๖. เสนกเถรคาถา เล่ม ๒๖

[๒๘๔] ยืนด้วยเท้าข้างเดียว งดเว้นการนั่ง กินคูถแห้ง ไม่ยินดีอาหารที่เขาเจาะจงให้

[๒๘๕] เราได้ทำบาปกรรมอันเป็นเหตุให้ไปสู่ทุคติเป็นอันมากเช่นนั้น ถูกห้วงน้ำใหญ่พัดพาไปอยู่ ก็ได้ถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นที่พึ่งแล้ว

[๒๘๖] ขอท่านจงดูสรณคมน์และความที่ธรรมเป็นธรรมอันดี เราได้บรรลุวิชชา ๓ แล้ว ได้ทำคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว

๖. เสนกเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญพระพุทธองค์

นัยว่า ท่านพระเสนกเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๔ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๒๘}[๒๘๗] การที่เราได้มา ณ ที่ใกล้ท่าคยาในฤดูนักขัตฤกษ์เดือนผัคคุณมาสนี้ เป็นการมาดีแล้วหนอ ทำให้ได้เห็นพระผู้ มีพระภาคเจ้าผู้ตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง ผู้แสดงธรรมอันสูงสุด[๒๘๘] มีพระรัศมีมาก เป็นพระคณาจารย์ ถึงความเป็นผู้เลิศ ผู้แนะนำพิเศษ ทรงชนะโลกพร้อมทั้งเทวโลก ทรงมีพระทัสสนะหาที่เปรียบมิได้[๒๘๙] ทรงมีอานุภาพมาก เป็นมหาวีรบุรุษผู้รุ่งเรืองมาก ไม่มีอาสวะ สิ้นอาสวะทั้งปวง เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ ไม่มีภัยแต่ที่ไหน ๆ

[๒๙๐] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นทรงปลดเปลื้องเราผู้มีนาม ว่าเสนกะผู้เศร้าหมองมานาน มีสันดานถูกเครื่องผูก คือ มิจฉาทิฏฐิผูกมัดไว้ จากกิเลสเครื่องร้อยรัดทั้งปวง

๗. สัมภูตเถรคาถา

สุภาษิตชี้ลักษณะคนพาลและบัณฑิต

นัยว่า ท่านพระสัมภูตเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๔ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๒๙}[๒๙๑] ผู้ใดรีบด่วนในเวลาที่ควรช้า แต่ช้าในเวลาที่ควรรีบด่วน ผู้นั้นจัดว่าเป็นคนเขลา ย่อมประสบทุกข์เพราะจัดการโดยไม่แยบคาย[๒๙๒] ประโยชน์ของผู้นั้นย่อมเสื่อมไปเหมือนดวงจันทร์ข้างแรม เขาย่อมได้ความเสื่อมเสีย และแตกจากมิตรทั้งหลาย

[๒๙๓] ผู้ใดช้าในเวลาที่ควรช้า รีบด่วนในเวลาที่ควรรีบด่วน ผู้นั้นจัดว่าเป็นบัณฑิต ย่อมถึงความสุขเพราะจัดการโดยแยบคาย

[๒๙๔] ประโยชน์ของผู้นั้นย่อมบริบูรณ์เหมือนดวงจันทร์ข้างขึ้น เขาย่อมได้ยศ ได้เกียรติคุณ และไม่แตกจากมิตรทั้งหลาย