พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · สุนิกขิตวรรค
๙. มัฏฐกุณฑลีวิมาน เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๑ ในสุนิกขิตวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ สุนิกขิตวรรค มัฏฐกุณฑลีวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๗๐–๑๗๔
ได้ไหว้รัตนเจดีย์อันหุ้มด้วยข่ายทอง ยังใจให้เลื่อมใสในพระสถูปนั้น
[๑๒๐๕] ทานของข้าพเจ้าไม่มี เพราะข้าพเจ้าไม่มีอะไรจะให้ ได้แต่ชักชวนคนอื่น ๆ ในการให้ทานนั้นว่า ‘ท่านทั้งหลายจง บูชาพระธาตุของพระพุทธเจ้าผู้ควรบูชาเถิด ทราบมาว่าเมื่อบูชาอยู่อย่างนี้ พวกท่านจากโลกนี้ไปแล้วจักไปสู่สวรรค์,[๑๒๐๖] กุศลกรรมนั้นเท่านั้นที่ข้าพเจ้าได้ทำแล้ว ข้าพเจ้าจึงได้เสวยสุขอันเป็นทิพย์ด้วยตนเอง บันเทิงใจอยู่ในท่ามกลางหมู่เทวดาชาวไตรทศ ข้าพเจ้ายังไม่ถึงความสิ้นไปแห่งบุญนั้น
จบ อเนกวัณณวิมานที่ ๘
๙. มัฏฐกุณฑลีวิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในมัฏฐกุณฑลีวิมาน
{๘๓} (พราหมณ์ถามมาณพนั้นว่า)
[๑๒๐๗] เธอประดับตกแต่งร่างกาย ใส่ต่างหูเกลี้ยงเกลา ทัดทรงดอกไม้ ลูบไล้ด้วยจันทน์แดง ประคองแขนคร่ำครวญอยู่ท่าม กลางป่า เธอเป็นทุกข์ถึงอะไรเล่า
(มาณพตอบว่า)
[๑๒๐๘] เรือนรถที่ทำด้วยทองคำงามผุดผ่องเกิดขึ้นแก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้ายังหาล้อคู่แห่งรถนั้นไม่ได้ ด้วยความทุกข์นั้น ข้าพเจ้าคงจะต้องสิ้นชีวิตแน่
(พราหมณ์กล่าวว่า)
[๑๒๐๙] เธออยากได้คู่ล้อทำด้วยทอง ทำด้วยแก้ว ทำด้วยทองแดง หรือทำด้วยเงิน จงบอกฉันมาเถอะ พ่อหนุ่มผู้เจริญ ฉันจะทำให้เธอได้ล้อคู่นั้น
(มาณพตอบพราหมณ์นั้นว่า)
[๑๒๑๐] ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ทั้งสองย่อมปรากฏในทางโคจรนี้ รถทองของข้าพเจ้าจะงดงามได้ก็ด้วยล้อคู่นั้น
(พราหมณ์กล่าวว่า)
[๑๒๑๑] พ่อหนุ่มเอ๋ย เธอโง่เสียจริงที่มาปรารถนาสิ่งที่ไม่ควรปรารถนา ฉันเข้าใจว่าเธอจักตายเสียก่อน เพราะว่า เธอจักไม่ได้ทั้งดวงจันทร์และดวงอาทิตย์เลย
(มาณพกล่าวว่า)
[๑๒๑๒] แม้การโคจรไปมาของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ยังปรากฏอยู่ รัศมีของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์นั้นก็ยังปรากฏอยู่ในวิถีทั้งสอง ส่วนคนที่ตายล่วงลับไปแล้วย่อมไม่ปรากฏเลย ในเราทั้งสองที่คร่ำครวญอยู่ในที่นี้ ใครจะโง่กว่า กันเล่า(พราหมณ์กล่าวว่า)
[๑๒๑๓] พ่อหนุ่มเอ๋ย เธอพูดถูก ในเราทั้งสองคนที่ครํ่าครวญอยู่ ฉันเองแหละที่โง่กว่าเธอ ที่มาอยากได้ลูกชายที่ตายไปแล้ว เหมือนเด็กร้องไห้อยากได้ดวงจันทร์ฉะนั้น
