arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๓๓–๑๓๔๓ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๔๖–๔๕๐

หน้า ๔๔๖

คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลติกะ

(๓๑. คันถวิปปยุตคันถนิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๓๓] ๑. กุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรมอาศัยกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. กุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม

อาศัยกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๓๔] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกวาระ.

หน้า ๔๔๗

อกุศลปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๓๕] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรมอาศัยอกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๓๗] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม

อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๔๔๘

๕. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันนิยธรรม

อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม และอัพยากต-ธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ฯลฯ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจ-วาระ.

อัพยากตบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๓๙] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม

เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๔๐] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.

หน้า ๔๔๙

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๓๔๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๓๔๒] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัยมี ๔ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๓๔๓] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-

นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลติกะ จบ

คันถโคจฉกทุกกุสลติกะ จบ

โอฆโคจฉกะ ๑ ก็ดี โยคโคจฉ๒ กะก็ดี เหมือนอาสวโคจฉกทุก-

กุสลติกะ.

๑. มี ๖ ทุกะ, ๒. มี ๖ ทุกะ นีวรณทุกะจึงเป็นอันดับที่ ๔๔.

หน้า ๔๕๐

นีวรณทุกกุสลติกะ

(๔๔. นีวรณทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๔๔] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อกุศลปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๔๖] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นนีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยอกุศล-

ธรรมที่เป็นนีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

จบ คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลัตติกะ