พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · สุนิกขิตวรรค
๕. อัมพวิมาน เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๑ ในสุนิกขิตวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๕. อมฺพวิมาน
๕. อัมพวิมาน
ว่าด้วยวิมานที่เกิดขึ้นแก่บุรุษผู้รับจ้างรดน้ำต้นมะม่วง
ได้ถวายน้ำสรงแด่พระสารีบุตร
(พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพบุตรตนหนึ่งว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ สุนิกขิตวรรค อัมพวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๒๘–๑๒๙ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๔๓–๑๔๔
อุจฺจมิทํ มณิถูณํ วิมานํ
สมนฺตโต ทฺวาทส โยชนานิ
กูฏาคารา สตฺตสตา อุฬารา
เวฬุริยตฺถมฺภา รุจกตฺถตา สุภา.
วิมานมีเสาทำด้วยแก้วมณีนี้สูงมาก วัดโดยรอบได้ ๑๒ โยชน์
เป็นปราสาท ๗๐๐ ยอด ดูโอฬาร มีเสาประดิษฐ์ด้วยแก้วไพฑูรย์
มีพื้นปูลาดด้วยแผ่นทองคำสวยงาม
ตตฺถจฺฉสิ ปิวสิ ขาทสิ จ
ทิพฺพา จ วีณา ปวทนฺติ วคฺคุํ
ทิพฺพา รสา กามคุเณตฺถ ปญฺจ
นาริโย จ นจฺจนฺติ สุวณฺณฉนฺนา.
ท่านสถิต ดื่ม กินอยู่ในวิมานนั้น
มีทวยเทพพากันมาบรรเลงพิณทิพย์ดังไพเราะ
ในวิมานของท่านนี้มีเบญจกามคุณอันเป็นทิพรส
และเหล่าเทพนารีประดับด้วยอาภรณ์ทองคำฟ้อนรำอยู่
เกน เตตาทิโส วณฺโณ ฯเปฯ
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ.
[๑๑๔๘-๑๑๔๙] เพราะบุญอะไรท่านจึงมีผิวพรรณงามเช่นนี้ ฯลฯ
และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้
โส เทวปุตฺโต อตฺตมโน โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิโต
ฯเปฯ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.
เทพบุตรนั้นดีใจที่พระมหาโมคคัลลานเถระถาม
จึงตอบปัญหาผลกรรมไปตามที่พระเถระถามว่า
คิมฺหานํ ปจฺฉิเม มาเส ปตาปนฺเต (๑) ทิวงฺกเร
ปเรสํ ภตโก โปโส อมฺพารามํ อสิญฺจติ.
- ๑ฉ. ปตปนฺเต, ม. ปตาเปนฺเต
เมื่อพระอาทิตย์กำลังแผดแสงในเดือนท้ายฤดูร้อน
ข้าพเจ้าเป็นคนรับจ้างรดน้ำสวนมะม่วงของคนเหล่าอื่น
อถ เตนาคมา ภิกฺขุ สารีปุตฺโตติ วิสฺสุโต
กิลนฺตรูโป กาเยน อกิลนฺโตว เจตสา.
ขณะนั้น พระสารีบุตรซึ่งเหน็ดเหนื่อยกาย
แต่ใจมิได้เหน็ดเหนื่อย ได้เดินมาทางสวนมะม่วงนั้น
ตญฺจ ทิสฺวาน อายนฺตํ อโวจํ (๑) อมฺพสิญฺจโก
สาธุ ตํ (๒) ภนฺเต นฺหาเปยฺยํ ยํ มมสฺส สุขาวหํ.
- ๑ก. อโวจ
- ๒ก. สาธุกํ
ข้าพเจ้ากำลังรดน้ำต้นมะม่วงเห็นท่านกำลังเดินมา
จึงได้กล่าวว่า ขอโอกาสเถิดขอรับ กระผมขอนิมนต์ให้ท่านสรงน้ำ
ข้อนั้นจะนำความสุขมาให้กระผม
ตสฺส เม อนุกมฺปาย นิกฺขิปิ ปตฺตจีวรํ
นิสีทิ รุกฺขมูลสฺมึ ฉายาย เอกจีวโร.
พระคุณเจ้าสารีบุตรวางบาตรจีวรไว้ เหลือผ้าสบงผืนเดียว
นั่งที่ร่มเงาโคนต้นไม้ เพื่ออนุเคราะห์ข้าพเจ้านั้น
ตญฺจ อจฺเฉน วารินา ปสนฺนมานโส นโร (๑)
นฺหาปยี รุกฺขมูลสฺมึ ฉายาย เอกจีวรํ.
- ๑ก. เถรํ
ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส นำน้ำใสมาถวายให้ท่าน
ซึ่งมีผ้าสบงผืนเดียวสรงที่ร่มเงาโคนต้นไม้
อมฺโพ จ สิตฺโต สมโณ จ นฺหาปิโต
มยา จ ปุญฺญํ ปสุตํ อนปฺปกํ
อิติ โส ปีติยา กายํ สพฺพํ ผรติ อตฺตโน.
ต้นมะม่วงเราก็รดน้ำแล้ว สมณะเราก็ให้สรงน้ำแล้ว
และบุญมิใช่น้อยเราก็ขวนขวายแล้ว เพราะเหตุดังนี้
คนผู้นั้นจึงมีปีติซาบซ่านไปทั่วกายของตน
ตเทว เอตฺตกํ กมฺมํ อกาสึ ตาย ชาติยา
ปหาย มานุสํ เทหํ อุปปนฺโนมฺหิ นนฺทนํ.
ชาตินั้น ข้าพเจ้าได้ทำกรรมมีประมาณเท่านี้นั่นเอง
ละร่างมนุษย์แล้ว มาเกิดยังสวนนันทวัน
นนฺทเน จ วเน (๑) รมฺเม นานาทิชคณายุเต
รมามิ นจฺจคีเตหิ อจฺฉราหิ ปุรกฺขโตติ.
อมฺพวิมานํ ปญฺจมํ.
- ๑ก. ปวเร
ข้าพเจ้ามีหมู่เทพอัปสรฟ้อนรำขับร้องห้อมล้อม
รื่นรมย์อยู่ในสวนนันทวันอันน่ารื่นรมย์
มีหมู่นกนานาชนิดมากมาย
อัพวิมานที่ ๕ จบ
จบ ๕. อัมพวิมาน