arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · ปิฐวรรค

๑๖. สิริมาวิมาน เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๖/๑๗ ในปิฐวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ ปิฐวรรค สิริมาวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๒๘–๓๑

หน้า ๒๘

๑๖. สิริมาวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในสิริมาวิมาน

{๑๖}(พระวังคีสเถระ ประสงค์จะให้สิริมาเทพธิดาได้ประกาศบุญกรรมที่นาง ทำไว้ในปางก่อน จึงถามนางด้วยคาถาประพันธ์ ๒ คาถาว่า)

[๑๓๗] ม้าที่เทียมรถของท่านตกแต่งแล้วด้วยเครื่องอลังการชั้นเยี่ยม ก้มหน้านิ่ง เหาะได้ มีกำลังและความเร็ว รถ ๕๐๐ คันของท่านก็ถูกบุญกรรมเนรมิตขึ้นแล้ว ม้าที่เทียมรถถูกนายสารถีกระด้นแล้วก็ไปตามนั้น

[๑๓๘] ท่านนั้นประคับประดาแล้วยืนอยู่บนรถที่งดงามสว่างไสว อยู่เหมือนดวงไฟที่ลุกโชติช่วงสว่างอยู่ฉะนั้น ดูก่อน แม่นางผู้พิไลลักษณ์ มองดูไม่ด้อยเลย อาตมาขอถามท่าน ท่านมาจากหมู่เทพชั้นไหนจึงได้เข้ามาเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ยอดเยี่ยม(สิริมาเทพธิดานั้นถูกพระเถระถามแล้วจึงตอบเป็นคาถาประพันธ์ว่า)

[๑๓๙] ชาวโลกพูดถึงหมู่ทวยเทพชั้นปรนิมมิตวสวัตดีผู้ถีงความเป็นเสิศทางการบริโภคกามคุณว่าเป็นหมู่เทพชั้นสูง ทวย เทพชั้นนิมมานรดีเนรมิตกามคุณด้วย ยินดีอยู่ด้วย กามคุณที่เนรมิตเอง เหล่านางอัปสรผู้มีร่างกายน่ารักใคร่ มาในที่นี้จากหมู่เทพชั้นนั้น เพื่อนมัสการพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ยอดเยี่ยม

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑วิมานนี้พระวังคีสเถระเป็นผู้ถาม เพราะขณะที่สิริมาเทพธิดามาเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า ท่านได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าอยู่พอดี (ขุ.วิ.อ. ๘๔-๘๕)
หน้า ๒๙

(เมื่อนางเทพธิดาประกาศความที่ตนเป็นนิมมานรดีเทพให้ปรากฏเช่นนี้แล้ว พระเถระปรารถนาจะให้นางกล่าวถึงบุญกรรมที่นางให้สร้างไวัใน ชาติก่อน จึงได้กล่าว ๒ คาถาต่อไปว่า)

[๑๔๐] ในชาติก่อน ท่านได้สั่งสมสุจริตกรรมอะไรไว้ในโลกนี้ ท่านมียศบริวารนับไม่ถ้วน เปียมไปด้วยความสุข มีฤทธิ์ ไม่มีผู้ประเสริฐยิ่งกว่า และเหาะเหินเดินอากาศได้ ทั้งรัศมีกายของท่านก็สว่างไสวไปทั่วทั้ง ๑๐ ทิศ ทั้งนี้ เพราะบุญกรรมอะไร[๑๔๑] อนึ่ง ท่านมีทวยเทพเจ้าห้อมล้อมยำเกรงอยู่รอบ ท่านจุติมาจากคติไหนเล่าจึงมาถึงสุคตินี้ แม่เทพธิดา อีกอย่างหนึ่ง ท่านได้ประพฤติดามพระโอวาทานุสาสนีของพระศาสดาองค์ไหน ขอท่านได้โปรดตอบคำถามนี้ แก่อาตมาด้วย หากว่าท่านเป็นพุทธสาวิกา(เมื่อนางเทพธิดาจะตอบเนื้อความตามที่พระเถระถามอย่างนี้ จึงกล่าวตอบด้วยคาถาประพันธ์เหล่านี้ว่า)

[๑๔๒] ดิฉันเป็นพระสนมของพระเจ้าพิมพิสารผู้ประเสริฐ มีสิริอยู่ในพระนครราชคฤห์ซี่งถูกสร้างขึ้นในระหว่างภูเขา ดิฉันมีความชำนาญในการฟ้อนรำขับร้องชั้นเยี่ยม ผู้คนในพระนครราชคฤห์เรียกดิฉันว่าสิริมา[๑๔๓] พระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นพระฤๅษีผู้องอาจ ผู้ทรงแนะนำ เวไนยสัตว์ให้พ้นทุกข์ ได้ทรงแสดงความไม่เที่ยงแห่งสมุทยสัจและทุกขสัจ ทรงแสดงทุกขนิโรธสัจที่ไม่มีปัจจัยอะไรปรุงแต่ง เป็นสิ่งเที่ยงแท้ และทรงแสดงมรรคสัจอันเป็นทางตรง เป็นทางสุขเกษมแก่ดิฉัน

