พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา · ทุกนิบาต
๓. อัญญตราเถรีภิกขุนีคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๒๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในทุกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา ทุกนิบาต อัญญตราเถรีภิกขุนีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๖๑๗–๖๑๘
[๒๒] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นเราเห็นแล้ว อัตภาพร่างกายของเรานี้เป็นชาติสุดท้าย ชาติสงสารสิ้นแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีกต่อไป
สุภาษิตแสดงการมีความสุข
(พระภิกษุณีเถรีรูปหนึ่งครั้นบรรลุอรหัตแล้วได้ภาษิตคาถา ๒ คาถา เหล่านี้ว่า)
{๔๒๒}[๒๓] เราพ้นแล้ว พ้นแล้วด้วยดี เป็นผู้พ้นดีแล้วจากสาก จากสามีผู้หาความละอายมิได้ จากอาชีพทำร่ม จากหม้อข้าว จากความขัดสน[๒๔] เรากำลังตัดราคะและโทสะอยู่ เรานั้นเข้าไปยังโคนไม้ เพ่งฌานอยู่ด้วยความเป็นสุขว่า ‘สุขจริงหนอ,
- ๑ชาติสงสาร ในที่นี้คือ สังสารวัฏ ลำดับสืบต่อที่เป็นไปไม่ขาดสายแห่งขันธ์ ธาตุ และอายตนะทั้งหลาย หมายถึงการเวียนว่ายตายเกิดอยูในภพกำเนิดต่าง ๆ (ที.ม.อ. ๙๔, สํ.นิ.อ. ๑๑๐, ขุ.อุ.อ. ๒๘๙) ชาติสงสารสิ้นแล้ว จึงหมายถึงหมดการเวียนว่ายตายเกิดแล้ว
- ๒อรรถกถา สุมังคลมาตุเถรีคาถา หรือ ภิกษุณีผู้เป็นมารดของพระสุมังคละ (ขุ.เถรี.อ. ๓๖)
๔. อัฑฒกาสีเถรีคาถา
สุภาษิตแสดงการปฎิบัติตามคำสอน
(พระอัฑฒกาสีเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้ว ได้ภาษิตคาถา ๒ คาถา เหล่านี้ว่า)
{๔๒๓}[๒๕] ภาษีแคว้นกาสีมีประมาณเท่าใด ส่วย(ค่าตัว)ของเราก็มีประมาณเท่านั้น ชาวนิคมตั้งราคานั้นไว้เป็นเกณฑ์แล้ว กำหนดค่าตัวเรากึ่งหนึ่งจากภาษีนั้น(เราจึงมีนามว่า อัฑฒกาสี)[๒๖] ภายหลังเราเบื่อหน่ายในรูป เมื่อเบื่อหน่าย จึงคลายกำหนัดได้ ไม่แล่นไปสู่ชาติสงสารบ่อย ๆ ต่อไป เราทำให้แจ้งวิชชา ๓ แล้ว ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว
๕. จิตตาเถรีคาถา
สุภาษิตแสดงถึงพลังจิต
(พระจิตตาเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้วได้ภาษิตคาถา ๒ คาถาเหล่านี้ว่า)
{๔๒๔}[๒๗] เราเป็นผู้มีร่างกายผอม ทุพพลภาพหนักเพราะความเจ็บไข้ ถือไม้เท้าไปในที่ไหน ๆ ก็จริง ถึงอย่างนั้น เรายังขึ้นภูเขาได้
[๒๘] วางผ้าสังฆาฏิและคว่ำบาตรแล้วนั่งบนภูเขา ทำลายกองแห่งความมืด ข่มตนไว้
จบ ๓. อัญญตราเถรีภิกขุนีคาถา