พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๓๓–๑๓๔๓ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๔๖–๔๕๐
คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลติกะ
(๓๑. คันถวิปปยุตคันถนิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๓๓] ๑. กุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรมอาศัยกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม
อาศัยกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๓๔] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกวาระ.
อกุศลปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๓๕] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรมอาศัยอกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๓๗] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม
อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๕. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันนิยธรรม
อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม และอัพยากต-ธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจ-วาระ.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๓๙] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม
เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๔๐] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๓๔๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๑๓๔๒] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัยมี ๔ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๑๓๔๓] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-
นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลติกะ จบ
คันถโคจฉกทุกกุสลติกะ จบ
โอฆโคจฉกะ ๑ ก็ดี โยคโคจฉ๒ กะก็ดี เหมือนอาสวโคจฉกทุก-
กุสลติกะ.
๑. มี ๖ ทุกะ, ๒. มี ๖ ทุกะ นีวรณทุกะจึงเป็นอันดับที่ ๔๔.
นีวรณทุกกุสลติกะ
(๔๔. นีวรณทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๔๔] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๔๖] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่เป็นนีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลัตติกะ