๑๒. สุตโสมจริยา เล่ม ๓๓

[๙๙] ในเพราะเด็กไปถูกเข้า งูก็โกรธ อาศัยกำลังพิษ ถูกความโกรธเหลือกำลังให้เดือดดาลจึงกัดเด็กทันที

[๑๐๐] พร้อมกับถูกงูกัด เด็กล้มลงที่พื้นดินด้วยกำลังพิษกล้า เหตุนั้นเราเป็นผู้ได้รับทุกข์หรือว่าทุกข์นั้นเรานำมา

[๑๐๑] เราได้ปลอบมารดาบิดาของทารกนั้นผู้มีทุกข์เศร้าโศกให้เบาใจแล้ว ได้ทําสัจกิริยาอันประเสริฐสุดก่อนว่า

[๑๐๒] “เราผู้ต้องการบุญได้ประพฤติพรหมจรรย์ มีจิตเลื่อมใสอยู่ ๗ วันเท่านั้น ต่อแต่นั้นมา การประพฤติของเราไม่เลื่อมใสมาถึง ๕๐ ปีเศษ[๑๐๓] เราไม่ปรารถนาจะประพฤติเสียเลย ด้วยสัจจวาจวนี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่เด็กนี้เกิด พิษจงระงับ ยัญญทัตตกุมารจงเป็นอยู่”[๑๐๔] พร้อมกับเมื่อเราทำสัจกิริยา มาณพซึ่งสั่นเทาด้วยกำลังพิษได้ฟื้นกายหายโรคลุกขึ้นได้ ผู้เสมอกับเราทางสัจจะไม่มี นี้เป็นสัจจบารมีของเรา ฉะนี้แล

จบ กัณหทีปายนจริยาที่ ๑๑

๑๒. สุตโสมจริยา

ว่าด้วยพระจริยาของพระเจ้าสุตโสม

{๓๒} [๑๐๕] อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อเราเป็นพระเจ้าแผ่นดินพระนามว่าสุตโสม ถูกพญาโปริสาทจับไปได้ ระลึกถึงคําผ่อนผันไว้กะพราหมณ์

[๑๐๖] พญาโปริสาทเอาเชือกร้อยฝ่ามือกษัตริย์ ๑๐๑ ไว้แล้วทำกษัตริย์เหล่านั้นให้ได้รับความลำบาก นำเราไปด้วยเพื่อต้องการทำพลีกรรม

[๑๐๗] พญาโปริสาทได้ถามเราว่า “ท่านปรารถนาจะให้ปล่อยหรือ เราจักทำตามความชอบใจของท่าน ถ้าท่านกลับมาสู่สำนักเรา”

[๑๐๘] เราตอบรับการกลับมาของเราแก่พญาโปริสาทนั้น แล้วเข้าไปยังพระนครน่าอันรื่นรมย์มอบสมบัติแล้วในกาลนั้น

[๑๐๙] เพราะเราระลึกถึงธรรมของสัตบุรุษอันเป็นของเก่าที่พระพุทธเจ้าเป็นต้นซ่องเสพแล้ว ให้ทรัพย์แก่พราหมณ์แล้วจึงเข้าไปหาพญาโปริสาท

[๑๑๐] ในการมาในสำนักพญาโปริสาทนั้น เราไม่มีความสงสัยว่าจักถูกฆ่าหรือไม่ เราตามรักษาสัจวาจา ยอมสสะชีวิตเข้าไปหาพญาโปริสาท ผู้เสมอกับเราทางสัจจะไม่มี นี้เป็นสัจจบารมีของเรา ฉะนี้แล

จบ สุตโสมจริยาที่ ๑๒

๑๓. สุวัณณสามจริยา

ว่าด้วยพระจริยาของสุวรรณสามดาบส

{๓๓} [๑๑๑] เมื่อเราเป็นดาบสที่ถูกท้าวสักกะเชื้อเชิญมาอยู่ในป่า เรากับราชสีห์และเสือโคร่งในป่าใหญ่ต่างน้อมเมตตาเข้าหากัน