หน้า ๓๐

[๑๔๔] ครั้นดิฉันได้ฟังอมตบทที่ไม่มีปัจจัยอะไรปรุงแต่งได้ ซึ่งเป็นคำสอนของพระตถาคตเจ้าผู้ประเสริฐแล้ว จึงเป็นผู้สำรวมอย่างเคร่งครัดในศีลทั้งหลาย ดำรงมั่นอยู่ในธรรมที่พระพุทธเจ้าผู้เลิศกว่านรชนทรงแสดงไว้แล้ว

[๑๔๕] ครั้นดิฉันได้รู้จักบทอันปราศจากธุลีที่ไม่มีปัจจัยอะไร ปรุงแต่งได้ ที่พระตถาคตผู้ประเสริฐทรงแสดงไว้แล้ว ดิฉันก็ได้สัมผัสสมาธิอันเกิดจากความสงบจิตใจในอัตภาพนั้นเอง ดิฉันจึงได้มีความแน่นอนในมรรคผลอันเป็นธรรมชั้นเยี่ยม[๑๔๖] ครั้นดิฉันได้อมตธรรมอันประเสริฐอย่างวิเศษแล้ว จึงหมดความเคลือบแคลงในพระรัตนตรัย มีความรู้พิเศษ ในการรู้อริยสัจจธรรม หมดความสงสัยในสิ่งทั้งปวง ผู้คนมากมายนับถือแล้ว ได้รับผลคือความร่าเริงยินดี เป็นเครื่องตอบแทนมากมาย[๑๔๗] โดยทำนองตามที่กราบเรียนมานี้ ดิฉันจึงเป็นนางเทพธิดา ผู้เห็นอมตธรรม เป็นสาวิกาของพระตถาคตผู้ประเสริฐ เป็นผู้ได้เห็นธรรมตามความเป็นจริง ดำรงอยู่ในผลชั้นแรกคือเป็นโสดาบัน ก็ทุคติย่อมไม่มีแก่ดิฉันอีก

[๑๔๘] ดิฉันนั้นมาเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ประเสริฐก็เพื่อจะถวายบังคมและนมัสการภิกษุทั้งหลายที่น่าเลื่อมใส ผู้ยินดี ในกุศลธรรมและเพื่อจะนมัสการสถานที่ที่พระสมณะ ประชุมกัน อันเป็นสถานที่มีความเกษม ดิฉันเป็นผู้มี ความเคารพในพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงพระสิริ เป็นพระธรรมราชา

หน้า ๓๑

[๑๔๙] ครั้นได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้เป็นพระมุนีแล้ว ก็อิ่มเอิบปลาบปลื้มใจ ดิฉันขอถวายบังคมพระตถาคต ผู้ทรงเป็นสารถีของบุคคลที่ควรสิกอย่างยอดเยี่ยม ทรงตัดตัณหาเสียได้ ทรงยินดีแล้วในกุศลธรรม ผู้ทรงแนะนำ เวไนยสัตว์ให้พ้นทุกข์ ผู้ทรงอนุเคราะห์สัตว์โลกในทางที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง

จบ สิริมาวิมานที่ ๑๖

๑๗. เปสการิยวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในเปสการิยวิมาน

{๑๗}(นางเปสการีเทพธดาชมวิมานของตนเองด้วยคาถาประพันธ์ว่า)

[๑๕๐] วิมานนี้เป็นวิมานที่งดงามรุ่งเรือง มีเสาเป็นแก้วไพฑูรย์ ใหญโต สะอาดสะอ้าน ล้อมรอบด้วยต้นไม้ทองคำ วิมานนี้เกิดเพราะผลกรรมของเรา

[๑๕๑] นางเทพอัปสรตั้งแสนเหล่านี้ประจำอยู่ในวิมานนี้ก็เพราะกรรมของตน

(สมเด็จอัมรินทราธิราชทรงมีเทวโองการตรัสถามด้วยคาถาประพันธ์ ต่อว่า)

เธอเกิดมาเป็นผู้เพียบพร้อมไปด้วยบริวารยศ รุ่งเรือง กว่าเทพเจ้าที่เกิดก่อนอยู่

จบ ๑๖. สิริมาวิมาน