๑๔. มหารถวิมาน เล่ม ๒๖

[๑๐๑๒] และพระคุณเจ้ารู้ว่าข้าพเจ้าจะสิ้นอายุ ได้ให้พระบรมสารีริกธาตุแก่ข้าพเจ้าโดยกล่าวว่า ‘ดูก่อนสุชาตราชกุมาร ท่านจงบูชาพระบรมสารีริกธาตุนี้เถิด พระบรมสารีริกธาตุ นั้นจักเป็นประโยชน์แก่ท่าน’[๑๐๑๓] ข้าพเจ้าได้บูชาพระบรมสารีริกธาตุนั้นด้วยของหอมและพวงมาลัย ขวนขวายในการทำบุญให้ทาน ละร่างมนุษย์นั้นแล้ว ได้ไปเกิดในสวนนันทวัน

[๑๐๑๔] เดี๋ยวนี้ข้าพเจ้ามีหมู่นางเทพอัปสรฟ้อนรำขับร้องห้อมล้อม รื่นเริงอยู๋ในสวนนันทวันอันประเสริฐ น่ารื่นรมย์ เซ็งแซ่ ไปด้วยหมู่สกุณชาตินานาชนิด

จบ จูฬรถวิมานที่ ๑๓

๑๔. มหารถวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในมหารถวิมาน

(พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพบุตรองค์หนี่งว่า)

{๖๔}[๑๐๑๕] ท่านขึ้นรถม้าอันงามวิจิตรมีใช่น้อย เทียมด้วยม้าหนึ่งพัน ไปใกล้ ๆ ภูมิสถานอุทยาน รุ่งเรืองอยู่ ดุจท้าววาสวปุรินททะ ผู้เป็นใหญ่กว่าเทวดา[๑๐๑๖] แม่แคร่รถทั้งสองของท่านก็ล้วนแล้วด้วยทอง ปูเรียบด้วยแผ่นกระดานทองแน่นสนิท มีแนวลูกกรงจัดไว้ได้

ระเบียบเรียบร้อย ดังสำเร็จด้วยนายช่างผู้มีความ พยายาม งามไพโรจน์ดุจดวงจันทร์ในวันเพ็ญ

[๑๐๑๗] รถของท่านนี้ปกคลุมด้วยข่ายทอง วิจิตรด้วยรัตนะต่าง ๆ มากมาย มีเสียงกึกก้องไพเราะน่าเพลิดเพลิน รุ่งเรือง ไปด้วยหมู่เทพบุตรและเทพนารีผู้ถือจามร[๑๐๑๘] อนึ่ง ดุมรถเหล่านี้ประดับด้วยกงและซี่งงามวิจิตรด้วย รัตนะต่าง ๆ ดุจว่าเนรมิตเอาตามใจนึก ดุมรถเหล่านี้ วิจิตรด้วยรอยเส้นนับร้อย สว่างไสวดังลายฟ้าแลบ[๑๐๑๙] รถนี้ดาดาษไปด้วยจิตรกรรมเป็นอเนก มีกงจำนวนมาก อันมีรัศมีตั้งพัน เสียงแห่งกงเหล่านั้นฟังดูไพเราะ ดุจ ดนตรีเครื่องห้าที่ถูกบรรเลงแล้ว[๑๐๒๐] ที่งอนรถร้อยด้วยแก้วมณีกลมดุจดวงจันทร์ วิจิตร หมดจด งดงาม เลื่อมพราย ขลิบแต่งอย่างดีด้วยลายทอง งาม ตระการยิ่งนักด้วยลายแก้วไพฑูรย์[๑๐๒๑]

