๓. อุปวาณเถรคาถา เล่ม ๒๖

๒. สิวกเถรคาถา

สุภาษิตเย้ยตัณหา

นัยว่า ท่านพระสิวกเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๘๙}[๑๘๓] เรือนคืออัตภาพที่เกิดในภพนั้นๆ บ่อย ๆ เป็นของไม่เที่ยง เราแสวงหานายช่างทำเรือนอยู่ เมื่อยังไม่พบ จึงเวียนว่าย ตายเกิดอยู่หลายภพหลายชาติ ความเกิดเป็นทุกข์รํ่าไป[๑๘๔] ช่างเรือนเอ๋ย เราพบท่านแล้ว ท่านจะไม่ได้สร้างเรือนอีก ซี่โครงทุกซี่ของท่านเราหักหมดแล้ว ยอดเรือนเราก็รื้อทิ้งแล้ว จิตของเราถูกเราทำให้ปราศจากเขตแดนแล้ว จักดับอยู่ในภพนี้เอง

๓. อุปวาณเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญพระพุทธองค์

นัยว่า ท่านพระอุปวาณเถระ ได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๙๐}[๑๘๕] ดูก่อนพราหมณ์ พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นพระอรหันต์ เสด็จไปดีแล้วในโลก เป็นมุนี ถูกลมเบียดเบียนแล้ว ถ้าท่านมีนํ้าร้อน ขอจงถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นมุนีเถิด

[๑๘๖] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นทรงเป็นผู้ที่เหล่าบุคคล ผู้ควรบูชาบูชาแล้ว เป็นผู้ที่เหล่าบุคคลผู้ควรสักการะ สักการะแล้ว เป็นผู้ที่เหล่าบุคคลผู้ควรนับถือนับถือแล้ว เราปรารถนาจะนำนํ้าร้อนไปถวายพระองค์

๔. อิสิทินนเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษของกาม

นัยว่า ท่านพระอิสิทินนเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๙๑}[๑๘๗] อุบาสกทั้งหลายผู้ทรงธรรมเราได้เห็นแล้ว อุบาสกเหล่านั้นพูดว่า ‘กามทั้งหลายไม่เที่ยง, แต่เราเห็น พวกเขายังเป็นผู้กำหนัดยินดีในแก้วมณี ในบุตรธิดา และภรรยาอยู่[๑๘๘] เพราะอุบาสกเหล่านั้นไม่รู้ธรรมในพระพุทธศาสนานี้ แน่แท้ แม้ถึงอย่างนั้นก้ได้กล่าวว่า‘กามทั้งหลาย ไม่เที่ยง, แต่กำลังญาณที่จะตัดราคะของอุบาสกเหล่านั้น ไม่มี เพราะฉะนั้น อุบาสกเหล่านั้นจึงติดอยู่ในบุตรภรรยา และทรัพย์