขุ

อุจฺเจ วิมานมฺหิ จิรฏฺฐิติเก

อามุตฺตหตฺถาภรโณ ยสสฺสี (๑)

ทิพฺเพ วิมานมฺหิ ยถาปิ จนฺทิมา.

ภิกษุรูปหนึ่งเห็นเทวดาแล้ว สอบถามว่า

ท่านสวมเครื่องประดับข้อมือ มีบริวารยศ

รุ่งเรืองอยู่ในวิมานสูงซึ่งตั้งอยู่ชั่วกาลนาน

เหมือนจันทเทพบุตรรุ่งเรืองอยู่ในทิพยวิมาน

อลงฺกโต มลฺยธโร (๑) สุวตฺโถ

สุกุณฺฑลี กปฺปิตเกสมสฺสุ

อามุตฺตหตฺถาภรโณ ยสสฺสี

ทิพฺเพ วิมานมฺหิ ยถาปิ จนฺทิมา.

ท่านประดับแล้ว ทัดทรงดอกไม้ ทรงพัสตราภรณ์สวยงาม

ใส่ต่างหูงดงาม ตัดผมโกนหนวดเรียบร้อย

สวมเครื่องประดับข้อมือ มีบริวารยศ

รุ่งเรืองอยู่ในทิพยวิมานดังดวงจันทร์

ทิพฺพา จ วีณา ปวทนฺติ วคฺคุํ (๑)

อฏฺฐฏฺฐกา สิกฺขิตา สาธุรูปา

ทิพฺพา จ กญฺญา ติทสจรา อุฬารา

นจฺจนฺติ คายนฺติ ปโมทยนฺติ.

อนึ่ง ทวยเทพพากันมาบรรเลงพิณทิพย์ดังไพเราะ

และเทพกัญญา ๖๔,๐๐๐ นางมีรูปงาม

ท่องเที่ยวไปมาอย่างสำราญในภพดาวดึงส์

มีสมบัติมากมาย เป็นผู้ชำนาญการ

พากันมาฟ้อนรำขับร้อง ให้ความบันเทิงใจอยู่

เทวิทฺธิปตฺโตสิ มหานุภาโว

มนุสฺสภูโต กิมกาสิ ปุญฺญํ

เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาโว

วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ.

ท่านได้บรรลุเทวฤทธิ์ มีอานุภาพมาก

เมื่อท่านเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้

เพราะบุญอะไรท่านจึงมีอานุภาพรุ่งเรือง

และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้

โส เทวปุตฺโต อตฺตมโน โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิโต

ฯเปฯ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.

เทพบุตรนั้นดีใจที่พระมหาโมคคัลลานเถระถาม

จึงตอบปัญหาผลกรรมไปตามที่พระเถระถามว่า

อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูโต

สงฺคมฺม รกฺขิสฺสํ ปเรสํ เธนุโย

ตโต จ อาคา สมโณ มม (๑) สนฺติเก

คาโว จ มาเส อคมํสุ ขาทิตุํ.

เมื่อข้าพเจ้าเกิดเป็นมนุษย์อยู่ในหมู่มนุษย์

รับจ้างเลี้ยงโคนมทั้งหลายของคนเหล่าอื่น

ต่อมามีสมณะมาหาข้าพเจ้า

และฝูงโคได้พากันไปเพื่อจะกินถั่วราชมาส

ทฺวยชฺช กิจฺจํ อุภยญฺจ การิยํ (๑)

อิจฺเจวหํ (๒) ภนฺเต ตทา วิจินฺตยึ (๓)

ตโต จ สญฺญํ ปฏิลทฺธ โยนิโส

ททามิ (๔) ภนฺเตติ ขิปึ อนนฺตกํ.

อนึ่ง วันนี้ข้าพเจ้าต้องทำกิจสองอย่างควบคู่กันไป

ท่านขอรับ ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้คิดอย่างนั้นแหละ

แต่นั้นจึงกลับได้ความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง

จึงวางห่อขนมถวายในมือพร้อมกับกราบเรียนว่า

ผมขอถวาย ขอรับ

โส มาสเขตฺตํ ตุริโต อวาสรึ

ปุรา อยํ ภญฺชติ ยสฺสิทํ ธนํ

ตโต จ กโณฺห อุรโค มหาวิโส

อฑํสิ ปาเท ตุริตสฺส เม สโต.

ข้าพเจ้านั้นรีบรุดไปยังไร่ถั่วราชมาส

ก่อนที่ไร่ถั่วราชมาสซึ่งเป็นทรัพย์สินของเจ้าของไร่จะถูกฝูงโคทำลาย

ณ ที่นั้น งูเห่ามีพิษร้ายได้กัดเท้าข้าพเจ้าผู้กำลังรีบด่วน

สฺวาหํ อฏฺโฏมฺหิ ทุกฺเขน ปีฬิโต

ภิกฺขุ จ ตํ มุญฺจิตฺวาน อนนฺตกํ (๑)

อหาสิ (๒) กุมฺมาสํ มมานุกมฺปยา (๓)

ตโต จุโต กาลกโตมฺหิ เทวตา.

ข้าพเจ้านั้นถูกความทุกข์เบียดเบียนบีบคั้น

และภิกษุได้แก้ห่อขนมนั้นออก

แล้วฉันขนมเพื่ออนุเคราะห์ข้าพเจ้า

ข้าพเจ้าตายเคลื่อนจากอัตภาพนั้นแล้วตายไปเกิดเป็นเทวดา

ตเทว กมฺมํ กุสลํ กตํ มยา

สุขญฺจ กมฺมํ อนุโภมิ อตฺตนา

ตยา หิ ภนฺเต อนุกมฺปิโต ภุสํ

กตญฺญุตาย อภิวาทยามิ ตํ.

ข้าพเจ้ากระทำกุศลกรรมนั้นไว้เท่านี้

ตนเองจึงได้เสวยผลกรรมที่นำความสุขมาให้

เพราะพระคุณเจ้าอนุเคราะห์ไว้มากแล้ว

ข้าพเจ้าขอกราบไหว้พระคุณเจ้าด้วยความกตัญญู

สเทวเก โลเก สมารเก จ

อญฺโญ มุนิ นตฺถิ ตยานุกมฺปโก

ตยา หิ ภนฺเต อนุกมฺปิโต ภุสํ

กตญฺญุตาย อภิวาทยามิ ตํ.

ในมนุษยโลกพร้อมทั้งเทวโลกและมารโลก

ไม่มีมุนีท่านอื่นผู้อนุเคราะห์เช่นกับพระคุณเจ้า

เพราะพระคุณเจ้าอนุเคราะห์ไว้มากแล้ว

ข้าพเจ้าขอกราบไหว้พระคุณเจ้าด้วยความกตัญญู

อิมสฺมึ โลเก ปรสฺมึ วา ปน

อญฺโญ มุนี นตฺถิ ตยานุกมฺปโก

ตยา หิ ภนฺเต อนุกมฺปิโต ภุสํ

กตญฺญุตาย อภิวาทยามิ ตนฺติ.

โคปาลวิมานํ ฉฏฺฐํ.

อนึ่ง ไม่ว่าในโลกนี้หรือโลกหน้า

ไม่มีมุนีท่านอื่นผู้อนุเคราะห์เช่นกับพระคุณเจ้า

เพราะพระคุณเจ้าอนุเคราะห์ไว้มากแล้ว

ข้าพเจ้าขอกราบไหว้พระคุณเจ้าด้วยความกตัญญู

โคปาลวิมานที่ ๖ จบ