ม้าเหล่านี้สวมพวงหางด้วยแก้วมณี สูงสมส่วน ว่องไว นับได้ว่ายิ่งใหญ่ อ้วนพี มีฤทธิ์มาก มีกำลัง มีความเร็วมาก รู้ใจของท่าน วิ่งไปได้รวดเร็วดังใจนึก[๑๐๒๒] ม้าทั้งหมดนี้เหยาะย่างด้วยเท้าทั้ง ๔ พร้อมกันไป รู้ใจของท่าน วิ่งไปได้รวดเร็วดังใจนึก เป็นม้าอ่อนโยน ไม่ลำพอง วิ่งเรียบ ยังใจผู้ขับขี่ให้เบิกบาน เป็นม้าชั้น เยี่ยม กว่าม้าทั้งหลาย[๑๐๒๓] สะบัดสร้อยคอและพวงหาง เหยาะย่างสลับโลดแล่นไป พลิ้วอยู่ในเครื่องประดับที่ตกแต่งดีแล้ว เสียงแห่งเครื่อง

ประดับเหล่านั้น ฟังดูไพเราะ ดุจดนตรีเครื่องห้าที่ถูกบรรเลงแล้ว

[๑๐๒๔] เสียงรถ เสียงเครื่องประดับ เสียงบันลือแห่งกีบม้า เสียงม้าคำรนร้อง และเลียงเททพเจ้าผู้บันเทิงฟังดูไพเราะ เพราะพริ้งดุจดนตรีแห่งคนธรรพ์ในสวนจิตรลดา[๑๐๒๕] เหล่านางเทพอัปสรผู้มีดวงตาอ่อนเยาว์ดังตาลูกเนื้อทราย มีขนตาดก ใบหน้ายิ้มแย้ม พูดจาอ่อนหวาน มีสรีระ ปกคลุมด้วยข่ายแก้วไพฑูรย์ มีผิวพรรณอันละเอียดอ่อน ผู้อันคนธรรพ์เทวดาชั้นสูงบูชาแล้ว ยืนอยู่บนรถ[๑๐๒๖] นางเทพอัปสรเหล่านั้นมีรูปร่างน่ารัก นุ่งห่มผ้าแดงและผ้าเหลือง มีตากว้างยาว มีดวงตางาม มีทรวดทรงองค์ เอวงดงาม หัวเราะเพราะพริ้ง เกิดแล้วในตระกูลนาง อัปสรทั้งหลาย ยืนประนมมืออยู่บนรถ[๑๐๒๗] นางเทพอัปสรเหล่านั้นสอดสวมกำไลทอง

มีเครื่องนุ่งห่มงาม รูปร่างขนาดปานกลาง มีลำขาและถันสมบูรณ์ นิ้วมือกลม ใบหน้างาม น่าดูน่าชม ยืนประนมมืออยู่บนรถ[๑๐๒๘] นางเทพอัปสรบางพวกมีช้องผมอันงาม ล้วนแต่เป็นสาวรุ่น ถักผมสอดแซมด้วยมาลัยแดง ลอนผมแบ่งออกเท่า ๆ กัน และเลื่อมพราย นางอัปสรเหล่านั้นมีกิริยาเรียบร้อย มีใจยินดีต่อท่าน ยืนประนมมืออยู่บนรถ[๑๐๒๙] นางเทพอัปสรเหล่านั้นสวมพวงมาลัยรอบศีรษะ คลุมด้วยดอกปทุมและดอกอุบล ประดับตกแต่ง อบร่ำด้วย จุรณแก่นจันทน์ มีกิริยาเรียบร้อย มีใจยินดีต่อท่านยืนประนมมืออยู่บนรถ

[๑๐๓๐]นางเทพอัปสรเหล่านั้นสวมพวงมาลัย คลุมด้วยดอกปทุม และดอกอุบล ประดับตกแต่ง อบร่ำด้วยจุรณแก่นจันทน์ มีกิริยาเรียบร้อย มีใจยินดีต่อท่าน ยืนประนมมืออยู่บนรถ[๑๐๓๑]นางเทพอัปสรเหล่านั้นสว่างไสวไปทั่วทั้งสิบทิศ ด้วย เครื่องประดับที่ประดับที่คอ ที่มือ ที่เท้า และที่ศีรษะ ดุจดวงอาทิตย์ล่องแสงอุทัยในสารทกาล

[๑๐๓๒]ดอกไม้และเครื่องประดับที่แขนทั้งสองที่สั่นพลิ้วด้วยแรง ลมก็เปล่งเสียงใสไพเราะเพราะพริ้ง อันวิญญูชน ทั้งปวงพึงฟัง

