arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

เหตุทุกวิปากัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๔–๑๘๓ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกวิปากัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๔ หน้า ๔๒–๕๙

หน้า ๔๒

๑. เหตุทุกะ ๓. วิปากติกะ

๑. วิปากปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๑๒๔} [๑๐๘] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่ง เป็นวิบาก และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๓)อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็น วิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๑๒๕} [๑๐๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๔๓

ในปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาร

ในกัมมปัจจัย ” ๙ ”

ในวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๙ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”

ในฌานปัจจัย ” ๙ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

(อนุโลมะ)

นเหตุปัจจัยและนอธิปติปัจจัย

{๑๒๖} [๑๑๐] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย (๑){๑๒๗} [๑๑๑] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย (ย่อ)

{๑๒๘} [๑๑๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในนฌานปัจจัย ” ๑ ”

หน้า ๔๔

ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาร

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

(ย่อ ปัจจนียะ)

{๑๒๙} ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

(ย่อ อนุโลมปัจจนียะ)

{๑๓๐} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

(ย่อ ปัจจนียานุโลมะ)

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๑.วิปากปทะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตวาทิปัจจัย

{๑๓๑} [๑๑๓] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๓๒} [๑๑๔] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก และไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร (มีได้เฉพาะตทารัมมณะเท่านั้น){๑๓๓} [๑๑๕] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยอธิปติปัจจัยมี ๓ วาร (มีได้เฉพาะสหชาตาธิปติปัจจัยอย่างเดียว ไม่มีอารัมมณาธิปติปัจจัย) ...

หน้า ๔๕

อุปนิสสยาทิปัจจัย

{๑๓๔} [๑๑๖] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูป นิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูป นิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ...

(นอกนี้ เป็นอนันตรูปนิสสยปัจจัย และปกตูปนิสสยปัจจัย ๒ อย่าง เท่านั้น)

{๑๓๕} [๑๑๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยกัมมปัจจัยมี ๓ วาร (มีเฉพาะสหชาตกัมมปัจจัย เท่านั้น ย่อ){๑๓๖} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยวิปากปัจจัย มี ๙ วาร

{๑๓๗} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยอาหารปัจจัย (ย่อ)

{๑๓๘} [๑๑๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๔๖

ในอธิปติปัจจจัย มี ๖ วาร

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ”๓ ”

ในวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”

ในฌานปัจจัย ” ๓ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”

ในสัมปปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”

ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”

(อนุโลมะ)

ปัจจนียุทธาระ

{๑๓๙} [๑๑๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)

{๑๔๐} [๑๒๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๔๗

(ย่อ ปัจจนียะ)

{๑๔๑} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

(ย่อ อนุโลมปัจจนียะ)

{๑๔๒} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

(ย่อ ปัจจนียานุโลมะ)

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

๒. วิปากธัมมปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๑๔๓} [๑๒๑] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมเป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๓)อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก และที่ ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

หน้า ๔๘

{๑๔๔} [๑๒๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”...

ในกัมมปัจจัย ” ๙ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๙ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”

ในฌานปัจจัย ” ๙ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

นเหตุปัจจัยและนอธิปติปัจจัย

{๑๔๕} [๑๒๓] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย (๑){๑๔๖} [๑๒๔] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร

หน้า ๔๙

นปุเรชาตาทิปัจจัย

{๑๔๗} [๑๒๕] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาร

เพราะนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาร

เพราะนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาร

{๑๔๘} [๑๒๖] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก และที่ ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย (๑) (ย่อ)

{๑๔๙} [๑๒๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

(ย่อ ปัจจนียะ)

หน้า ๕๐

{๑๕๐} ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

(ย่อ อนุโลมปัจจนียะ)

{๑๕๑} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

(ย่อ ปัจจนียานุโลมะ)

(สหชาตวารก็ดี ปัจจัยวารก็ดี นิสสยปัจจัยก็ดี สังสัฏฐวารปัจจัยก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๒. วิปากธัมมปทะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตวาทิปัจจัย

{๑๕๒} [๑๒๘] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๕๓} [๑๒๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาร{๑๕๔} [๑๓๐] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๙ วาร{๑๕๕} [๑๓๑] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยอนันตรปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูป นิสสยปัจจัย อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัยมี ๙ วาร เป็น ปัจจัยโดยอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ

