พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวตาสังยุต · ชราวรรค
๖. ทุติยชนสูตร เล่ม ๑๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖๘–๑๖๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในชราวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวตาสังยุต ชราวรรค ทุติยชนสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๕ หน้า ๖๗–๖๘
{๑๖๕} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า
บุตรธิดาเป็นที่พึ่งของมนุษย์ทั้งหลาย ภรรยาเป็นเพื่อนอย่างยิ่ง เหล่าสัตว์ที่อาศัยอยู่บนพื้นแผ่นดินอาศัยน้ำฝนเลี้ยงชีพ
๕. ปฐมชนสูตร
ว่าด้วยเทวดาถามปัญหา ๔ ข้อ
{๑๖๖} [๕๕] เทวดาทูลถามว่า
อะไรทำให้คนเกิด อะไรของคนวิ่งพล่านไป อะไรเวียนว่ายไปยังสงสาร อะไรเป็นภัยใหญ่ของคน{๑๖๗} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า
ตัณหาทำให้คนเกิด จิตของคนวิ่งพล่านไป สัตว์เวียนว่ายไปยังสงสาร ทุกข์เป็นภัยใหญ่ของคนนั้น
๖. ทุติยชนสูตร
ว่าด้วยเทวดาถามปัญหา ๔ ข้อ
{๑๖๘} [๕๖] เทวดาทูลถามว่า
อะไรทำให้คนเกิด อะไรของคนวิ่งพล่านไป อะไรเวียนว่ายไปยังสงสาร สัตว์หลุดพ้นจากอะไรไม่ได้{๑๖๙} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า
ตัณหาทำให้คนเกิด จิตของคนวิ่งพล่านไป สัตว์เวียนว่ายไปยังสงสาร สัตว์หลุดพ้นจากทุกข์ไม่ได้
๗. ตติยชนสูตร
ว่าด้วยเทวดาถามปัญหา ๔ ข้อ
{๑๗๐} [๕๗] เทวดาทูลถามว่า
อะไรทำให้คนเกิด อะไรของคนวิ่งพลานไป อะไรเวียนว่ายไปยังสงสาร อะไรเป็นเครื่องนำหน้าสัตว์นั้นไป{๑๗๑} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า
ตัณหาทำให้คนเกิด จิตของคนนั้นวิ่งพล่านไป สัตว์เวียนว่ายไปยังสงสาร กรรมเป็นเครื่องนำหน้าสัตว์นั้นไป
๘. อุปปถสูตร
ว่าด้วยเทวดาถามปัญหา ๔ ข้อ
{๑๗๒} [๕๘] เทวดาทูลถามว่า
อะไรบัณฑิตกล่าวว่าเป็นทางผิด อะไรสิ้นไปตามคืนและวัน อะไรเป็นมลทินของพรหมจรรย์ อะไรมิใช่นํ้าแต่เป็นเครื่องชำระล้าง{๑๗๓} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า
ราคะบัณฑิตกล่าวว่าเป็นทางผิด วัยสิ้นไปตามคืนและวัน หญิงเป็นมลทินของพรหมจรรย์ หมู่สัตว์นี้
- ๑เป็นทางผิด ในที่นี้หมายถึงไม่ใช่เป็นทางของผู้ไปสู่สุคติภูมิหรือลุถึงพระนิพพาน (สํ.ส.อ. ๙๑)
- ๒หญิงเป็นมลทินของพรหมจรรย์ หมายถึงว่ามลทินอื่น ๆ สามารถล้างชำระให้บริสุทธิ์สะอาดได้ แต่ผู้ประพฤติพรหมจรรย์ที่ยุ่งเกี่ยวกับหญิง ถูกหญิงทำให้มัวหมอง หรือตกอยู่ในอำนาจของหญิงแล้ว ไม่สามารถจะทำตนให้บริสุทธิ์ได้ ฉะนั้นหญิงจึงชื่อว่าเป็นมลทินของพรหมจรรย์ (สํ.ส.อ.๙๑)
จบ ๖. ทุติยชนสูตร