เหตุทุกวิปากัตติกะ เล่ม ๔๔

เหตุทุกวิปากติกะ

(๑. เหตุทุกะ ๓. วิปากติกะ)

วิปากบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๔] ๑. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุ

เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธรรมที่เป็น

เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ

ทั้งหลาย อาศัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธรรมที่ไม่ใช่

เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุ

และวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ใน

อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ ใน

นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในปุเรชาติปัจจัย มี๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาหาร-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๙ วาระในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัยมี ๙ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิคต-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๑๒๖] ๑. วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธรรมที่ไม่ใช่

เหตุ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

๒. นอธิปติปัจจัย

[๑๒๗] ๑. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุ

เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียนัย

[๑๒๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย มี ๙ วาร ในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๒๙] เพราะเหตุปัจจัย ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๓๐] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

วิปากบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๑] ๑. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

[๑๓๒] ๑. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ได้แก่ตทารัมมณะเท่านั้น.

๓. อธิปติปัจจัย

[๑๓๓] ๑. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ได้แก่ที่เป็น สหชา-ตาธิปติ เท่านั้นที่เป็น อารัมมณาธิปติ ไม่มี ฯลฯ

๙. อุปนิสสยปัจจัย

[๑๓๔] ๑. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ

๒. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ

๓. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่เป็นเหตุ และวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอุปนิสสย-ปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ

๔. วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

นอกจากนี้ เป็น อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ ๒ อย่างเท่านั้น.

๑๐. กัมมปัจจัย

[๑๓๕] ๑. วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ เป็นสหชาตกัมมะเท่านั้น.

๑๑. วิปากปัจจัย

[๑๓๖] ๑. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ.

๑๒. อาหารปัจจัย

[๑๓๗] ๑. วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรม

ที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอาหารปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๙วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ ในนิสสย-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี๙ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตต-

ปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๑๓๙] ๑. วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๔๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมณปัจจัย มี ๙ วาระ

... ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๔๑] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ. . . ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๔๒] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัย ปัจจนียานุโลมนัย

ก็ดี แห่งปัญหาวาระในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

วิปากธัมมบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๓] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรม

ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรม

ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธัมมธรรม

ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรม

ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรม

ที่เป็นเหตุ และวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัยมี ๙ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๙ วาระ ในมัคค-

ปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๙วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิคตปัจจัย มี๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๑๔๕] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรม

ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

๒. นอธิปติปัจจัย

[๑๔๖] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรม

ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ.

๓. นปุเรชาตปัจจัย ฯลฯ ๕. นอาเสวนปัจจัย

[๑๔๗] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรม

ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ.

เพราะนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ.

เพราะนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ.

๖. กัมมปัจจัย

[๑๔๘] ๑. วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรม

ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

๒. วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรม

ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

๓. วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรม

ที่เป็นเหตุ และวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนกัมม-ปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๔๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ใน

นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๙ วาระในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๕๐] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ...ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๕๑] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดีสัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

วิปากธัมมบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุ ปัจจัย

[๑๕๒ ] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปาก-

ธัมมธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๑๕๓] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปาก-ธัมมธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ.

๓. อธิปติปัจจัย

[๑๕๔] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปาก-

ธัมมธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ และ สหชาตาธิปติ มี ๙วาระ.

๔. อนันตรปัจจัย ฯลฯ ๑๐. อาเสวนปัจจัย

[๑๕๕] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปาก-

ธัมมธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย ฯลฯ

เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

มี ๓ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ มี ๙ วาระ.

เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ.

๑๑. กัมมปัจจัย

[๑๕๖] ๑. วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปาก-

ธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ.

๑๒. อาหารปัจจัย

[๑๕๗] ๑. วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปาก-

ธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอาหารปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๕๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัยมี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในอินทริย-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระในวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๑๕๙] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปาก-

ธัมมธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๖๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ....

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๖๑] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๖๒] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัย ปัจจนียานุโลมนัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

เนววิปากนวิปากธัมมบทปฏิจจ วาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๖๓] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนว-

วิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนว-

วิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนว-

วิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ. ในสมนันตรปัจจัยมี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปาก-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระในฌานปัจจัย มี ๙ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัยมี ๙ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๑๖๕] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนว-

วิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

๒. นอารัมมณปัจจัย

[๑๖๖] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนว-

วิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๒. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนว-วิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๓. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนว-วิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๓. นอธิปติปัจจัย

[๑๖๗] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนว-

วิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัยมี ๙ วาระ.

ฯลฯ

๑๑. นกัมมปัจจัย

[๑๖๘] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนว-วิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัยมี ๓ วาระ.

ฯลฯ

๓. นอาหารปัจจัย

[๑๖๙] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนว-

วิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนอาหารปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๗๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสมนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๙ วาระในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัยมี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี๓ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๗๑] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๗๒] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

เนววิปากนวิปากธัมมบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๗๓] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัย

แก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ ฯลฯ

๓. อธิปติปัจจัย

[๑๗๔] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัย

แก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือที่เป็น สหชาตาธิปติ มี ๓ วาระ.

๔. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติ-ปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ และ สหชาตาธิปติ มี ๓วาระ.

ฯลฯ

๑๐. ปุเรชาตปัจจัย

[๑๗๕] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของปุเรชาต-ปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณปุเรชาตะ และ วัตถุปุเรชาตะ

มี ๓ วาระ.

๑๑. ปัจฉาชาตปัจจัย

[๑๗๖] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัย

แก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของปัจฉาชาต-ปัจจัย

๒. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของปัจฉาชาต-ปัจจัย

๓. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และเนว-

วิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปาก-ธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย

๑๒. อาเสวนปัจจัย

[๑๗๗] เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ.

๑๓. กัมมปัจจัย

[๑๗๘] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของกัมมปัจจัยมี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๗๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๓วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ. ในกัมม-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัยมี ๙ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๑๘๐] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย,เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๘๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๘๒] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๘๓] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

เหตุทุกวิปากติกะ จบ

เหตุทุกอุปาทินนติกะ

(๑. เหตุทุกะ ๔. อุปาทินนติกะ)

อุปาทินนุปาทานิยบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๘๔] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ และอุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๘๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในกัมมปัจจัยมี ๙ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.