พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · ปาริฉัตตกวรรค
๗. เสสวดีวิมาน เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในปาริฉัตตกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ ปาริฉัตตกวรรค เสสวดีวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๘๒–๘๔
๗. เสสวดีวิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในเสสวดีวิมาน
(พระวังคีสเถระปรารถนาจะถามถึงบุรพกรรมของนางเทพธิดานั้น จึงสรรเสริญวิมานของเธอเสียก่อนด้วยคาถา ๗ คาถา ความว่า)
{๓๕}[๖๔๖] ดูก่อนแม่เทพธิดา อาตมาได้เห็นวิมานของท่านนี้มุงบัง ด้วยแก้วผลึก และข่ายเงินข่ายทอง มีภูมิภาคที่วิจิตร งดงาม น่ารื่นรมย์ เป็นที่อยู่ที่เนรมิตไว้ดีแล้ว มีซุ้ม ประตูวิจิตร ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีบริเวณที่โปรยปราย ไว้ด้วยทรายทอง งดงามมาก[๖๔๗] วิมานของท่านนี้ส่องสว่างไปทั่วทั้งสิบทิศ เหมือนดวงอาทิตย์ซึ่งมีรัศมีตั้งพัน กำจัดความมืดมนในสรทกาล ส่องสว่างอยู่บนนภากาศ อนึ่ง วิมานของท่านนี้รุ่งโรจน์อยู่ เหมือนเปลวเพลิงซึ่งกำลังลุกอยู่บนยอดภูเขาในเวลากลางคืน[๖๔๘] วิมานของท่านนี้ทำให้ตาลายเหมือนสายฟ้าแลบ ลอยอยู่ในอากาศ น่าชอบใจ ก้องกังวานไปด้วยเสียงดนตรี คือ พิณเครื่องใหญ่ กลอง และกังสดาล ประโคมอยู่ มิได้ขาดระยะ สุทัสสนนครเมืองอินทร์รุ่งเรืองด้วยสมบัติทิพย์ฉันใด วิมานของท่านนี้ก็ฉันนั้น[๖๔๙] ที่วิมานของท่านนี้ มีดอกปทุม ดอกโกมุท ดอกอุบลแดง และดอกอุบลเขียว ต้นพุทธชาติ ต้นชบา ต้นอังกาบ ก็มีอยู่ ต้นสาละ ต้นอโศกก็บานสะพรั่ง วิมานของท่านนี้อบอวล ไปด้วยกลิ่นหอมชั้นยอดของต้นไม้ชั้นเยี่ยมนานาชนิด
[๖๕๐] มีสระโบกขรณีที่น่ารื่นรมย์ เรียงรายไปด้วยไม้หูกวาง ขนุนสำมะลอ และไม้หอม ประกอบไปด้วยเถาวัลย์และ ไม้เลื้อยที่บานสะพรั่งห้อยย้อยจากต้นตาลและต้นมะพร้าว มีนํ้าใสเหมือนดวงแก้วมณี ประดิษฐาน อยู่ใกล้ ๆ วิมานของท่าน[๖๕๑] อนึ่ง ต้นไม้ดอกและไม้ผลทั้งที่เป็นไม้นํ้าและไม้บก ทั้งที่มีในเมืองมนุษย์และไม่มีในเมืองมนุษย์ ซึ่งเป็นต้นไม้ทิพย์ ก็เกิดอยู่ใกล้วิมานของท่าน
[๖๕๒] นี้เป็นผลวิบากแห่งการสำรวมและการฝึกฝนอะไร เพราะผลกรรมอะไร ท่านจึงมาเกิดในวิมานนี้ ดูก่อนแม่เทพธิดา ผู้มีขนตางอนงาม ขอท่านจงแถลงไขถึงผลกรรมอันเป็นเหตุให้ท่านได้รับวิมานนี้ไปตามลำดับบทด้วยเกิด[๖๕๓] ลำดับนั้น นางเทพธิดาตอบว่า
ก็วิมานที่ดิฉันได้รับแล้วนี้ มีฝูงนกกระเรียน นกยูง และ นกกดท่องเที่ยวไปมา เต็มไปด้วยหมู่นกนางนวลและ พญาหงส์ล่องลอยอยู่ และอึงคนึงไปด้วยฝูงนกประเภทอื่น ๆ อีก คือ นกเป็ดนํ้า นกค้อนหอย และนกดุเหว่า[๖๕๔] มีทั้งต้นไม้ดอกและไม้ผลนานาพันธุ์ คือ มีต้นแคฝอย ต้นหว้า และต้นอโศก พระคุณเจ้าขา ดิฉันได้วิมานนี้ ด้วยเหตุผลอันใดดิฉันจะเล่าเหตุผลอันนั้นถวายพระคุณเจ้า นิมนต์ฟังเถิด[๖๕๕] คือ มีหมู่บ้านหนึ่งชื่อนาลกคาม อยู่ทางทิศตะวันออก ของแคว้นมคธ ดิฉันเป็นสะใภ้ของตระกูลคฤหบดีในหมู่บ้านนั้น ผู้คนในหมู่บ้านนั้นเรียกดิฉันว่าเสสวดี
[๖๕๖] ดิฉันมีใจชื่นบาน ได้บูชาพระอุปติสสธรรมเสนาบดี (คือ พระสารีบุตร) ผู้ฉลาดในอรรถและธรรมที่น่ายกย่อง ผู้ที่ ทวยเทพและมนุษย์ทั้งหลายบูชากันแล้ว มากไปด้วยคุณความดีมีศีลเป็นต้นหาประมาณมิได้ ซึ่งนิพพานไปแล้ว ด้วยสักการะคือดอกคำ[๖๕๗] ก็แหละครั้นบูชาพระเถระผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ผู้ถึงคติอันสูงสุดคืออนุปาทิเสสนิพพานธาตุแล้ว ผู้ดำรงร่าง เป็นชาติสุดท้าย ละกายมนุษย์นั้นแล้วจึงได้มาเกิดในดาวดึงส์สวรรค์ชั้นไตรทศอยู่ประจำวิมานในเทวโลกนี้
จบ เสสวดีวิมานที่ ๗
๘. มัลลิกาวิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในมัลลิกาวิมาน
(พระนารทเถระถามนางมัลลิกาเทพธิดาว่า)
{๓๖}[๖๕๘] ดูก่อนแม่เทพธิดาผู้มีผ้านุ่งห่มและธงล้วนสีเหลือง ประดับประดาด้วยเครื่องอลังการสีเหลือง ท่านถึงจะไม่ ประดับด้วยเครื่องผ้านุ่งเหลืองอร่ามเช่นนี้ ก็ยังงามโดยธรรมชาติ
[๖๕๙] ดูก่อนแม่เทพธิดาผู้สวมเกยูรทอง ประดับด้วยเครื่องประดับศีรษะทอง ปกปิดร่างด้วยข่ายทอง คล้องมาลัย รัตนะชนิดต่าง ๆ ท่านเป็นใครกันเล่า
จบ ๗. เสสวดีวิมาน