พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
นีวรณทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๔๔–๑๓๕๖ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ นีวรณทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๕๐–๔๕๔
นีวรณทุกกุสลติกะ
(๔๔. นีวรณทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๔๔] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๔๖] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่เป็นนีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. อกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม และอกุศลธรรม
ที่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๔๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๑๓๔๘] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
คือ อวิชชานีวรณ์ อาศัยวิจิกิจฉานีวรณ์ อุทธัจจนีวรณ์.
๒. อกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม อาศัยอกุศลธรรม
ที่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
คือ อวิชชานีวรณ์ อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ.
๓. อกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม อาศัยอกุศลธรรม
ที่เป็นนีวรณธรรม และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย
คือ อวิชชานีวรณ์ อาศัยวิจิกิจฉานีวรณ์ และอุทธัจจนีวรณ์ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย.
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๓๔๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี มี ๙ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๕๐] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม เป็นปัจจัยแก่
อกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๕๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๓ วาระ ในฌาน-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๓๕๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๑๓๕๓] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๑๓๕๔] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ...ฯลฯ
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๕๕] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๕๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
นีวรณทุกกุสลติกะ จบ
นีวรณิยทุกกุสลติกะ
(๔๕. นีวรณิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๕๗] ๑. กุศลธรรมที่เป็นนีวรณิยธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นนีวรณิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอนีวรฌิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนีวรณิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๕๘] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๕๙] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นนีวรณิยธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่เป็นนีวรณิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ นีวรณทุกกุสลัตติกะ