๑๐. อุฏฐานสูตร เล่ม ๒๕

๑๐. อุฏฐานสูตร

[๓๓๑] นรชนพึงละความรื่นเริง การพูดกระซิบกระซาบ (นินทา) ความร่ำไร ความประทุษร้าย การเสแสร้ง การหลอกลวง ความกำหนัดยินดี ความถือตัว ความแข่งดี ความหยาบคาย และหมกมุ่นอยู่ในกิเลสเสีย พึงเป็นผู้ปราศจากความมัวเมา มีจิตมั่นคงเที่ยวไป[๓๓๒] นรชนผู้ประพฤติเช่นนั้นย่อมเป็นอันรู้แจ้งคำสุภาษิตสุตะ และสมาธิที่เป็นสาระแล้ว ส่วนนรชนใดเป็นคนผลุนผลัน ประมาทมัวเมา ปัญญาและสุตะของเขาย่อมไม่เจริญงอกงาม

[๓๓๓] นรชนผู้ยินดีแล้วในธรรมที่พระอริยเจ้าประกาศไว้แล้วย่อมเป็นผู้ยอดเยี่ยมกว่าสัตว์ทั้งหลาย ทั้งทางกาย วาจา และใจ นรชนเหล่านั้นดำรงอยู่แล้วในสันติ โสรัจจะ สมาธิ บรรลุถึงสารธรรมแห่งสุตะและปัญญาแล้ว

๑๐. อุฏฐานสูตร

ว่าด้วยคุณค่าของเวลา

(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแก่ภิกษุทั้งหลายผู้อยู่อย่างประมาทว่า)

{๓๒๗} [๓๓๔] เธอทั้งหลายจงลุกขึ้นนั่ง(สมาธิ)กันเถิด เธอทั้งหลายจะได้ประโยชน์อะไรจากการหลับ เพราะว่าพวกเธอทั้งหลาย

กระวนกระวายอยู่ด้วยโรคกิเลส ผู้ถูกลูกศรกิเลสแทงเอาแล้วกำลังย่อยยับอยู่ จะหลับลงได้อย่างไร

[๓๓๕] เธอทั้งหลายจงลุกขึ้นนั่ง(สมาธิ)กันเถิด จงหมั่นศึกษาเพื่อบรรลุสันติ (นิพพาน) อย่าให้มัจจุราชรู้ได้ว่าพวกเธอประมาทกันแล้วทำพวกเธอให้อยู่ในอำนาจ ให้ลุ่มหลงเลย

[๓๓๖] เธอทั้งหลายจงข้ามตัณหาที่ซ่านซึมไปในอารมณ์ต่าง ๆ ซึ่งเป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์ผู้มีความต้องการยังต้องติดข้องรูปารมณ์เป็นต้นอยู่ เธอทั้งหลายอย่าปล่อยให้เวลาล่วงเลยไปโดยเปล่าประโยชน์ เพราะผู้ที่ปล่อยเวลาให้ล่วงเลยไปโดยเปล่าประโยชน์ ย่อมเบียดเสียดเศร้าโศกกันอยู่ในนรก

[๓๓๗] ความประมาทในปฐมวัยจัดว่าเป็นธุลีมลทิน ความประมาทในมัชฌิมวัยและปัจฉิมวัยซึ่งติดตามความประมาทในปฐมวัยมาก็จัดว่าเป็นมลทิน (ฉะนั้น) เธอทั้งหลายจงถอนลูกศรคือกิเลสของตนเสียด้วยความไม่ประมาทในวัยทั้ง ๓ และด้วยวิชชา (อาสวักขยญาณ)

๑๑. ราหุลสูตร

ว่าด้วยพระพุทธเจ้าตรัสโอวาทพระราหุล

(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามท่านพระราหุลว่า)

{๓๒๘} [๓๓๘] เพราะอยู่ร่วมกันเนือง ๆ เธอนึกดูหมิ่นพระสารีบุตรผู้เป็นบัณฑิตบ้างหรือไม่ เธอใส่ใจในการให้แสงสว่างคือธรรมแก่มวลมนุษย์บ้างหรือไม่