พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เอกกนิบาต · อสัมปทานวรรค
๕. จันทาภชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๓๕ (Royal Thai)5/10 in อสัมปทานวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกกนิบาต อสัมปทานวรรค จันทาภชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 56 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 27, pp. 66–66
๕. จันทาภชาดก (๑๓๕)
ว่าด้วยผู้เข้าถึงอาภัสสรพรหม
(พระโพธิสัตว์มาจากอาภัสสรพรหมโลกยืนกล่าวอยู่ในอากาศว่า)
{๑๓๕} [๑๓๕] ในโลกนี้ ผู้ใดหยั่งถึงกสิณ ที่มีแสงจันทร์เป็นอารมณ์และมีแสงอาทิตย์เป็นอารมณ์ด้วยปัญญาได้ ผู้นั้นย่อมเข้าถึงอาภัสสรพรหมโลก ด้วยฌานที่ไม่มีวิตก
๖. สุวัณณหังสชาดก (๑๓๖)
ว่าด้วยโลภมากลาภหาย
(พระบรมศาสดาทรงประมวลเรื่องแล้วตรัสว่า)
{๑๓๖} [๑๓๖] บุคคลได้สิ่งใด ควรยินดีด้วยสิ่งนั้น เพราะความโลภเกินไปเป็นบาป นางพราหมณีจับพญาหงส์ถอนขนจึงเสื่อมจากทอง
- ๑คำว่า กสิณ หมายถึง วัตถุอันจูงใจ คือ จูงใจให้เข้าไปผูกอยู่ เป็นชื่อของกัมมัฏฐานที่ใช้วัตถุ สำหรับเพ่งเพื่อจูงจิตให้เป็นสมาธิ มี ๑๐ อย่าง คือ (๑) ปฐวีกสิณ กสิณคือดิน (๒) อาโปกสิณ กสิณ คือนํ้า (๓) เตโชกสิณ กสิณคือไฟ (๔) วาโยกสิณ กสิณคือลม ทั้ง ๔ อย่างนี้เรียกว่า ภูตกสิณ กสิณ คือมหาภูตรูป ๔ (๕) นีลกสิณ กสิณคือสีเขียว (๖) ปีตกสิณ กสิณคือสีเหลือง (๗) โลหิตกสิณ กสิณ คือสีแดง (๘) โอทาตกสิณ กสิณคือสีขาวทั้ง ๔ อย่างนี้เรียกว่า วัณณกสิณ กสิณคือสี (๙) อากาสกสิณ กสิณคือที่ว่าง (๑๐) วิญญาณกสิณ กสิณคือวิญญาณ (ขุ.ปฏิ.อ. ๑/๘๙) พึงดูเทียบ ใน ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๗๖-๓๗๗ ในที่นี้ กสิณที่มีแสงจันทร์เป็นอารมณ์ หมายถึงโอทาตกสิณ กสิณที่มีแสงอาทิตย์ เป็นอารมณ์ หมายถึงปีตกสิณ (ขุ.ชา.อ. ๒/๓๐๙)
- ๒อาภัสสรพรหมโลก หมายถึงพวกเทพหรือพรหมชั้นทุติยฌานภูมิทั้ง ๓ ชั้น คือ (๑) ปริตตาภา ชั้นพวกมีรัศมีกายน้อย (๒) อัปปมาณาภา ชั้นพวกมีรัศมีกายมีประมาณมิได้ (๓) อาภัสสรา ชั้นพวกมีรัศมีกายสุกปลั่งซ่านไป (ที.ม.อ. ๑๑๐, ม.มู.อ. ๑/๓๘. องฺ.สตฺตก.อ. ๑๘๑, ขุ.จู.อ. ๕๘)
- ๓ฌานที่ไม่มีวิตก ในที่นี้หมายเฉพาะทุติยฌาน (ขุ.ชา.อ. ๒/๓๑๐)
End of ๕. จันทาภชาดก