๕. ปฐมชนสูตร เล่ม ๑๕

๕. ปฐมชนสูตร

[๑๖๖] เทวดาทูลถามว่า

อะไรหนอยังคนให้เกิด อะไรหนอ

ของเขาย่อมวิ่งพล่าน อะไรหนอเวียนว่าย

ไปยังสงสาร อะไรหนอเป็นภัยใหญ่

ของเขา.

[๑๖๗] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ตัณหายังคนให้เกิด จิตของเขาย่อม

วิ่งพล่าน สัตว์เวียนว่ายไปยังสงสาร ทุกข์

เป็นภัยใหญ่ของเขา.

อรรถกถาปฐมชนสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในปฐมชนสูตรที่ ๕ เป็นต้น :-

บทว่า วิธาวติ ได้แก่ ย่อมวิ่งไปทางนี้และทางนี้ ด้วยอำนาจแห่งการไปในที่ต่าง ๆ มีสมุทรเป็นต้น. บทว่า ทุกฺขา ได้แก่ จากวัฏทุกข์.

บทว่า ปรายนํ ได้แก่ ความเกิดขึ้นแห่งวิบาก เป็นที่พึ่ง.

จบอรรถกถาปฐมชนสูตรที่ ๕ เป็นต้น

๖. ทุติยชนสูตร

[๑๖๘] เทวดาทูลถามว่า

อะไรหนอยังคนให้เกิด อะไรหนอ

ของเขาย่อมวิ่งพล่าน อะไรหนอเวียนว่าย

ไปยังสงสาร สัตว์ย่อมไม่หลุดพ้นจาก

อะไร.

[๑๖๙] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ตัณหายังคนให้เกิด จิตของเขาย่อม

วิ่งพล่าน สัตว์เวียนว่ายไปยังสงสาร สัตว์

ย่อมไม่หลุดพ้นจากทุกข์.

๗. ตติยชนสูตร

[๑๗๐] เทวดาทูลถามว่า

อะไรหนอยังคนให้เกิด อะไรหนอ

ของเขาย่อมวิ่งพล่าน อะไรหนอเวียนว่ายไปยังสงสาร อะไรหนอเป็นที่พำนักของ

สัตว์นั้น.

[๑๗๑] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ตัณหายังคนให้เกิด จิตของเขาย่อม

วิ่งพล่าน สัตว์เวียนว่ายไปยังสงสาร กรรมเป็นที่พำนักของสัตว์นั้น.