๙. กึสีลสูตร เล่ม ๒๕

๙. กิงสีลสูตร

ว่าด้วยประพฤติธรรมอะไรอยู่เสมอจึงจะบรรลุอรหัตผล

(ท่านพระสารีบุตรทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นคาถาว่า)

{๓๒๖} [๓๒๗] นรชนควรมีปกติปฏิบัติตนอย่างไร มีความประพฤติอย่างไร จะเพิ่มพูนการกระทำอย่างไร จึงจะเป็นผู้ปฏิบัติถูกต้องและบรรลุอรหัตผลได้ พระเจ้าข้า(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบเป็นพระคาถาว่า)

[๓๒๘] นรชนพึงเป็นผู้มีปกติประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ ไม่มีจิตคิดริษยา และเมื่อจะเข้าไปหาครูอาจารย์ ก็พึงรู้กาลเทศะ และช่วงเวลาที่จะสอบถามท่าน ตั้งใจฟังคำที่ท่านกล่าวอธิบาย[๓๒๙] พึงกำจัดความอวดดื้อให้หมดไป อ่อนน้อมถ่อมตัว ไปสู่สำนักของอาจารย์ตามโอกาสอันควร พึงระลึกถึงอรรถธรรม ข้อสำรวม และพรหมจรรย์ (ที่ท่านแสดงแล้ว) พึงประพฤติตามโดยเอื้อเฟื้อด้วย[๓๓๐] นรชนพึงยินดีในธรรม พอใจในธรรม ดำรงอยู่ในธรรมรู้จักวินิจฉัยธรรม ไม่กล่าววาทะที่เป็นอันตรายต่อธรรม ใช้เวลาให้หมดไปด้วยวาทะที่เป็นสุภาษิตแท้จริง

๑๐. อุฏฐานสูตร

[๓๓๑] นรชนพึงละความรื่นเริง การพูดกระซิบกระซาบ (นินทา) ความร่ำไร ความประทุษร้าย การเสแสร้ง การหลอกลวง ความกำหนัดยินดี ความถือตัว ความแข่งดี ความหยาบคาย และหมกมุ่นอยู่ในกิเลสเสีย พึงเป็นผู้ปราศจากความมัวเมา มีจิตมั่นคงเที่ยวไป[๓๓๒] นรชนผู้ประพฤติเช่นนั้นย่อมเป็นอันรู้แจ้งคำสุภาษิตสุตะ และสมาธิที่เป็นสาระแล้ว ส่วนนรชนใดเป็นคนผลุนผลัน ประมาทมัวเมา ปัญญาและสุตะของเขาย่อมไม่เจริญงอกงาม

[๓๓๓] นรชนผู้ยินดีแล้วในธรรมที่พระอริยเจ้าประกาศไว้แล้วย่อมเป็นผู้ยอดเยี่ยมกว่าสัตว์ทั้งหลาย ทั้งทางกาย วาจา และใจ นรชนเหล่านั้นดำรงอยู่แล้วในสันติ โสรัจจะ สมาธิ บรรลุถึงสารธรรมแห่งสุตะและปัญญาแล้ว

๑๐. อุฏฐานสูตร

ว่าด้วยคุณค่าของเวลา

(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแก่ภิกษุทั้งหลายผู้อยู่อย่างประมาทว่า)

{๓๒๗} [๓๓๔] เธอทั้งหลายจงลุกขึ้นนั่ง(สมาธิ)กันเถิด เธอทั้งหลายจะได้ประโยชน์อะไรจากการหลับ เพราะว่าพวกเธอทั้งหลาย