หน้า ๕๑

{๑๕๖} [๑๓๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยกัมมปัจจัยมี ๓ วาร{๑๕๗} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยอาหารปัจจัย (ย่อ)

{๑๕๘} [๑๓๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”

ในฌานปัจจัย ” ๓ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๕๒

ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาร

(ย่อ อนุโลมะ)

ปัจจนียุทธาระ

{๑๕๙} [๑๓๔] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)

{๑๖๐} [๑๓๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

(ย่อ ปัจจนียะ)

{๑๖๑} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

(ย่อ อนุโลมปัจจนียะ)

{๑๖๒} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

(ย่อ ปัจจนียานุโลมะ)

(อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่ง ปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

๓. เนววิปากนวิปากธัมมปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๑๖๓} [๑๓๖] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

หน้า ๕๓

อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากแและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๖๔} [๑๓๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ” ๙ ”

ในวิปากปัจจัย ” ๑ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๙ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”

ในฌานปัจจัย ” ๙ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๕๔

ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาร

ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

นเหตวาทิปัจจัย

{๑๖๕} [๑๓๘] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย (๑){๑๖๖} [๑๓๙] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะ นอารัมมณปัจจัย (๑){๑๖๗} [๑๔๐] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร ...

หน้า ๕๕

{๑๖๘} [๑๔๑] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะเหตุนกัมมปัจจัยมี ๓ วาร ...

{๑๖๙} [๑๔๒] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เกิดขึ้น เพราะนอาหารปัจจัย (๑) (ย่อ)

{๑๗๐} [๑๔๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”

ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในนอนันตรปัจจัย ” ๓ ”

ในนสมนันตรปัจจัย ” ๓ ”

ในนอัญญมัญญปัจจัย ” ๓ ”

ในนอุปนิสสยปัจจัย ” ๓ ”

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในนอาหารปัจจัย ” ๑ ”

ในนอินทริยปัจจัย ” ๑ ”

ในนฌานปัจจัย ” ๑ ”

ในนมัคคปัจจัย ” ๑ ”

ในนสัมปยุตตปัจจัย ” ๓ ”

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในโนนัตถิปัจจัย ” ๓ ”

หน้า ๕๖

ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาร

(ย่อ ปัจจนียะ)

{๑๗๑} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

(ย่อ อนุโลมปัจจนียะ)

{๑๗๒} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

(ย่อ ปัจจนียานุโลมะ)

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๓. เนววิปากนวิปากธัมมปทะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตวาทิปัจจัย

{๑๗๓} [๑๔๔] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร ...

{๑๗๔} [๑๔๕] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและเป็นเหตุแห่งวิบาก โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วาร ...

หน้า ๕๗

ปุเรชาตาทิปัจจัย

{๑๗๕} [๑๔๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็น เหตุแห่งวิบาก โดยปุเรชาตปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณปุเรชาตปัจจัย วัตถุปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาร{๑๗๖} [๑๔๗] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยปัจฉาชาตปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยปัจฉาชาตปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยปัจฉาชาตปัจจัย (๑) {๑๗๗} เป็นปัจจัยโดยอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาร{๑๗๘} [๑๔๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็น เหตุแห่งวิบาก โดยกัมมปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๑๗๙} [๑๔๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๖ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๕๘

ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาร

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจัย ” ๙ ”

ในปุเรชาตปัจจัย ” ๓ ”

ในปัจฉาชาตปัจจัย ” ๓ ”

ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”

ในฌานปัจจัย ” ๓ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในวิปปยุตตปัจจัย ” ๕ ”

ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

ปัจจนียุทธาระ

{๑๘๐} [๑๕๐] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)

{๑๘๑} [๑๕๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๕๙

ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)

{๑๘๒} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)

{๑๘๓} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

จบ เหตุทุกวิปากติกะ

๑. เหตุทุกะ ๔. อุปาทินนติกะ

๑. อุปาทินนุปาทานิยปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๑๘๔} [๑๕๒] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครอง และเป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็น อารมณ์ของอุปาทาน สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครอง และเป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็น อารมณ์ของอุปาทาน และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งตัณหาและทิฏฐิยึดครองและ เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

จบ เหตุทุกวิปากัตติกะ