๖. ชราสูตร เล่ม ๒๕

[๘๐๘] พระอรหันตขีณาสพใดไม่มีความตั้งจิตปรารถนาไว้(ตัณหา)ในที่สุดทั้งสองเพื่อภพน้อยภพใหญ่ ในโลกนี้หรือโลกหน้า พระอรหันตขีณาสพนั้นย่อมไม่มีความถือมั่นอะไร ๆ ย่อมไม่มีการตัดสินแล้วยึดถือในธรรม(คือทิฏฐิ)ทั้งหลาย[๘๐๙] ทิฏฐิแม้เล็กน้อยที่สัญญาให้ตั้งขึ้นในรูปที่ได้เห็น ในเสียงที่ได้ยิน หรือในอารมณ์ที่ได้รู้ในโลกนี้ ย่อมไม่มีแก่พระอรหันตขีณาสพนั้น ใครเล่าในโลกนี้จะพึงกำหนดซึ่งพระอรหันตขีณาสพนั้นผู้เป็นพราหมณ์ ไม่ยึดถือทิฎฐิอยู่ด้วยสาเหตุอะไรได้[๘๑๐] พระอรหันตขีณาสพทั้งหลายย่อมไม่กำหนด ย่อมไม่ชูตัณหาและทิฏฐิไว้ในเบื้องหน้า แม้ธรรม(คือทิฏฐิ)ทั้งหลายพระอรหันต์เหล่านั้นก็ไม่ยอมรับแล้ว พระอรหันต์ผู้เป็นพราหมณ์นั้นเป็นผู้อันศีลและพรตพึงนำไปไม่ได้ เป็นผู้ถึงฝั่งแล้ว เป็นผู้คงที่ ย่อมไม่หวนกลับมา (หากิเลส) อีก

๖. ชราสูตร

ว่าด้วยความแก่

(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแก่ชาวเมืองสาเกตว่า)

{๔๑๓} [๘๑๑] ชีวิตนี้น้อยนัก มนุษย์ย่อมตายภายใน ๑๐๐ ปี แม้หากว่า ผู้ใดจะมีชีวิตอยู่เกินนั้นไปบ้าง ผู้นั้นย่อมตายเพราะชรา โดยแท้แล

๖. ชราสูตร

[๘๑๒] คนทั้งหลายย่อมเศร้าโศกในเพราะวัตถุที่ยึดถือว่าเป็นของเรา ความยึดถือที่เที่ยงแท้มิได้มีเลย สิ่งที่ยึดถือนี้มีความพลัดพรากจากกันอยู่ทีเดียว กุลบุตรเห็นดังนี้แล้วไม่พึงอยู่ครองเรือน

[๘๑๓] บุรุษและสตรีย่อมสำคัญเบญจขันธ์ใดว่านี้เป็นของเรา แม้เบญจขันธ์นั้นอันบุรุษและสตรีนั้นก็ต้องละจากไป เพราะความตาย พุทธมามกะผู้เป็นบัณฑิตรู้เห็นโทษ แม้นั้นแล้วไม่ควรน้อมไปเพื่อความยึดถือว่าเป็นของเรา

[๘๑๔] บุรุษและสตรีผู้ตื่นขึ้นมาย่อมไม่เห็นสิ่งที่มาตามความฝัน แม้ฉันใด ใคร ๆ ก็ย่อมไม่เห็นคนที่รักซึ่งตายจากไปแล้ว แม้ฉันนั้น

[๘๑๕] คนทั้งหลายที่มีชื่อเรียกกันอยู่นี้ ก็ยังเห็นตัวกันอยู่บ้าง ยังได้ยินเสียงกันอยู่บ้าง สำหรับผู้ที่ตายไปแล้ว คงเหลือแต่เพียงชื่อเท่านั้นที่พูดถึงกันอยู่

[๘๑๖] ชนทั้งหลายผู้ยินดีในวัตถุที่ถือว่าเป็นของเรา ย่อมละความเศร้าโศก ความรำพัน และความตระหนี่ไม่ได้เพราะเหตุนั้น มุนีทั้งหลายผู้เห็นความปลอดโปร่ง จึงได้ละความยึดถือเที่ยวไปแล้ว[๘๑๗] บัณฑิตทั้งหลายกล่าวการไม่แสดงตนในภพนั้นของภิกษุผู้ประพฤติหลีกเร้น ผู้เสพอาศัยอาสนะอันสงัด ว่าเป็นความสามัคคี

[๘๑๘] มุนีไม่อาศัยในสิ่งทั้งปวง(คืออายตนะ ๑๒) ไม่ทำสัตว์และสังขารให้เป็นที่รัก และไม่ทำสัตว์และสังขารให้เป็นที่ชัง ความรำพันและความตระหนี่จึงไม่ติดในมุนีนั้นได้เหมือน นํ้าไม่ติดบนใบบัวฉะนั้น[๘๑๙] หยดนํ้าย่อมไม่ติดบนใบบัว นํ้าย่อมไม่ติดในดอกบัวฉันใด มุนีย่อมไม่เข้าไปติดในรูปที่ได้เห็น ในเสียงที่ได้ยิน และในอารมณ์ที่ได้รู้ ฉันนั้น

[๘๒๐] มุนีผู้มีปัญญาย่อมไม่สำคัญในรูปที่ได้เห็น ในเสียงที่ได้ยินและในอารมณ์ที่ได้รู้ ผู้มีปัญญานั้นย่อมไม่ปรารถนาความหมดจดด้วยมรรคอื่น ย่อมไม่กำหนัด ย่อมไม่คลายกำหนัด

๗. ติสสเมตเตยยสูตร

ว่าด้วยพระติสสเมตเตยยะทูลถามปัญหาเกี่ยวกับเมถุนธรรม

{๔๑๔} [๘๒๑] ท่านพระติสสเมตเตยยะกราบทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้หาทุกข์มิได้ ขอพระองค์ได้โปรดตรัส บอกถึงความคับแค้นของบุคคลผู้ประกอบเมถุนธรรมเนือง ๆ ด้วยเถิด พวกข้าพระองค์ได้ฟังคำสอนของพระองค์แล้วจักศึกษาวิเวกกัน