๓. วิโรจนชาดก เล่ม ๒๗

๑๕. กกัณฏกวรรค

๑. โคธชาดก (๑๔๑)

ว่าด้วยคบคนชั่วไม่มีความสุข

(พญาเหี้ยโพธิสัตว์เมื่อจะหนีไปทางปล่องลม จึงกล่าวว่า)

{๑๔๑} [๑๔๑] ผู้คบคนชั่วย่อมไม่ได้ความสุขโดยส่วนเดียว เขาย่อมทำตนให้ถึงความพินาศ เหมือนตระกูลเหี้ยพาตนวอดวายเพราะกิ้งก่าฉะนั้น

๒. สิคาลชาดก (๑๔๒)

ว่าด้วยทำอุบายนอนตาย

(สุนัขจิ้งจอกโพธิสัตว์กล่าวกะนักเลงว่า)

{๑๔๒} [๑๔๒] เหตุที่ท่านทำเป็นเหมือนนอนตายนี้รู้ได้ยากอยู่ แต่เมื่อเราคาบปลายไม้ค้อนฉุดไป ไม้ค้อนก็ไม่หลุดจากมือของท่าน จึงรู้ว่า มิใช่คนตาย

๓. วิโรจนชาดก (๑๔๓)

ว่าด้วยผู้ถูกเยาะเย้ย

(พญาราชสีห์โพธิสัตว์กล่าวกะสุนัขจิ้งจอกว่า)

{๑๔๓} [๑๔๓] มันสมองของท่านไหลออกแล้ว กระหม่อมของท่านก็ถูกทำลายแล้ว ซี่โครงของท่านหักป่นปี้ไปสิ้นแล้ว วันนี้ท่านช่างรุ่งเรืองแท้

๔. นังคุฏฐชาดก (๑๔๔)

ว่าด้วยการบูชาไฟด้วยหางวัว

(พราหมณ์โพธิสัตว์กล่าวกะไฟที่ตนบูชาว่า)

{๑๔๔} [๑๔๔] ไฟชั่วเอ๋ย การที่เราบูชาเจ้าด้วยหางเท่านี้ก็นับว่ามากแล้ว วันนี้ไม่มีเนี้อสำหรับเจ้าผู้ชอบกินเนื้อแล้วเจ้าจงรับเอาแต่หางไปเถิด

๕. ราธชาดก (๑๔๕)

ว่าด้วยลูกนกแขกเต้าชื่อราธะพูดพล่าม

(นกแขกเต้าโพธิสัตว์เตือนน้องชายว่า)

{๑๔๕} [๑๔๕] น้องราธะ เจ้าไม่รู้เรื่องพวกคนที่มาในเวลาเที่ยงคืน เจ้าก็พูดพล่ามไปด้วยความเขลานางพราหมณีโกสิยโคตรหมดรัก ในพ่อเราไปแล้ว

๖. กากชาดก (๑๔๖)

ว่าด้วยกาวิดน้ำด้วยจะงอยปาก

(ฝูงการู้ว่าไม่สามารถจะช่วยกันวิดนํ้าทะเลให้แห้งได้ จึงกล่าวว่า)

{๑๔๖} [๑๔๖] เออก็ คางของเราก็เมื่อยล้าแล้วและปากของเราก็ซีดเขียว เราพากันเลิกเถอะ อย่าวิดเลย เพราะมหาสมุทรก็ยังเต็มอยู่ เหมือนเดิม