arnon.worldSign in

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

จิตตทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๔๒๗–๑๔๔๑ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ จิตตทุกกุสลัตติกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)

The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.

ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 482–488

Page 482

จิตตทุกกุสลติกะ

(๕๖. จิตตทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๒๗] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิต

เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิ่ตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. กุศลธรรมที่เป็นจิต อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต

เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. กุศลธรรมที่เป็นจิต และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต

อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิต

และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๒๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ

ในปัจจัยทั้งปวง มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

Page 483

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๔๒๙] ในนอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๕

วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี๕ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

กุศลบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๓๐] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรม

ที่ไม่ใช่จิต ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม

ที่เป็นจิต ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๓. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม

ที่เป็นจิต และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๓๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในสหชาตปัจจัยมี ๕ วาระ ฯลฯ ในนิสสยปัจจัย มี ๕ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ

Page 484

ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ใมมัคคปัจจัยมี ๓ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๔๓๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๔๓๓] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๔๓๔] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลมนัยก็ดี แห่งปัญหาวาระในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๓๕] ๑. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น

จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

Page 485

๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. อกุศลธรรมที่เป็นจิต อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่

จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. อกุศลธรรมที่เป็นจิต และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตอาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น

จิต และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

พึงกระทำให้เหมือนจิตตทุกกุศลบท แม้ในนเหตุปัจจัย.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๓๗] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอัพยากตธรรม

ที่เป็นจิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

Page 486

๒. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอัพยากตธรรม

ที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. อัพยากตธรรมที่เป็นจิต อาศัยอัพยากตธรรม

ที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. อัพยากตธรรมที่เป็นจิต และอัพยากตธรรม

ที่ไม่ใช่จิต อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอัพยากตธรรม

ที่เป็นจิต และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ

ฯลฯ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๔๓๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนปัจฉา-ชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอินทริย-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๕ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๕ วาระในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

Page 487

อัพยากตบทปัญหา วาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๔๐] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่อัพยากต-ธรรมที่ไม่ใช่จิต ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

พึงให้พิสดารเหมือนจิตตทุกกุศลบท.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๔๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในสหชาต-ปัจจัย มี ๕ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๕วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๕ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคต-ปัจจัย มี ๕ วาระ.

จิตตทุกกุสลติกะ จบ

Page 488

เจตสิกทุกกุสลติกะ

(๕๗. เจตสิกทุกะ ๑. กุสลติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๔๒] ๑. กุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยกุศลธรรม

ที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒.กุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยกุศลธรรม

ที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓.กุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม และกุศลธรรม

ที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๔.กุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยกุศลธรรม

ที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕.กุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยกุศลธรรม

ที่เป็นเจตสิกธรรม และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

End of จิตตทุกกุสลัตติกะ