๗. ติสสเมตเตยยสูตร เล่ม ๒๕

[๘๑๘] มุนีไม่อาศัยในสิ่งทั้งปวง(คืออายตนะ ๑๒) ไม่ทำสัตว์และสังขารให้เป็นที่รัก และไม่ทำสัตว์และสังขารให้เป็นที่ชัง ความรำพันและความตระหนี่จึงไม่ติดในมุนีนั้นได้เหมือน นํ้าไม่ติดบนใบบัวฉะนั้น[๘๑๙] หยดนํ้าย่อมไม่ติดบนใบบัว นํ้าย่อมไม่ติดในดอกบัวฉันใด มุนีย่อมไม่เข้าไปติดในรูปที่ได้เห็น ในเสียงที่ได้ยิน และในอารมณ์ที่ได้รู้ ฉันนั้น

[๘๒๐] มุนีผู้มีปัญญาย่อมไม่สำคัญในรูปที่ได้เห็น ในเสียงที่ได้ยินและในอารมณ์ที่ได้รู้ ผู้มีปัญญานั้นย่อมไม่ปรารถนาความหมดจดด้วยมรรคอื่น ย่อมไม่กำหนัด ย่อมไม่คลายกำหนัด

๗. ติสสเมตเตยยสูตร

ว่าด้วยพระติสสเมตเตยยะทูลถามปัญหาเกี่ยวกับเมถุนธรรม

{๔๑๔} [๘๒๑] ท่านพระติสสเมตเตยยะกราบทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้หาทุกข์มิได้ ขอพระองค์ได้โปรดตรัส บอกถึงความคับแค้นของบุคคลผู้ประกอบเมถุนธรรมเนือง ๆ ด้วยเถิด พวกข้าพระองค์ได้ฟังคำสอนของพระองค์แล้วจักศึกษาวิเวกกัน

[๘๒๒] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนเมตเตยยะสำหรับบุคคลผู้ประกอบเมถุนธรรมเนือง ๆ คำสอนย่อมเลือนไป และบุคคลนั้นย่อมปฏิบัติผิด นี้เป็นธรรมอันไม่ประเสริฐในบุคคลนั้น

[๘๒๓] บุคคลใดเที่ยวไปผู้เดียวในเบื้องต้น (ภายหลัง)กลับมาเสพเมถุนธรรม บัณฑิตทั้งหลายเรียกบุคคลนั้นว่าเป็นปุถุชนคนเลวในโลก เหมือนยานที่ไถลไปฉะนั้น[๘๒๔] ยศและเกียรติชึ่งมีอยู่ในกาลก่อนของบุคคลนั้นย่อมเสื่อมไปภิกษุเห็นความเสื่อมแม้นั้นแล้วพึงศักษาเพื่อละเมถุนธรรม

[๘๒๕] ภิกษุผู้เป็นเช่นนั้นถูกความดำริทั้งหลายครอบงำแล้ว ย่อมซึมเซาเหมือนคนกำพร้า ครั้นได้ฟังคำท้วงติงของคนอื่นๆ เข้าย่อมเก้อเขิน

[๘๒๖] ลำดับนั้น เธอผู้ถูกผู้แนะนำอื่น ๆ ท้วงติงแล้วยังขืนสร้างศัสตรา(คือกายทุจริตเป็นต้น)อยู่อีก อันนี้เป็นเครื่องพันธนาการใหญ่ของเธอเธอย่อมหยั่งลงสู่ความเป็นผู้พูดเท็จ[๘๒๗] ภิกษุผู้ที่เขารู้กันดีว่าเป็นบัณฑิต ตั้งจิตว่าจะประพฤติอยู่ตามลำพัง ภายหลังกลับประกอบในเมถุนธรรมจักมัวหมองเหมือนคนโง่ฉะนั้น[๘๒๘] ผู้เป็นมุนีในศาสนานี้ทราบถึงโทษนี้ทั้งในเบื้องต้นและเบื้องปลายแล้วพึงทำการประพฤติอยู่ตามลำพังให้มั่นคงไว้ไม่พึงเสพเมถุนธรรม

[๘๒๙] พึงศึกษาวิเวกเท่านั้น การประพฤติวิเวกนั้นเป็นกิจอันสูงสุดของพระอริยเจ้าทั้งหลาย ไม่พึงสำคัญตนว่าเป็นผู้ประเสริฐเพราะวิเวกนั้น บุคคลนั้นแล ย่อมอยู่ใกล้นิพพาน

[๘๓๐] ชาวประชาผู้ยังยินดีในกามทั้งหลาย ย่อมชื่นชมยินดีพระมุนีผู้ว่างเปล่า ไม่มีอาลัยในกามทั้งหลาย ผู้ข้ามโอฆะได้แล้วจาริกไป

๘. ปสูรสูตร

ว่าด้วยปริพาชกชื่อว่าปสูระ

(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแก่ปสูรปริพาชกในท่ามกลางบริษัทว่า)

{๔๑๕} [๘๓๑] สมณพราหมณ์ทั้งหลายย่อมกล่าวถึงความหมดจดว่ามีอยู่ในธรรมนี้เท่านั้น ไม่กล่าวถึงความหมดจดว่ามีในธรรมเหล่าอื่น สมณพราหมณ์ผู้กล่าวถึงศาสดาและทิฏฐิที่ตนอาศัยว่างาม มีจำนวนมากที่มั่นคงอยู่ในสัจจะเฉพาะอย่าง

[๘๓๒] สมณพราหมณ์เหล่านั้นชอบโต้วาทะกัน เข้าไปยังชุมมุมชนแล้วก็แบ่งเป็น ๒ ฝ่ายต่างมองกันและกันว่าเป็นคนโง่ สมณพราหมณ์เหล่านั้นต่างอาศัยสิ่งอื่น (คือศาสดาและทิฏฐิ) มาพูดทะเลาะกัน ต่างก็ชอบความสรรเสริญด้วยกัน จึงพูดอวดตนว่าเป็นคนฉลาด

[๘๓๓] ผู้ที่อยากได้ความสรรเสริญ (เมื่อ)ขวนขวายหาถ้อยคำ(มาโต้กัน)ในท่ามกลางชุมนุมชน ย่อมจะลังเลใจ เมื่อ