๔. ฌานโสธนชาดก เล่ม ๒๗

๓. ฆตาสนชาดก (๑๓๓)

ว่าด้วยภัยเกิดจากที่พึ่ง

(พญานกโพธิสัตว์ชวนพวกนกไปอยู่ที่อื่นว่า)

{๑๓๓} [๑๓๓] บนหลังนํ้าซึ่งเป็นที่มีความเกษมมีข้าศึกมารบกวนเสียแล้ว ไฟลุกโพลงอยู่กลางนํ้า วันนี้พวกเราอยู่ที่ต้นไม้ที่เกิดบนแผ่นดินนี้ ไม่ได้แล้ว พวกเจ้าจงพากันบินหนีไปเสียยังทิศทั้งหลายเถิด วันนี้ที่พึ่งของพวกเรามาเกิดภัยเสียแล้วละ

๔. ฌานโสธนชาดก (๑๓๔)

ว่าด้วยสุขเกิดแต่สมาบัติ

(ดาบสโพธิสัตว์เมื่อทำกาละ ถูกพวกดาบสผู้เป็นศิษย์ถาม จึงกล่าวว่า ‘เราเป็นผู้มีสัญญาก็ไม่ใช่ ไม่มีสัญญาก็ไม่ใช่’ .. พวกดาบสไม่เชื่อถ้อยคำของดาบสผู้เป็นหัวหน้า พระโพธิสัตว์ผู้เป็นมหาพรหมจึงมาจากอาภัสสรพรหมโลกยืนกล่าวอยู่ในอากาศว่า)

{๑๓๔} [๑๓๔] สัตว์เหล่าใดเป็นผู้มีสัญญา แม้สัตว์เหล่านั้นก็ชื่อว่าเป็น ทุคคตะ สัตว์เหล่าใดเป็นผู้ไม่มีสัญญา ถึงสัตว์เหล่านั้นก็ชื่อ ว่าเป็นทุคคตะท่านจงละเว้นความเป็นสัญญีสัตว์และอสัญญีสัตว์ ทั้งสองนี้เสีย สุขอันเกิดแต่สมาบัติ นั้นเป็นสิ่งไม่มีกิเลสให้ฟูขึ้น

๕. จันทาภชาดก (๑๓๕)

ว่าด้วยผู้เข้าถึงอาภัสสรพรหม

(พระโพธิสัตว์มาจากอาภัสสรพรหมโลกยืนกล่าวอยู่ในอากาศว่า)

{๑๓๕} [๑๓๕] ในโลกนี้ ผู้ใดหยั่งถึงกสิณ ที่มีแสงจันทร์เป็นอารมณ์และมีแสงอาทิตย์เป็นอารมณ์ด้วยปัญญาได้ ผู้นั้นย่อมเข้าถึงอาภัสสรพรหมโลก ด้วยฌานที่ไม่มีวิตก

๖. สุวัณณหังสชาดก (๑๓๖)

ว่าด้วยโลภมากลาภหาย

(พระบรมศาสดาทรงประมวลเรื่องแล้วตรัสว่า)

{๑๓๖} [๑๓๖] บุคคลได้สิ่งใด ควรยินดีด้วยสิ่งนั้น เพราะความโลภเกินไปเป็นบาป นางพราหมณีจับพญาหงส์ถอนขนจึงเสื่อมจากทอง