๒. ปัญจภีรุกชาดก เล่ม ๒๗

๑๔. อสัมปทานวรรค

๑. อสัมปทานชาดก (๑๓๑)

ว่าด้วยการไม่รับของทำให้เกิดการแตกร้าว

(สังขเศรษฐีโพธิสัตว์กล่าวกะภรรยาที่ร้องไห้อยู่ว่า)

{๑๓๑} [๑๓๑] ไมตรีของผู้ใดผู้หนึ่งซึ่งเป็นคนพาลย่อมเป็นโทษให้แตกร้าวกันได้เพราะไม่ยอมรับของ เหตุนั้นเราจึงรับเอาข้าวลีบ ๔ ทะนาน มาด้วยคิดว่าไมตรีของเราอย่าได้แตกร้าวไปเลยขอให้ไมตรี ของเรานี้ดำรงยั่งยืนต่อไปเถิด

๒. ปัญจภีรุกชาดก (๑๓๒)

ว่าด้วยผู้รอดพ้นจากเหตุที่น่ากลัว

(พระโพธิสัตว์นึกถึงเหตุการณ์ที่ตนรอดตัวมาได้ จึงอุทานว่า)

{๑๓๒} [๑๓๒] เราไม่ตกอยู่ในอำนาจของพวกผีเสื้อนํ้าเพราะความเพียรที่มั่นคง ดำรงอยู่ในคำแนะนำของท่านผู้ฉลาด และเป็นผู้ไม่หวาดหวั่น ต่อความกลัวและความขลาด ความสวัสดีจากภัยใหญ่นั้นจึงมีแก่เรา

๓. ฆตาสนชาดก (๑๓๓)

ว่าด้วยภัยเกิดจากที่พึ่ง

(พญานกโพธิสัตว์ชวนพวกนกไปอยู่ที่อื่นว่า)

{๑๓๓} [๑๓๓] บนหลังนํ้าซึ่งเป็นที่มีความเกษมมีข้าศึกมารบกวนเสียแล้ว ไฟลุกโพลงอยู่กลางนํ้า วันนี้พวกเราอยู่ที่ต้นไม้ที่เกิดบนแผ่นดินนี้ ไม่ได้แล้ว พวกเจ้าจงพากันบินหนีไปเสียยังทิศทั้งหลายเถิด วันนี้ที่พึ่งของพวกเรามาเกิดภัยเสียแล้วละ

๔. ฌานโสธนชาดก (๑๓๔)

ว่าด้วยสุขเกิดแต่สมาบัติ

(ดาบสโพธิสัตว์เมื่อทำกาละ ถูกพวกดาบสผู้เป็นศิษย์ถาม จึงกล่าวว่า ‘เราเป็นผู้มีสัญญาก็ไม่ใช่ ไม่มีสัญญาก็ไม่ใช่’ .. พวกดาบสไม่เชื่อถ้อยคำของดาบสผู้เป็นหัวหน้า พระโพธิสัตว์ผู้เป็นมหาพรหมจึงมาจากอาภัสสรพรหมโลกยืนกล่าวอยู่ในอากาศว่า)

{๑๓๔} [๑๓๔] สัตว์เหล่าใดเป็นผู้มีสัญญา แม้สัตว์เหล่านั้นก็ชื่อว่าเป็น ทุคคตะ สัตว์เหล่าใดเป็นผู้ไม่มีสัญญา ถึงสัตว์เหล่านั้นก็ชื่อ ว่าเป็นทุคคตะท่านจงละเว้นความเป็นสัญญีสัตว์และอสัญญีสัตว์ ทั้งสองนี้เสีย สุขอันเกิดแต่สมาบัติ นั้นเป็นสิ่งไม่มีกิเลสให้ฟูขึ้น