arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · ปาริฉัตตกวรรค

๙. วิสาลักขิวิมาน เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในปาริฉัตตกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๙. วิสาลกฺขิวิมาน

๙. วิสาลักขิวิมาน

ว่าด้วยวิมานที่เกิดขึ้นแก่นางสุนันทาอุบาสิกาผู้มีตาโต

(สมเด็จอมรินทราธิราชตรัสถามสุนันทาเทพธิดาว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ ปาริฉัตตกวรรค วิสาลักขิวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๖๕–๖๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๗๕–๗๗

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กา นาม ตฺวํ วิสาลกฺขี (๑) รมฺเม จิตฺตลตาวเน

สมนฺตา อนุปริยาสิ นารีคณปุรกฺขิตา. (๒)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. วิสาลกฺขิ
  2. ๒ฉ. ปุรกฺขตา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เทพธิดาผู้มีดวงตาโต เธอมีหมู่นางอัปสรแวดล้อม มีชื่อว่าอะไร

มาเที่ยวเดินชมอยู่รอบ ๆ สวนจิตรลดาอันน่ารื่นรมย์

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑คำว่า วิสาลกฺขิ เทพธิดาผู้มีดวงตาโตนี้ อรรถกถาแก้เป็นอาลปนภัตติ (ขุ.วิ.อ. ๖๖๖/๑๙๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยทา เทวา ตาวตึสา ปวิสนฺติ อิมํ วนํ

สโยคฺคา สรถา สพฺพา จิตฺรา โหนฺติ อิธาคตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในเวลาที่เหล่าเทวดาชั้นดาวดึงส์ล้วนทรงม้า ทรงรถ

ประดับเครื่องทรงวิจิตรงดงาม พากันมา ณ ที่นี้

เข้าไปชมสวนจิตรลดานี้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตุยฺหญฺจ อิธ ปตฺตาย อุยฺยาเน วิจรนฺติยา

(๑) กาเย น ทิสฺสตี๓ จิตฺตํ เกน รูปํ ตเวทิสํ

เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข กิสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลนฺติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑- ๓ ก. กาเยน ทิสฺสตี
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

แต่เมื่อเธอมาถึงที่นี่เที่ยวชมสวนอยู่

กายเธองามกระทั่งความงามของสวนไม่ปรากฏ

เพราะเหตุอะไรรูปกายเธอจึงงามเช่นนี้

เทพธิดา เราถามแล้ว ขอเธอจงบอกเถิดว่า

นี้เป็นผลของกรรมอันใดเล่า

(สุนันทาเทพธิดาผู้เป็นอัครชายาทูลตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เยน กมฺเมน เทวินฺท รูปํ มยฺหํ คตี จ เม

อิทฺธี จ อานุภาโว จ ตํ สุโณหิ ปุรินฺทท.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมเทพ ผู้ทรงบำเพ็ญทานมาแต่ปางก่อน

ขอพระองค์โปรดสดับกรรมอันเป็นเหตุให้ดิฉันมีรูปงาม

บังเกิดในเทวโลก มีฤทธิ์และอานุภาพ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อหํ ราชคเห รมฺเม สุนนฺทา นาม อุปาสิกา

สทฺธา สีเลน สมฺปนฺนา สํวิภาครตา สทา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันเป็นอุบาสิกามีนามว่าสุนันทา

อยู่ในกรุงราชคฤห์ อันน่ารื่นรมย์

เป็นผู้มีศรัทธา สมบูรณ์ด้วยศีล ยินดีแจกจ่ายทานเป็นนิตย์

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อจฺฉาทนญฺจ ภตฺตญฺจ เสนาสนํ ปทีปิยํ

อทาสึ อุชุภูเตสุ วิปฺปสนฺเนน เจตสา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันมีจิตเลื่อมใสในเหล่าภิกษุผู้ปฏิบัติตรง

จึงได้ถวายผ้านุ่งผ้าห่ม ภัตตาหาร เสนาสนะ

และเครื่องตามประทีป

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี

ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทั้งได้เข้าจำอุโบสถศีลซึ่งประกอบด้วยองค์ ๘

ทุกวัน ๑๔ ค่ำ ๑๕ ค่ำ และ ๘ ค่ำแห่งปักษ์

และตลอดปาฏิหาริยปักษ์

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุโปสถํ อุปวสึ (๑) สทา สีเลสุ สํวุตา. (๒)

สญฺญมา สํวิภาคา จ วิมานํ อาวสามหํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. อุปวสิสฺสํ
  2. ๒ก. สีเล สุสํวุตา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สำรวมระวังในศีลตลอดเวลา

และแจกจ่ายทานด้วยความเคารพ

จึงได้ครอบครองวิมานนี้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปาณาติปาตา วิรตา มุสาวาทา จ สญฺญตา

เถยฺยา จ อติจารา จ มชฺชปานา จ อารกา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันงดเว้นจากการฆ่าสัตว์ การลักขโมย

การประพฤตินอกใจสามี

สำรวมระวังจากการพูดเท็จ และจากการดื่มน้ำเมา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปญฺจสิกฺขาปเท รตา อริยสจฺจาน โกวิทา

อุปาสิกา จกฺขุมโต โคตมสฺส ยสสฺสิโน.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันยินดีในศีล ๕ ฉลาดในอริยสัจ

เป็นอุบาสิกาของพระผู้มีพระภาคทรงพระนามว่า โคดม

ผู้มีพระจักษุ มีพระยศ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺสา เม ญาติกุลํ อาสิ (๑) สทา มาลาภิหารติ

ตาหํ ภควโต ถูเป สพฺพเมวาภิโรปยึ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. ญาติกุลา ทาสี
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันใช้ดอกไม้ทั้งหมดที่หญิงรับใช้นำมาจากตระกูลญาติเนือง

นิตย์นั้นเองบูชาที่พระสถูปของพระผู้มีพระภาค

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุโปสเถ จหํ (๑) คนฺตฺวา มาลาคนฺธวิเลปนํ

ถูปสฺมึ อภิโรเปสึ ปสนฺนา สเกหิ (๒) ปาณิภิ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. อุโปสเถ วหํ
  2. ๒ฉ.ม. เสหิ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อนึ่ง ในวันอุโบสถ หม่อมฉันมีจิตเลื่อมใส

ได้ถือมาลัยของหอมและเครื่องลูบไล้

ไปบูชาที่พระสถูปของพระผู้มีพระภาคนั้นด้วยมือทั้งสองของตน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เตน กมฺเมน เทวินฺท รูปํ มยฺหํ คตี จ เม

อิทฺธี จ อานุภาโว จ ยญฺจ มาลาภิโรปยึ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมเทพ

เพราะกรรมที่หม่อมฉันใช้มาลัยบูชาพระสถูป

หม่อมฉันจึงมีรูปงาม บังเกิดในเทวโลก มีฤทธิ์และอานุภาพเช่นนี้

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ของพระผู้มีพระภาค (ขุ.วิ.อ. ๖๗๘/๑๙๔)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยญฺจ สีลวตี อาสึ น ตํ ตาว วิปจฺจติ

อาสา จ ปน เม เทวินฺท สกทาคามินี สิยนฺติ.

วิสาลกฺขิวิมานํ นวมํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อนึ่ง การที่หม่อมฉันรักษาศีลเป็นปกติ

จะอำนวยผลเพียงเท่านั้นก็หามิได้

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมเทพ หม่อมฉันมีความหวังว่า

อย่างไรเสีย เราพึงได้เป็นพระสกทาคามี

วิสาลักขิวิมานที่ ๙ จบ

จบ ๙. วิสาลักขิวิมาน