พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · มหาวรรค
๑๖. สัฏฐีกูฏสหัสสเปตวัตถุ เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๖/๑๖ ในมหาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๑๖. สฏฺฐิกูฏเปตวตฺถุ
๑๖. สัฏฐิกูฏเปตวัตถุ
เรื่องเปรตถูกค้อนต่อยศีรษะ
(วันหนึ่ง พระมหาโมคคัลลานเถระ ลงจากภูเขาคิชฌกูฏ ได้เห็นเปรตตนหนึ่ง จึงซักถามด้วยคาถาว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ มหาวรรค สัฏฐีกูฏสหัสสเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๒๕๕–๒๕๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๐๐–๓๐๒
กินฺนุ อุมฺมตฺตรูโปว มิโค ภนฺโตว ธาวสิ
นิสฺสํสยํ ปาปกมฺมนฺโต กินฺนุ สทฺทหเส ตุวนฺติ.
เจ้าเป็นบ้าไปแล้วหรือ จึงวิ่งไปมาเหมือนเนื้อที่วิ่งพล่าน
ท่านคงทำกรรมชั่วไว้โดยไม่ต้องสงสัย
จะมาร้องครวญครางอื้ออึงไปทำไมเล่า
(เปรตนั้นตอบว่า)
อหํ ภทนฺเต เปโตมฺหิ ทุคฺคโต ยมโลกิโก
ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกํ อิโต คโต.
พระคุณเจ้าผู้เจริญ ข้าพเจ้าเกิดเป็นเปรตในยมโลก
ได้รับความลำบาก เพราะทำบาปกรรมไว้
จึงต้องจากโลกนี้ไปยังเปตโลก
สฏฺฐิ กูฏสหสฺสานิ ปริปุณฺณานิ สพฺพโส
สีเส มยฺหํ นิปตนฺติ เต ภินฺทนฺติ จ มตฺถกนฺติ.
ค้อนเหล็กจำนวน ๖๐,๐๐๐ ลูก
ตกมาตีกระหม่อมศีรษะของข้าพเจ้า
(พระเถระถามว่า)
กินฺนุ กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺกฏํ กตํ
กิสฺส กมฺมวิปาเกน อิทํ ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ. (๑)
- ๑ก. เปตโลกํ อิโต คโตติ
ท่านได้ทำกรรมชั่วทางกาย วาจา ใจอะไรไว้หรือ
เพราะผลกรรมอะไรท่านจึงต้องได้รับทุกข์เช่นนี้
สฏฺฐิ กูฏสหสฺสานิ ปริปุณฺณานิ สพฺพโส
สีเส ตุยฺหํ นิปตนฺติ เต ภินฺทนฺติ จ มตฺถกนฺติ.
อนึ่ง ค้อนเหล็กจำนวน ๖๐,๐๐๐ ลูก
ตกมาตีกระหม่อมศีรษะของท่าน เพราะผลกรรมอะไร
(เปรตนั้นตอบว่า)
อถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ สุเนตฺตํ ภาวิตินฺทฺริยํ
นิสินฺนํ รุกฺขมูลสฺมึ ฌายนฺตํ อกุโตภยํ.
ครั้งนั้นข้าพเจ้าได้เห็นพระปัจเจกพุทธเจ้าองค์หนึ่งนามว่าสุเนตร
อบรมอินทรีย์แล้ว ผู้ไม่เกิดความกลัวแต่ที่ไหน
นั่งเข้าฌานอยู่ที่โคนต้นไม้
สาลิตฺตกปฺปหาเรน ภินฺทิสฺสํ ตสฺส มตฺถกํ
ตสฺส กมฺมวิปาเกน อิทํ ทุกฺขํ นิคจฺฉิสํ.
ข้าพเจ้าได้ดีดก้อนกรวด ทำลายกระหม่อมของท่าน
เพราะผลกรรมนั้น ข้าพเจ้าจึงต้องได้รับทุกข์เช่นนี้
สฏฺฐิ กูฏสหสฺสานิ ปริปุณฺณานิ สพฺพโส
สีเส มยฺหํ นิปตนฺติ เต ภินฺทนฺติ จ มตฺถกนฺติ.
ค้อนเหล็กจำนวน ๖๐,๐๐๐ ลูก
ตกมาตีกระหม่อมศีรษะของข้าพเจ้า
(พระเถระกล่าวว่า)
ธมฺเมน เต กาปุริส
สฏฺฐิ กูฏสหสฺสานิ ปริปุณฺณานิ สพฺพโส
สีเส ตุยฺหํ นิปตนฺติ เต ภินฺทนฺติ จ มตฺถกนฺติ.
สฏฺฐิกูฏเปตวตฺถุ โสฬสมํ. มหาวคฺโค จตุตฺโถ. ตสฺสุทฺทานํ
(๑) อมฺพสกฺกโร เสรีสโก ปิงฺคโล เรวติ อุจฺฉุ
เทฺว กุมารา ทุเว คูถา คณปาฏลิอมฺพวนํ
อกฺขรุกฺขโภคสํหรา เสฏฺฐิปุตฺตสฏฺฐิกูฏา
อิติ โสฬส วตฺถูนิ วคฺโค เตน ปวุจฺจติ. ๑
อถ วคฺคุทฺทานํ
อุรโค อุปริวคฺโค จูฬมหาติ จตุธา
วตฺถูนิ เอกปญฺญาสํ จตุธา ภาณวารโต.
เปตวตฺถุ สมตฺตํ. สุตฺตนฺตปิฏก ขุทฺทกนิกาย เถรคาถา _______ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส นิทานคาถา
- ๑- ๑ อมฺพสกฺขโร เสริสฺสโก จ ปิงฺคโล เรวตี อุจฺฉุขาทโก
บุรุษชั่ว เพราะความสาสมแก่เหตุของท่าน
ค้อนเหล็กจำนวน ๖๐,๐๐๐ ลูก
จึงตกมาตีกระหม่อมศีรษะของท่าน
สัฏฐิกูฏเปตวัตถุที่ ๑๖ จบ
มหาวรรคที่ ๔ จบ
รวมเรื่องเปรตที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. อัมพสักขรเปตวัตถุ ๒. เสรีสกเปตวัตถุ
๓. นันทกเปตวัตถุ ๔. เรวตีเปตวัตถุ
๕. อุจฉุเปตวัตถุ ๖. กุมารเปตวัตถุ
๗. ราชปุตตเปตวัตถุ ๘. คูถขาทกเปตวัตถุ
๙. คูถขาทกเปติวัตถุ ๑๐. คณเปตวัตถุ
๑๑. ปาฏลิปุตตเปตวัตถุ ๑๒. อัมพวนเปตวัตถุ
๑๓. อักขรุกขเปตวัตถุ ๑๔. โภคสังหรเปตวัตถุ
๑๕. เสฏฐิปุตตเปตวัตถุ ๑๖. สัฏฐิกูฏเปตวัตถุ
รวม ๑๖ เรื่อง ท่านจัดไว้เป็นหนึ่งวรรค
รวมวรรคที่มีในเรื่องเปรต คือ
๑. อุรวรรค ๒. อุพพริวรรค
๓. จูฬวรรค ๔. มหาวรรค
รวม ๕๑ เรื่อง ๔ ภาณวาร
เปตวัตถุ จบบริบูรณ์
จบ ๑๖. สัฏฐีกูฏสหัสสเปตวัตถุ