arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

เหตุทุกอุปาทินนัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๔–๒๒๙ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกอุปาทินนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๖๘–๘๔

หน้า ๖๘

เหตุทุกอุปาทินนติกะ

(๑. เหตุทุกะ ๔. อุปาทินนติกะ)

อุปาทินนุปาทานิยบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๘๔] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ และอุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๘๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในกัมมปัจจัยมี ๙ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

หน้า ๖๙

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๑๘๖] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

๒. นอารัมมณปัจจัย

[๑๘๗] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๒. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอุปาทิน-นุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๓. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอุปาทิน-นุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ และอุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๓. นอธิปติปัจจัย

[๑๘๘] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ.

๑๑. นวิปากปัจจัย ๑๒. นอาหารปัจจัย

[๑๘๙] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนวิปากปัจจัย

เพราะนอาหารปัจจัย ฯลฯ

หน้า ๗๐

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๙๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสมนันตร-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาหารปัจจัยมี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัยมี ๙ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๙๑] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๙๒] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

หน้า ๗๑

อุปาทินนุปาทานิยบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๙๓] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่

อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของเหตุ ปัจจัย มี ๓ วาระ

๒. อารัมมณปัจจัย

[๑๙๔] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่

อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ.

๔. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่

อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ

๗. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ และอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๙๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ใน

อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย

หน้า ๗๒

มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในปัจฉาชาต-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัยมี ๕ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิคต-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๑๙๖] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่

อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย,เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ.

๒. อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่

อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย,เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของปุเรชาตปัจจัย, เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอาหารปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอินทริยปัจจัย.

หน้า ๗๓

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๙๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๙๘] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๙๙] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาร... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

อนุปาทินนุปาทานิยบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๐๐] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอนุปา-ทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๑-๒-๓)

หน้า ๗๔

๔. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัย

อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอนุปา-

ทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ และอนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗ -๘ -๙)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๐๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปาก-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัตถิปัจจัยมี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัยมี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๒๐๒] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนุปา-

ทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ.

หน้า ๗๕

๒. นอารัมมณปัจจัย

[๒๐๓] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนุปา-

ทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๒. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนุปา-

ทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๓. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนุปา-

ทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ และอนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๐๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอันนตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสมนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๙ วาระในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัยมี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัยมี ๓ วาระ.

หน้า ๗๖

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๒๐๕] เพราะเหตุ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ. . . ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๒๐๖] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

อนุปาทินนุปาทานิยบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๐๗] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๒๐๘] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ.

หน้า ๗๗

๔. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัย

แก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย มี ๙ วาระ.

๓. อธิปติปัจจัย

[๒๐๙] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่

อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ และ สหชาตาธิปติ มี ๓วาระ ฯลฯ

๒. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ และ สหชาตาธิปติ มี ๙วาระ.

๙. อุปนิสสยปัจจัย

[๒๑๐] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

มี ๓ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ มี ๙ วาระ.

หน้า ๗๘

๑๐. ปุเรชาตปัจจัย

[๒๑๑] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัย

แก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของปุเรชาต-ปัจจัย

มีอย่างเดียว คือที่เป็น อารัมมณปุเรชาตะ มี ๓ วาระ ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๙วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ ในนิสสย-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัยมี ๓ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัยมี ๙ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๒๑๓] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย,

หน้า ๗๙

เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๑๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๒๑๕] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๒๑๖] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ.

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

อนุปาทินนอนุปาทานิยบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๑๗] ๑. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัย

อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)

หน้า ๘๐

๔. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัย

อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๘-๕-๖)

๗. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัย

อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ และอนุปาทินนอนุปาทานิย-

ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๑๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปากปัจจัยมี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระ. ในฌาน-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๔ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระในวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๙วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

ปัจจนียนัย

๑. นอธิปติปัจจัย

[๒๑๙] ๑. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัย

อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

หน้า ๘๑

๒. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัย

อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

๓. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัย

อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

๔. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัย

อุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

๕. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ อาศัย

อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ และอนุปาทินนอนุปาทานิย-ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

๖. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัย

อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ และอนุปาทินนอนุปาทานิย-ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๒๐] ในนอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมม-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๒๒๑] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

หน้า ๘๒

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๒๒๒] เพราะนอธิปติปัจจัย ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

อนุปาทินนอนุปาทานิยบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๒๓] ๑. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๒๒๔] ๑. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็น

ปัจจัยแก่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๒๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย ๓

หน้า ๘๓

วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในอินทริยปัจจัยมี ๙ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตต-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๒๒๖] ๑. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัย

แก่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของสหชาต-ปัจจัย, เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๒๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๒๘] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๒๒๙] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

เหตุทุกอุปาทินนติกะ จบ

หน้า ๘๔

เหตุทุกสังกิลิฏฐติกะ

(๑. เหตุทุกะ ๕. สังกิลิฏฐติกะ)

สังกิลิฏฐสังกิเลสิกบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๓๐] ๑. สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยสังกิลิฏฐ-

สังกิเลสิกธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่๑-๒-๓)

๔. สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัย

สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๕. สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยสังกิลิฏฐ-

สังกิเลสิกธรรมที่เป็นเหตุ และสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๓๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัย มี๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

จบ เหตุทุกอุปาทินนัตติกะ