arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · จิตตลดาวรรค

๕. ภัททิตถิกาวิมาน เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๑ ในจิตตลดาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ จิตตลดาวรรค ภัททิตถิกาวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๒–๔๔

หน้า ๔๒

๕. ภัททิตถิกาวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในภัททิตถิกาวิมาน

{๒๒}พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามบุรพกรรมที่นางภัททาเทพธิดานั้นได้ทำไว้ว่า

[๒๐๖] ท่านผู้มีวรรณะรัศมีสีต่าง ๆ คือ เขียวบ้าง เหลืองบ้าง ดำบ้างหงสบาทบ้าง แดงบ้าง แวดล้อมด้วยกลีบเกสรดอกไม้[๒๐๗] ทรงพวงดอกมณฑารพไว้เหนือเกล้า ดูก่อนท่านผู้มีปัญญาดี ต้นไม้เหล่านี้ย่อมไม่มีในหมู่เทวดาเหล่าอื่น

[๒๐๘] ดูก่อนท่านผู้เลอยศ ท่านได้เกิดในหมู่เทวดาชั้นดาวดึงส์ เพราะบุญอะไร ดูก่อนเทพธิดา ขอท่านจงแถลงข้อที่เราถาม นี้เป็นผลแห่งกรรมอะไร(นางเทพธิดาเมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสถามอย่างนี้แล้ว จึงกราบทูลพยากรณ์ด้วยคาถาประพันธ์เหล่านี้ว่า)

[๒๐๙] หม่อมฉันเป็นอุบาสิกาอยู่ในกิมพิลนคร ชนทั้งหลายรู้จัก หม่อมฉันว่าภัททิตถิกา หม่อมฉันเป็นผู้สมบูรณ์ด้วย ศรัทธาและศีล ยินดีในการจำแนกทานทุกเมื่อ[๒๑๐] ได้ถวายผ้านุ่งห่ม ภัตตาหาร เสนาสนะ และประทีปโคม ไฟด้วยจิตเลื่อมใสในพระอริยเจ้าผู้ซื่อตรง

[๒๑๑] หม่อมฉันเข้าจำอุโบสถอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ในวัน ๑๔ ค่ำ วัน ๑๕ ค่ำ และวัน ๘ ค่ำแห่งปักษ์ และในปาฏิหาริยปักษ์

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑มณฑารพ ชื่อต้นไม้ในเมืองสวรรค์ มณฑา ก็ใช้ (พจนานุกรม ฯ หน้า ๖๒๗)
หน้า ๔๓

[๒๑๒] หม่อมฉันระมัดระวังในศีลอย่างเคร่งครัดตลอดกาลทุกเมื่อ ขณะที่อยู่ในวิมาน หม่อมฉันก็มีความสำรวมจำแนกทาน

[๒๑๓] หม่อมฉันยินดีในสิกขาบททั้ง ๕ คือ งดเว้นห่างไกลจากการฆ่าสัตว์ ๑ จากการลักทรัพย์ ๑ จากการประพฤติล่วงประเวณี ๑ จากการพูดเท็จ ๑ จากการดื่มนํ้าเมา ๑

[๒๑๔] หม่อมฉันเป็นผู้ฉลาดในอริยสัจจธรรม เป็นอุบาสิกาของพระโคดมผู้มีพระจักษุ มีปกติเป็นอยู่ด้วยความไม่ประมาท หม่อมฉันได้บำเพ็ญสุจริตธรรม สร้างกุศลธรรมสำเร็จแล้ว จุติจากมนุษยโลกนั้นแล้ว เกิดเป็นนางเทพธิดา ผู้มีรัศมีในตัวเอง เที่ยวไปตามสวนนันทวันอยู่[๒๑๕] อนึ่ง หม่อมฉันได้เลี้ยงดูภิกษุผู้เป็นอัครสาวกทั้งสอง ผู้อนุเคราะห์ชาวโลกด้วยประโยชน์เกื้อกูลอย่างยิ่ง ผู้เพียบพร้อมด้วยตปธรรม เป็นจอมปราชญ์ หม่อมฉัน ได้บำเพ็ญสุจริตธรรม สร้างกุศลธรรมสำเร็จแล้ว จุติจากมนุษยโลกนั้นแล้ว เกิดเป็นนางเทพธิดาผู้มีรัศมีในตัวเอง เที่ยวไปตามสวนนันทวันอยู่[๒๑๖] หม่อมฉันได้เข้ารักษาอุโบสถอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ มีคุณอันกำหนดมิได้ นำมาซี่งความสุขเนืองนิจ หม่อมฉันได้บำเพ็ญสุจริตธรรม สร้างกุศลธรรมสำเร็จแล้ว จุติจากมนุษยโลกนั้นแล้ว เกิดเป็นเทพธิดาผู้มีรัศมีในตัวเอง เที่ยวไปตามสวนนันทวันอยู่

จบ ภัททิตถิกาวิมานที่ ๕

หน้า ๔๔

๖. โสณทินนาวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในโสณทินนาวิมาน

{๒๓}(พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า)

[๒๑๗] ดูก่อนแม่เทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรือง สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมีอนดาวประกายพรึกฉะนั้น

[๒๑๘] ท่านมีวรรณะเซ่นนี้เพราะบุญอะไร อิฏฐผลย่อมสำเร็จแก่ท่านในที่นี้เพราะบุญอะไร อนึ่ง โภคะอันเป็นที่รักแห่งใจ ทุกสิ่งทุกอย่างเกิดขึ้นแก่ท่านเพราะบุญอะไร[๒๑๙] ดูก่อนแม่เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน เมื่อครั้งท่านเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้ ท่านมีอานุภาพ รุ่งเรืองอย่างนี้ และรัศมีกายของท่านสว่างไสวไปทั่ว ทุกทิศเพราะบุญอะไร[๒๒๐] นางเทพธิดานั้นถูกพระโมคตัลลานเถระถามแล้ว มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๒๒๑] ดิฉันเป็นอุบาสิกาอยู่ในเมืองนาลันทา ชาวนาลันทารู้จัก ดิฉันว่า โสณทินนา เป็นผู้สมบูรณ์ด้วยศรัทธาและศีล ยินดีในการจำแนกแจกทานทุกเมื่อ[๒๒๒] ดิฉันได้ถวายผ้านุ่งห่ม ภัตตาหาร เสนาสนะ และประทีปโคมไฟ ด้วยจิตเลื่อมใสในพระอริยเจ้าผู้ซื่อตรง

[๒๒๓] ดิฉันเข้าจำอุโบสถอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ในวัน ๑๔ ค่ำ วัน ๑๕ ค่ำ และวัน ๘ ค่ำแห่งปักษ์ และ ในปาฏิหาริยปักษ์

จบ ๕. ภัททิตถิกาวิมาน