๒. อุจฉุวิมาน เล่ม ๒๖

[๒๙๑] ตอนนั้นดิฉันได้บอกแก่แม่ผัวว่า ‘มีพระสมณะมาที่นี่ ดิฉันเลื่อมใสได้ถวายขนมเบื้องแก่ท่านด้วยมือของตน,[๒๙๒] แม่ผัวด่าดิฉันว่า ‘เจ้าเป็นคนที่ไม่มีใครสั่งสอน ทำไมเจ้าจึงไม่ถามฉันเสียก่อนว่าจะถวายทานแก่สมณะ’[๒๙๓] เพราะการถวายขนมเบื้องนั้น แม่ผัวก็เกรี้ยวกราดทุบตีดิฉันด้วยสาก ดิฉันไม่อาจมีชีวิตอยู่ได้นานจึงสิ้นชีพลง[๒๙๔] ดิฉันนั้นตายจากพ้นไปได้ จุติจากมนุษย์นั้นแล้วจึงได้มา เกิดบนสวรรค์ เป็นพวกเดียวกันกับเทพเจ้าชั้นดาวดึงส์[๒๙๕] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

จบ อุฬารวิมานที่ ๑

๒. อุจฉุทายิกาวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในอุจฉุวิมาน

{๓๐}(พระมหาโมคคัลลานเถระถามนางเทพธิดานั้นด้วยคาถาประพันธ์ว่า)

[๒๙๖] ดูก่อนแม่เทพธิดา ท่านมีสิริ มีผิวพรรณเปล่งปลั่ง มียศและเดช สว่างไสวรุ่งเรืองทั่วแผ่นดินรวมทั้งเทวโลก เหมือนดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ เหมือนท้าวมหาพรหม รุ่งเรืองอยู่ในหมู่เทพชั้นไตรทศพร้อมทั้งพระอินทร์[๒๙๗] อาตมาขอถามท่านผู้ทัดทรงดอกอุบล ประดับด้วยพวงมาลัยแก้ว มีผิวพรรณเปล่งปลั่งดั่งทองคำ ประดับ

ประดาอาภรณ์สวยงาม นุ่งห่มผ้าอย่างดี ดูก่อนแม่เทพธิดาผู้เลอโฉม ท่านเป็นใครมาไหว้อาตมาอยู่

[๒๙๘] ในอดีต เมื่อครั้งเกิดเป็นมนุษยในชาติก่อน ท่านได้ทำกรรมอะไรไว้ด้วยตน ได้ให้ทานหรือรักษาศีลอย่างไรไว้ ท่านได้เข้าถึงสุคติ เป็นผู้เรืองยศเพราะกรรมอะไร ดูก่อนแม่เทพธิดา อาตมาถามแล้ว ขอจงบอก นี้เป็นผลแห่งกรรมอะไร(นางเทพธิดานั้นถูกพระมหาโมคคัลลานเถระถามแล้ว ได้กล่าวตอบ ด้วยคาถาประพันธ์ว่า)

[๒๙๙] ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พระเถระรูปหนึ่งเข้ามายังบ้านของดิฉันเพื่อบิณฑบาต ซึ่งก็คือหมู่บ้านนี้ในบัดนี้นั่นแหละ ทันใดนั้น ดิฉันมีจิตเลื่อมใสด้วยความปีติอย่างหาที่สุดมิได้ จึงได้ถวายท่อนอ้อยแก่ท่าน[๓๐๐] ภายหลัง แม่ผัวได้ซักถามดิฉันว่าท่อนอ้อยหายไปไหน ดิฉันจึงตอบว่า ‘ท่อนอ้อยนั้น ดิฉันไม่ได้ทิ้ง ทั้งไม่ได้ รับประทาน แต่ดิฉันได้ถวายแก่ภิกษุผู้สงบไปแล้ว’

[๓๐๑] ทันใดนั้น แม่ผัวได้บริภาษดีฉันว่า ‘เธอหรือฉันกันที่เป็นเจ้าของท่อนอ้อยนั้น’ว้าแล้วก็คว้าเอาตั่งฟาดดิฉันจนถึงตาย เมื่อดิฉันจุติจากมนุษยโลกนั้นแล้ว จึงมาเกิดเป็นนางเทพธิดา[๓๐๒] ดิฉันได้ทำกุศลกรรมนั้นไว้เท่านั้น จึงมาเสวยความสุขด้วยตนเอง เพียบพร้อมด้วยเทพเจ้าคอยรับใช้ ร่าเริงบันเทิงใจอยู่ด้วยเบญจกามคุณ

[๓๐๓] อนึ่ง ดิฉันได้ทำกุศลกรรมนั้นเท่านั้น ดิฉันจึงมาเสวยความสุขด้วยตนเอง เป็นผู้ที่ท้าวสักกะจอมเทพคุ้มครองแล้ว และเป็นผู้ที่ทวยเทพชั้นไตรทศอารักขาด้วย จึงเป็นผู้เพียบพร้อมไปด้วยเบญจกามคุณ[๓๐๔] ผลบุญเช่นนี้มีมีใช่น้อยเลย การถวายท่อนอ้อยของดิฉัน มีผลยิ่งใหญ่นัก ดิฉันเพียบพร้อมด้วยทวยเทพคอยรับใช้ ร่าเริงบันเทิงใจอยู่ด้วยเบญจกามคุณ

[๓๐๕] ผลบุญเช่นนี้มีมิใช่น้อยเลย การถวายท่อนอ้อยของดิฉัน มีผลรุ่งเรืองมาก ดิฉันเป็นผู้ที่ท้าวสักกะจอมเทพทรงคุ้มครองแล้ว และเป็นผู้ที่ทวยเทพชั้นไตรทศอารักขาด้วย ดังท้าวสหัสสนัยน์ในสวนนันทวันฉะนั้น[๓๐๖] ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ก็ดิฉันเข้ามานมัสการพระคุณเจ้าผู้มีความกรุณา มีปัญญารู้แจ้ง เพื่อจะถามถึงความไม่มีโรค เพราะว่าดิฉันมีใจเลื่อมใสด้วยความปีติอย่างหาที่สุดมิได้ ได้ถวายท่อนอ้อยแก่พระคุณเจ้าในครั้งกระนั้น

จบ อุจฉุทายิกาวิมานที่ ๒

๓. ปัลลังกวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในปัลลังกวิมาน

{๓๑}(พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า)

[๓๐๗] ดูก่อนแม่เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก ท่านอยู่บนบัลลังก์อันประเสริฐใหญ่โต วิจิตรด้วยแก้วมณีและทองคำ โรย