พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
สารัมมณทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๔๑๘–๑๔๒๖ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สารัมมณทุกกุสลัตติกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 478–482
สารัมมณทุกกุสลติกะ
(๕๕. สารัมมณทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๑๘] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม อาศัยกุศล-
ธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ในสัปปัจจยทุกะ กุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัย
กุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น ฉันใด ในสารัมมณทุกะพึงให้พิสดารฉันนั้น.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๑๙] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม อาศัยอกุศล-ธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ในสัปปัจจยทุกะ อกุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม
อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น ฉันใด ในสารัมณทุกะพึงให้พิสดารฉันนั้น.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๒๐] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)
๔. อัพยากตธรรมที่เป็นอนารัมมณธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)
๗. อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนา-รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๒๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๔๒๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปากปัจจัย
มี ๕ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๒ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
เหตุปัจจัย
[๑๔๒๓] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แต่อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๒. อารัมมณปัจจัย
[๑๔๒๔] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอนารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอนารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย มี ๒ วาระ.
๓. อธิปติปัจจัย
[๑๔๒๕] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ และ สหชาตาธิปติ มี ๓
วาระ.
๔. อัพยากตธรรมที่เป็นอนารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่อัพยากตธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๒๖] ในเหตุปัจจัย ที่ ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในสหชาต-ปัจจัย มี ๗ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ในนิสสยปัจจัย ๗ วาระในอุปนิสสยปัจจัยย มี ๒ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในปัจฉาชาต-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัยมี ๒ วาระ.
สารัมมณทุกกุสลติกะ จบ
จิตตทุกกุสลติกะ
(๕๖. จิตตทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๒๗] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิ่ตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. กุศลธรรมที่เป็นจิต อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. กุศลธรรมที่เป็นจิต และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต
อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิต
และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๒๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
ในปัจจัยทั้งปวง มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
End of สารัมมณทุกกุสลัตติกะ