สนิทัสสนทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

อนิทสฺสนํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

__________

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

แม้ในปัญหาวาร ก็มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

ปฏิจฺจวาโร

อนิทสฺสนํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ปฏิจจวาร

อกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

_________

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

แม้ในปัญหาวาร ก็มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

ปฏิจฺจวาโร

อนิทสฺสนํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ปฏิจจวาร

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยอัพยากตธรรม ที่เป็นอนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ เอกํ อธิปติยา ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑

ในอธิปติปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นเหตุยา ตีณิ สพฺพตฺถ ตีณิ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ตีณิ นอาหาเร ตีณิ สพฺพตฺถ ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓

สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปัญหาวาร

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่เป็นอนิทัสสนธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

สนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม โดยอารัมมณปัจจัย

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรมโดยอารัมมณปัจจัย

อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส จ สนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่เป็นอนิทัสสนธรรม โดยอธิปติปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรมและอัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม โดยอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

อนนฺตเร เอกํ ฯเปฯ สหชาเต ตีณิ อญฺญมญฺเญ เอกํ นิสฺสเย ตีณิ ฯ

ในอนันตรปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ

ในสหชาตปัจจัย มี " ๓

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๑

ในนิสสยปัจจัย มี " ๓

สนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปกตูปนิสฺสโย ฯ อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่เป็นอนิทัสสนธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย

มีอย่างเดียว คือ ปกตูปนิสสยะ

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรมโดยอุปนิสสยปัจจัย

มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน เอกํ กมฺเม ตีณิ วิปาเก ตีณิ สพฺพตฺถ ตีณิ สมฺปยุตฺเต เอกํ วิปฺปยุตฺเต ตีณิ อตฺถิยา ปญฺจ นตฺถิยา เอกํ ฯ

สนิทสฺสนทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

อปฺปจฺจยมฺปิ อสงฺขตมฺปิ สนิทสฺสนมฺปิ น ลพฺภติ ฯ

ในปุเรชาตปัจจัย มีวาระ ๓

ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในวิปากปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๓

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๑

ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๓

ในอัตถิปัจจัย มีวาระ ๕

ในนัตถิปัจจัย มี " ๑

สนิทัสสนทุกกุสลัตติกะ จบ

อัปปัจจยะก็ดี อสังขตะก็ดี สนิทัสสนะก็ดี ย่อมไม่ได้