[๑๒๑๔] เธอมารดฉ้นผู้เร่าร้อนให้สงบ ยังความกระวนกระวาย ทั้งปวงให้ดับไป เหมือนใช้นํ้ารดไฟที่ติดเปรียงให้ดับไป ฉะนั้น[๑๒๑๕] ลูกศรคือความโศกเศร้าที่อยู่ในใจของฉัน ก็ถูกเธอผู้บรรเทาความโศกเศร้าถึงลูกชายของฉันผู้ฏกความโศกเศร้า ครอบงำถอนขึ้นแล้ว[๑๒๑๖] พ่อหนุ่ม ฉันถอนลูกศรคือความโศกเศร้าขึ้นได้แล้ว เป็นผู้เยือกเย็นลง ดับทุกข์ได้แล้ว จะไม่โศกเศร้าไม่ร้องไห้ต่อไป เพราะได้ฟังคำของเธอ[๑๒๑๗] เธอเป็นเทวดา เป็นคนธรรพ์ หรือเป็นท้าวสักกปุรินททะ เธอเป็นใคร หรือเป็นบุตรของใคร ไฉนฉันจะรู้จักเธอได้(มาณพตอบว่า)
[๑๒๑๘] ท่านเผาบุตรที่ป่าช้าเองแล้วคร่ำครวญร้องไห้ถึงบุตรคนใด บุตรคนนั้นก็คือข้าพเจ้าเอง ซึ่งทำกุศลกรรมแล้วถึง ความเป็นสหายของเทวดาชั้นไตรทศ(พราหมณ์ถามว่า)
[๑๒๑๙] เมื่อเธอให้ทานไม่ว่าน้อยหรือมาก หรือรักษาอุโบสถกรรม เช่นนั้นในเรือนของตน ฉันไม่เคยเห็น เธอไปสู่เทวโลกได้ เพราะกรรมอะไร
(มาณพตอบว่า)
[๑๒๒๐] เมื่อข้าพเจ้าป่วยเป็นไข้ได้รับทุกข์ กระสับกระส่ายอยู่ ในที่อยู่ของตน ได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลีกิเลส ผู้ข้ามพ้นความสงสัย ผู้เสด็จไปดีแล้วมีพระปัญญาไม่ด้อย[๑๒๒๑] ข้าพเจ้านั้นมีใจเบิกบานผ่องใส ได้ทำอัญชลีแด่พระตถาคตเจ้าแล้ว ข้าพเจ้าถึงความเป็นสหายของเทวดา ชั้นไตรทศเพราะกุศลกรรมนั้น(พราหมณ์กล่าวว่า)
[๑๒๒๒] น่าอัศจรรย์จริงหนอ น่าแปลกจริงหนอ ผลของอัญชลีกรรมเป็นได้ถึงเช่นนี้ ถึงฉันเองก็จะมีใจเบิกบาน ผ่องใส ถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นสรณะในวันนี้ทีเดียว(มาณพกล่าวว่า)
[๑๒๒๓] ขอท่านจงมีจิตผ่องใส ถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม และ พระสงฆ์ว่าเป็นสรณะในวันนี้ทีเดียว อนึ่ง ท่านจงสมาทาน สิกขาบท ๕ อย่าให้ขาดและด่างพร้อย[๑๒๒๔] คือ จงงดเว้นจากการฆ่าสัตว์โดยพลัน จงเว้นจากการถือเอาสิ่งของที่เจ้าของมิได้ให้ในโลก จงยินดีด้วยภรรยาของตน อย่ากล่าวเท็จ อย่าดื่มนํ้าเมา
(พราหมณ์กล่าวว่า)
[๑๒๒๕] พ่อเทวดาผู้ควรบูชา เธอเป็นผู้ปรารถนาประโยชน์ ปรารถนาสิ่งเกื้อกูลแก่ฉัน ฉันจะทำตามคำของเธอ เธอเป็นอาจารย์ของฉัน[๑๒๒๖] ฉันขอถึงพระพุทธเจ้า พระธรรมอันยอดเยี่ยม และ พระสงฆ์สาวกของพระพุทธเจ้าผู้เป็นนรเทพว่าเป็นสรณะ
[๑๒๒๗] ฉันของดเว้นจากการฆ่าสัตว์โดยพลัน ขอเว้นจากการถือเอาสิ่งของที่เขามิได้ให้ในโลก จะยินดีด้วยภรรยาของตน ไม่กล่าวเท็จ และไม่ดื่มนํ้าเมา
จบ มัฏฐกุณฑลีวิมานที่ ๙
๑๐. เสริสสกวิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในเสริสสกวิมาน
{๘๔} (ท่านพระควัมปติกล่าวว่า)
[๑๒๒๘] ขอท่านทั้งหลายจงฟังเรื่องที่เทวดาและพวกพ่อค้ามาพบกัน อนึ่ง ถ้อยคำที่พวกเทวดาและพวกพ่อค้าเหล่านั้น โต้ตอบกันเป็นประการใด ขอท่านทั้งหลายจงฟังประการนั้นเถิด
จบ ๙. มัฏฐกุณฑลีวิมาน