๕. โสณนันทปัณฑิตจริยา เล่ม ๓๓

[๓๘] ในกาลนั้น สหายเหล่านั้นได้ถามเราผู้ห้ามอยู่ถึงความปรารถนาของเราว่า “ท่านปรารถนาอะไรเล่าเพื่อน ถ้าท่านไม่บริโภคกาม”[๓๙] เราผู้ใคร่ประโยชน์แก่ตนได้กล่าวแก่สหายผู้แสวงหาประโยชน์เหล่านั้นว่า “เราไม่ปรารถนาความเป็นคฤหัสถ์ เรายินดีอย่างยิ่งในเนกขัมมะ”[๔๐] สหายเหล่านั้นฟังคำเราแล้วจึงได้บอกแก่มารดาและบิดา มารดา และบิดาได้กล่าวอย่างนี้ว่า “แม้เราทั้งสองคนก็จะบวช”[๔๑] มารดาและบิดาของเราทั้งสอง และน้องหญิงชายทั้ง ๗ คนของเรา สละทิ้งทรัพย์นับไม่ถ้วนเข้าไปยังป่าใหญ่ ฉะนี้แล

จบ ภิงสจริยาที่ ๔

๕. โสณนันทปัณฑิตจริยา

ว่าด้วยจริยาของโสณนันทบัณฑิต

{๒๕} [๔๒] อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อเราเกิดในตระกูลมหาศาลอันประเสริฐสุด อยู่ในพระนครพรหมวัทธนะ

[๔๓] ในกาลนั้น เราเห็นสัตว์โลกเป็นผู้ถูกความมืดครอบงำ จิตของเราหวนกลับจากภพ เหมือนช้างถูกสับด้วยขอสลดใจฉะนั้น[๔๔] เราเห็นบาปต่าง ๆ อย่างนี้ จึงคิดอย่างนี้ในกาลนั้นว่า “เมื่อไรเราจึงจะออกไปจากเรือนแล้วเข้าป่าได้”

[๔๕]แม้ในกาลนั้น พวกญาติก็เชื้อเชิญเราด้วยกามโภคะ เราได้บอกความพอใจแม้แก่เขาเหล่านั้นว่า “อย่าเชื้อเชิญเราด้วยสิ่งเหล่านั้นเลย”[๔๖] แม้น้องชายของเราผู้เป็นบัณฑิตชื่อว่านันทะ ก็สำเหนียกตามเรา ชอบใจบรรพชา

[๔๗] แม้ในกาลนั้น เราโสณบัณฑิต นันทบัณฑิต และมารดาบิดาทั้งสองของเรา ก็ละทิ้งโภคสมบัติทั้งหลายแล้วเข้าป่าใหญ่ ฉะนี้แล

จบ โสณนันทบัณฑิตจริยาที่ ๕

๖. มูคผักขจริยา

ว่าด้วยพระจริยาของมูคผักขกุมาร

{๒๖} [๔๘] อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อเราเป็นพระราชโอรสของพระเจ้ากาสี คนทั้งหลายเรียกเราโดยชื่อว่ามูคผักขกุมารบ้าง เตมียกุมารบ้าง[๔๙] ในกาลนั้น พระสนมนารี ๑๖,๐๐๐ นาง ไม่มีพระโอรส โดยวันคืนล่วงไป ๆ เราบังเกิดผู้เดียว

[๕๐] พระบิดารับสั่งให้ตั้งเศวตฉัตร ให้เลี้ยงดูเราผู้เป็นบุตรสุดที่รักที่ได้ด้วยยาก เป็นอภิชาตบุตร ทรงไว้ซึ่งความรุ่งเรืองบนที่นอน[๕๑] ในกาลนั้น เรานอนอยู่บนที่นอนอันอ่อนนุ่ม ตื่นนอนแล้วได้เห็นเศวตฉัตรอันเป็นเหตุให้เราไปสู่นรก[๕๒] ความสะดุ้งหวาดกลัวเกิดขึ้นแก่เรา พร้อมกับได้เห็นเศวตฉัตร เราจึงถึงการตัดสินใจว่า “เมื่อไรหนอเราจึงจะเปลื้องธุลีนี้ได้”