[๑๐๓๓]ดูก่อนท่านผู้เป็นจอมเทพ ก็เสียงรถ เสียงช้าง และ เสียงดุริยางค์ดนตรีที่อยู่ในภูมิสถานอุทยานทั้งสองข้างนั้น พาให้ท่านบันเทิงใจอยู่เหมือนพิณทิพย์ทั้งหลาย ที่ถูกบรรเลงโดยฝีมือที่ถึงระดับดีเยี่ยม[๑๐๓๔]เมื่อพิณทิพย์เป็นอันมากซึ่งมีเสียงไพเราะเจริญใจเหล่านี้ ถูกบรรเลงอย่างจับใจขึ้น เหล่านางอัปสรเทพกัญญาผู้ได้ ฝึกปรือมาแล้วต่างออกมาฟ้อนรำกันอยู่ในดอกปทุมทิพย์ ทั้งหลาย[๑๐๓๕]การขับร้อง การประโคม และการฟ้อนรำสอดประสาน เข้ากันได้ ฉันใด นางเทพอัปสรที่ฟ้อนรำอยู่บนรถของ ท่านนี้กับนางเทพอัปสรที่ดูการฟ้อนรำอยู่ทั้งสองข้าง ต่าง ก็ทำให้สิบทิศสว่างไสวไปทั่วเท่าเทียมกัน ฉันนั้น[๑๐๓๖]ท่านนั้นเป็นผู้อันหมู่ทิพยดนตรีปลุกเร้า ย่อมบันเทิงใจ ดุจท้าววชิราวุธอันหมู่ทวยเทพทั้งหลายบูชาบันเทิงใจอยู่

ฉะนั้น เมื่อพิณทิพย์เป็นอันมากซึ่งมีเสียงไพเราะเจริญใจ เหล่านี้ถูกบรรเลงอย่างจับใจขึ้น แม้เสียงนั้น ก็จับใจอย่างยิ่ง

[๑๐๓๗] ชาติก่อน ท่านได้ทำกรรมอะไรไว้ด้วยตนเอง ชาติก่อน ท่านเกิดเป็นมนุษย์ได้รักษาอุโบสถศีล หรือว่าได้ชอบใจ การประพฤติธรรม ชอบใจการสมาทานวัตรอะไร

[๑๐๓๘] การที่ท่านมีอิทธานุภาพ มีความไพบูลย์ รุ่งโรจน์เกิน กว่าหมู่เทวดาอย่างยิ่ง นี้คงไม่ใช่ผลแห่งกรรมที่ท่านทำ ไว้เพียงเล็กน้อย หรือผลแห่งอุโบสถศีลที่ท่านประพฤติ มาแล้วในชาติก่อนเพียงเล็กน้อยแน่[๑๐๓๙] นี่ต้องเป็นผลแห่งทาน ศีล หรืออัญชลีกรรมของท่าน อาตมภาพถามแล้ว ขอท่านจงบอกผลกรรมนั้นแก่อาตมภาพ

[๑๐๔๐] เทพบุตรนั้นถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๑๐๔๑] เมื่อชาติก่อน ข้าพเจัาได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่า กัสสปะ ผู้ชนะอินทรีย์แล้ว มีความเพียรไม่อ่อนด้อย ผู้สูงสุดกว่านรชนทั่วไป เป็นอัครบุคคล ผู้เปิดประตูแห่งอมตธรรม เป็นเทวดายิ่งกว่าเทวดา มีมหาปุริสลักษณะ อันเกิดแล้วด้วยอำนาจบุญนับร้อย

