๖. มูคผักขจริยา เล่ม ๓๓

อีกเรื่องหนึ่ง ในกาลที่เราเป็นพระโอรสของพระเจ้ากาสี

ชนทั้งหลายเรียกเราโดยชื่อว่ามูคปักขกุมารบ้าง เตมิยกุมารบ้าง

ครั้งนั้น นางสนมกำนัล ๑๖,๐๐๐ นาง ไม่มีพระราชโอรส

โดยวันคืนล่วงไป ๆ เราเกิดขึ้นเพียงผู้เดียว

พระราชบิดารับสั่งให้กั้นเศวตฉัตร

ให้เลี้ยงดูเราผู้เป็นบุตรสุดที่รักซึ่งได้โดยยาก

เป็นอภิชาตบุตร ทรงไว้ซึ่งความรุ่งเรือง บนที่นอน

ครั้งนั้น เรานอนหลับอยู่บนที่นอนอันอ่อนนุ่ม

ตื่นขึ้นแล้วได้เห็นเศวตฉัตร ซึ่งเป็นเหตุให้เราตกนรก

ความสะดุ้งหวาดกลัว เกิดขึ้นแล้วแก่เรา

พร้อมกับได้เห็นเศวตฉัตร เราถึงความตัดสินใจว่า

เมื่อไรหนอ เราจึงจะเปลื้องราชสมบัตินี้ได้

เทวดาผู้เป็นสาโลหิตของเรามาก่อน

ผู้ใคร่ประโยชน์ต่อเรา เห็นเราประสบทุกข์

จึงแนะนำเราให้ประกอบในเหตุ ๓ ประการว่า

ท่านจงอย่าแสดงความเป็นบัณฑิต

จงแสดงความเป็นคนโง่แก่ชนทั้งปวง

ชนทั้งหมดก็จะดูหมิ่นท่าน

ประโยชน์จักสำเร็จแก่ท่านด้วยอาการอย่างนี้

เมื่อเทวดากล่าวอย่างนี้แล้ว เราได้กล่าวดังนี้ว่า

เทวดา ข้าพเจ้าจะทำตามคำที่ท่านกล่าวกับเรา

ท่านเป็นผู้ปรารถนาประโยชน์

เป็นผู้ใคร่ความเกื้อกูลแก่เรา

ครั้นเราได้ฟังคำของเทวดานั้นแล้ว

เหมือนได้พบฝั่งในสาคร ร่าเริง ตื้นตันใจ

ได้อธิษฐานองค์ ๓ ประการ

คือ เราเป็นคนใบ้ เป็นคนหูหนวก

เป็นคนง่อยเปลี้ย เว้นจากคติ

เราอธิษฐานองค์ ๓ ประการนี้อยู่ ๑๖ ปี

ครั้งนั้น เสนาบดีเป็นต้นตรวจดูมือเท้าลิ้นและช่องหูของเราแล้ว

เห็นความไม่บกพร่องของเราก็ติเตียนว่า เป็นคนกาลกิณี

แต่นั้น ชาวชนบท เสนาบดี และปุโรหิตทั้งปวง

ร่วมใจกันทั้งหมด ดีใจการที่รับสั่งให้นำไปทิ้ง

เรานั้นได้ฟังความประสงค์ของเสนาบดีเป็นต้นนั้นแล้ว

ร่าเริง ตื้นตันใจว่า เราประพฤติตบะมาเพื่อประโยชน์ใด

ประโยชน์นั้นสำเร็จแล้วแก่เรา

ราชบุรุษทั้งหลายอาบน้ำให้เรา

ไล้ทาด้วยของหอม สวมราชมงกุฎราชาภิเษกแล้ว

ให้กั้นเศวตฉัตรทำประทักษิณนคร

ให้กั้นไว้ ๗ วัน พอดวงอาทิตย์อุทัย

นายสารถีก็อุ้มเราขึ้นรถ เข้าไปยังป่า

นายสารถีหยุดรถไว้ ณ โอกาสหนึ่ง

ปล่อยรถเทียมม้าพ้นมือก็ขุดหลุมเพื่อจะฝังเราเสียในแผ่นดิน

พระมหากษัตริย์ทรงคุกคามการอธิษฐาน

ที่เราอธิษฐานไว้ด้วยเหตุต่าง ๆ

แต่เราก็ไม่ทำลายการอธิษฐานนั้นเด็ดขาด

เพราะเหตุแห่งพระโพธิญาณเท่านั้น

พระมารดาและพระบิดาจะเป็นที่น่ารังเกียจสำหรับเราก็หาไม่

ตนของเราจะเป็นที่น่ารังเกียจก็หาไม่

แต่เพราะพระสัพพัญญุตญาณเป็นที่รักของเรา

เพราะฉะนั้น เราจึงอธิษฐานองค์ ๓ ประการนี้

เราอธิษฐานองค์ ๓ ประการนี้อยู่ ๑๖ ปี

บุคคลมีอธิษฐานเสมอเราไม่มี

นี้เป็นอธิษฐานบารมีของเรา ฉะนี้แล

มูคปักขจริยาที่ ๖ จบ