arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

สนิทัสสนทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๘๔–๑๐๙๖ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สนิทัสสนทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๓๕๔–๓๕๙

หน้า ๓๕๔

สนิทัสสนทุกกุสลติกะ

(๙. สนิทัสสนทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๐๘๔] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๐๘๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

แม้ในสหชาตวาระ ฯลฯ ปัญหาวาระ ก็มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๐๘๖] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยอกุศล-

ธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๓๕๕

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๐๘๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

แม้ในสหชาตวาระ ฯลฯ ปัญหาวาระ ก็มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๐๘๘] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัย

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๐๘๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๐๙๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๓ วาระ

ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี๓ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๓๕๖

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

อัพยากตบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๐๙๑] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัย

แก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๑๐๙๒] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัย

แก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัย

แก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๓. อธิปติปัจจัย

[๑๐๙๓] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัย

แก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

หน้า ๓๕๗

มีอย่างเดียว คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ

๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัย

แก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ และ สหชาตาธิปติ มี ๓วาระ.

๓. อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัย

แก่อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือที่เป็น สหชาตาธิปติ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม (เหตุปัจจัย ฯลฯ นิสสยปัจจัย)

[๑๐๙๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในสหชาต-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ.

๙. อุปนิสสยปัจจัย

[๑๐๙๕] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัย

แก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสย-ปัจจัย

มีอย่างเดียว คือที่เป็น ปกตูปนิสสยะ

หน้า ๓๕๘

๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัย

แก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสย-ปัจจัย

มี ๓ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และ

ปกตุปนิสสยะ ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม (อุปนิสสยปัจจัย ฯลฯ อวิคตปัจจัย)

[๑๐๙๖]๑ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระในปัจฉชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัยมี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๓ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๕วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี๕ วาระ.

สนิทัสสนทุกกุสลติกะ จบ

อัปปัจจยะก็ดี อสังขตะก็ดี สนิทัสสนะก็ดี ย่อมไม่ได้.

๑. ข้อความในข้อนี้ ควรจะอยู่รวมกับข้อ (๑๐๙๔)

หน้า ๓๕๙

สัปปฏิฆทุกกุสลติกะ

(๑๐. สัปปฏิฆทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๐๙๗] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๐๙๘] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

ในวิปปยุคตปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

แม้ในสหชาตวาระ ฯลฯ ปัญหาวาระ ก็มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๐๙๙] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม อาศัยอกุศล-

ธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

จบ สนิทัสสนทุกกุสลัตติกะ