พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เอกกนิบาต · อปัณณกวรรค
๘. คามนิชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๘ (Royal Thai)8/10 in อปัณณกวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกกนิบาต อปัณณกวรรค คามนิชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 55 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 27, pp. 6–6
๘. คามนิชาดก (๘)
ว่าด้วยคามนิกุมารผู้ทำตามโอวาทของพระโพธิสัตว์
(คามนิกุมารเปล่งอุทานว่า)
{๘} [๘] เออก็เมื่อ (ตั้งอยู่ในโอวาทของบัณฑิตแล้ว) ไม่รีบร้อน (ประกอบการงานโดยอุบาย) ความหวังในผลย่อมสำเร็จ เรามีพรหมจรรย์ แก่กล้าแล้ว ท่านจงเข้าใจอย่างนี้เถิด พ่อคามนี
๙. มฆเทวชาดก (๙)
ว่าด้วยเทวทูตปรากฏแก่พระเจ้ามฆเทวะ
(พระเจ้ามฆเทวะทรงจับพระเกศาหงอกตรัสแก่อำมาตย์ทั้งหลายว่า)
{๙} [๙] ผมที่หงอกบนศีรษะของเรานี้เกิดขึ้นพร้อมกับนําเอาวัยหนุ่ม ของเราไปด้วย เทวทูต ปรากฏ ณ บัดนี้ เท่ากับเตือนว่าถึง เวลาแล้วที่เราจะต้องบวช
- ๑พรหมจรรย์ หลักความประพฤติที่ประเสริฐ ในที่นี้หมายถึงสังคหวัตถุ ๔ คือ ทาน การให้ ปิยวาจา หรือเปยยวัชชะ วาจาเป็นที่รัก อัตถจริยา การประพฤติประโยชน์ และสมานัตตตา ความมีตนเสมอคือร่วมสุขร่วมทุกข์ (ขุ.ชา.อ. ๑/๑๙๕)
- ๒คามนี (หรือ คามณิ) ในที่ทั่วไปหมายถึงนายบ้านหรือหัวหน้าหมู่บ้าน แต่ในที่นี้คามนิกุมาร กล่าวหมายถึงตนเองซึ่งเป็นผู้เจริญคือประสพผลสําเร็จตามที่ปรารถนา โดยอาศัยการตั้งอยู่ในโอวาทของพระโพธิสัตว์ผู้เป็นบัณฑิต
- ๓เทวทูต ในที่นี้หมายถึงทูตแห่งมัจจุเทพ ทูตแห่งมัจจุราชคือความตาย เพราะเมื่อบุคคลมีผมหงอก นั่นก็เปรียบเหมือนว่าอยู่ใกล้มัจจุราช คือ ความตายใกล้มาเยือน หรือทูตที่เปรียบเหมือนกับ เทวดามาตักเตือนว่าจะตายในไม่ช้า อีกนัยหนึ่งหมายถึงทูตของเหล่าวิสุทธิเทพเพราะพระโพธิสัตว์ทั้งหมดครั้นเห็นคนแก่ คนเจ็บ คนตาย และบรรพชิตแล้วจะถึงความสังเวช ออกบวช (ม.ม.อ. ๒๒๕, ขุ.ชา.อ. ๑/๑๙๗)
End of ๘. คามนิชาดก