[๑๐๔๒] ผู้เช่นกับกุญชร ข้ามโอฆะได้แล้ว มีพระรูปงามดุจทอง สิงคิวรรณและทองชมพูนุท ครั้นได้เห็นพระองค์แล้ว ก็มีจิตเลื่อมใสทันที ข้าพเจ้าได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้เป็นธงชัยแห่งพระธรรมแล้ว[๑๐๔๓] ได้ถวายข้าวและนํ้า ที่สะอาด ประณีต เข้าถึงรส กับทั้งจีวรแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นในที่อยู่ของตน ซึ่งเกลื่อนกล่นไปด้วยดอกไม้ ข้าพเจ้ามีใจไม่ข้องอยู่ในอะไร ๆ ตั้งไว้มั่น[๑๐๔๔] ได้อังคาสพระพุทธเจ้าผู้สูงสุดกว่าหมู่สัตว์พระองค์นั้น ให้อิ่มหนำด้วยข้าว นํ้า จีวร ของเคี้ยว ของบริโภค และของควรลิ้ม จึงรื่นรมย์อยู่ในสวรรค์อันเป็นเทพบุรี[๑๐๔๕] โดยอุบายนี้ ข้าพเจ้าได้ถวายมหาทานที่ควรบูชาอันบริสุทธิ์ ๓ อย่างนี้เสมอ ๆ ละร่างมนุษย์แล้วมารื่นรมย์อยู่ในเทพบุรี เสมอด้วยองค์อมรินทร์

[๑๐๔๖] ข้าแต่ท่านมุนี อันผู้มีดวามจำนงซึ่งอายุ วรรณะ สุขะ พละ และรูปอันประณีต อย่าพึงมีใจข้องอยู่ในสิ่งอื่น

พึงยังข้าวและนั้าอันตนตบแต่งดีแล้วเป็นอันมากให้ตั้งไว้ในพระพุทธเจ้า[๑๐๔๗] เพราะในโลกนี้หรือโลกอื่น ไม่มีใครที่จะเป็นผู้ประเสริฐกว่าหรือเสมอด้วยพระพุทธเจ้า พระตถาคตเจ้านั้นถึงแล้ว ซึ่งความเป็นผู้ควรบูชาอย่างยิ่งกว่าบุคคลผู้ควรบูชาทั้งหลาย สำหรับชนผู้มีความต้องการบุญ แสวงหาผล อันไพบูลย์

จบ มหารถวิมานที่ ๑๔

รวมวิมานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑.มัณฑุกเทวปุตตวิมาน ๒. เรวดีวิมาน

๓.ฉัตตมาณวกวิมาน ๔. กักกฏกรสทายกวิมาน

๕.ทวารปาลกวิมาน ๖. ปฐมกรณียวิมาน

๗.ทุติยกรณียวิมาน ๘. ปฐมสูจิวิมาน

๙.ทุติยสูจิวิมาน ๑๐. ปฐมนาควิมาน

๑๑.ทุติยนาควิมาน ๑๒. ตติยนาควิมาน

๑๓.จูฬรถวิมาน ๑๔. มหารถวิมาน

จบ มหารถวรรคที่ ๕

จบ ภาณวารที่ ๓

๖. ปายาสิกวรรค

๑. ปฐมอคาริยวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในอคาริยวิมาน สูตรที่ ๑

(พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพบุตรองค์หนึ่งว่า)

{๖๕}[๑๐๔๘] สวนจิตรลดาเป็นสวนที่ประเสริฐสูงสุดของชาวไตรทศย่อม สว่างไสว ฉันใด วิมานของท่านนี้ก็มีอุปมาฉันนั้น สว่างไสว ลอยอยู่ในอากาศ[๑๐๔๙] และท่านถึงความเป็นเทวดาผู้มีฤทธิ์มีอานุภาพมาก เมื่อครั้งท่านเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้ ท่านมีอานุภาพรุ่งเรืองอย่างนี้ และรัศมีกายของท่านสว่างไสวไป ทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร[๑๐๕๐] เทพบุตรนั้นถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๑๐๕๑] เมื่อเราทั้งสอง คือ ข้าพเจ้าและภรรยาได้เป็นอู่ข้าวอูน้ำ อยู่ครองเรือนในมนุษยโลก ได้มีจิตผ่องใสให้ข้าวและนํ้า เป็นทานอันไพบูลย์โดยเคารพ[๑๐๕๒-๑๐๕๓] ข้าพเจ้ามีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

จบ ปฐมอคาริยวิมานที่ ๑