๑๔. สุณิสาวิมาน ที่ ๒ เล่ม ๒๖

พบตนในสวนนันทนวัน. คำที่เหลือ มีนัยที่กล่าวมาแล้วทั้งนั้นแล.

จบอรรถกถาปฐมสุณิสาวิมาน

๑๔. ทุติยสุณิสาวิมาน

ว่าด้วยสุณิสาวิมาร ๒

[๑๔] พระโมคคัลลานะถามว่า

ดูก่อนเทวดา ท่านมีวรรณะงาม ส่องแสงสว่าง

ไปทุกทิศ เหมือนกับดาวประกายพรึก เพราะบุญ

อะไร ท่านจึงมีวรรณะเช่นนี้ เพราะบุญอะไร ผลนี้

จึงสำเร็จแก่ท่าน และโภคะทุกอย่างที่น่ารักจึงเกิด

แก่ท่าน.

ดูก่อนเทพีผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน

ครั้งเกิดเห็นมนุษย์อยู่ ท่านได้ทำบุญอะไรไว้ ท่านจึง

มีอานุภาพอันรุ่งเรืองถึงอย่างนี้ และวรรณะของท่าน

จึงสว่างไสวไปทุกทิศ.

เทวดานั้น ถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว

ดีใจ ได้พยากรณ์ปัญหาของกรรมที่มีผลอย่างนี้ว่า

ครั้งเป็นมนุษย์อยู่ในหมู่มนุษย์ ดีฉันได้เป็น

บุตรสะใภ้อยู่ในตระกูลแห่งพ่อผัว ได้เห็นภิกษุผู้

ปราศจากกิเลสดุจ ผ่องใส ไม่ขุ่นมัว ก็เลื่อมใส

ได้ถวายชิ้นขนมแก่ภิกษุรูปนั้นด้วยมือตนเอง ครั้น

ถวายแล้ว จึงมาบันเทิงใจอยู่ในสวนนันทนวัน เพราะ

บุญนั้น ดีฉันจึงมีวรรณะเช่นนี้ เพราะบุญนั้น ผลนี้

จึงสำเร็จแก่ดีฉัน อนึ่ง โภคะทุกอย่างที่น่ารักจึงเกิด

แก่ดีฉัน เพราะบุญนั้น ดีฉันจึงมีอานุภาพรุ่งเรือง

อย่างนี้ และวรรณะของดีฉันจึงสว่างไสวไปทุกทิศ.

จบทุติยสุณิสาวิมาน

อรรถกถาทุติยสุณิสาวิมาน

ทุติยสุณิสาวิมาน มีคาถาว่า อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน เป็นต้น. ก็ในทุติยสุณิสาวิมานนั้น เคยกล่าวมาแล้วทั้งนั้น. ในวัตถุปปัตติเหตุเกิดเรื่องต่างกันเฉพาะถวายขนมสดเท่านั้น. ด้วยเหตุนั้น พระธรรมสังคาหกาจารย์จึงกล่าวว่า ท่านพระโมคคัลลานะถามว่า

ดูก่อนเทวดา ท่านมีวรรณะงาม ส่องสว่างไป

ทุกทิศ ประหนึ่งดาวประกายพรึก เพราะบุญอะไร

วรรณะของท่านจึงเป็นเช่นนี้ เพราะบุญอะไร ผลนี้

จึงสำเร็จแก่ท่าน และโภคะทุกอย่างที่น่ารักจึงเกิด

แก่ท่าน.

ดูก่อนเทพีผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถาม

ท่าน ครั้งเกิดเป็นมนุษย์ ท่านได้ทำบุญอะไรไว้

เพราะบุญอะไร ท่านจึงมีอานุภาพรุ่งเรืองอย่างนี้ และ

วรรณะของท่านจึงสว่างไสวไปทุกทิศ.

เทวดาองค์นั้นดีใจ ถูกท่านพระโมคคัลลานะ

ถามแล้ว ก็พยากรณ์ปัญหาของกรรมที่มีผลอย่างนี้

กล่าวตอบว่า

ครั้งเกิดเป็นมนุษย์ในหมู่มนุษย์ ดีฉันเป็นบุตร

สะใภ้ในเรือนพ่อผัว ดิฉันได้เห็นพระภิกษุผู้ปราศจาก

กิเลสดุจธุลี ผ่องใสไม่หม่นหมอง ก็เลื่อมใสแล้ว

จึงได้ถวายขนมสดครั้งหนึ่งแก่ท่านด้วยมือตนเอง

ครั้นถวายชิ้นขนมสดแล้ว ก็บันเทิงอยู่ในสวน

นันทนวัน.

เพราะบุญนั้น วรรณะของดีฉันจึงเป็นเช่นนี้

เพราะบุญนั้น ผลนี้จึงสำเร็จแก่ดีฉัน และโภคะ

ทุกอย่างที่น่ารักจึงเกิดแก่ดีฉัน.

ข้าแต่ท่านภิกษุผู้มีอานุภาพมา ดีฉันขอบอก

แก่ท่าน ครั้งเกิดเป็นมนุษย์ ดีฉันได้ทำบุญใดไว้

เพราะบุญนั้น ดีฉันจึงมีอานุภาพรุ่งเรืองอย่างนี้ และ

วรรณะของดีฉันจึงสว่างไสวไปทุกทิศ.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ภาคํ ได้แก่ ส่วนของขนมสด ด้วยเหตุนั้น เทวดาจึงกล่าวว่า ครั้นถวายชิ้นขนมสดแล้ว. ขนมที่ทำด้วยข้าวเหนียว ท่านเรียกว่ากุมมาส ขนมสด. คำที่เหลือ มีนัยที่กล่าวไว้แล้วทั้งนั้น.

จบอรรถกถาทุติยสุณิสาวิมาน

๑๕. อุตตราวิมาน

ว่าด้วยอุตตราวิมาน

[๑๕] พระโมคคัลลานะถามว่า

ดูก่อนเทวดา ท่านมีวรรณะงาม ส่องแสงสว่าง

ไปทุกทิศ เหมือนกับดาวประกายพรึก เพราะบุญ

อะไร ท่านจึงมีวรรณะอย่างนี้ เพราะบุญอะไร ผลนี้

จึงสำเร็จแก่ท่าน และโภคะทุกอย่างที่น่ารักจึงเกิด

แก่ท่าน.

ดูก่อนเทพีผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่านครั้งเป็นมนุษย์ ท่านได้ทำบุญอะไรไว้ เพราะบุญอะไร

ท่านจึงมีอานุภาพรุ่งเรืองอย่างนี้ อนึ่ง วรรณะของ

ท่านจึงสว่างไสวไปทุกทิศ.

เทวดานั้น ถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว

ดีใจ ได้พยากรณ์ปัญหาของกรรมที่มีผลอย่างนี้ว่า

เมื่อดีฉันยังครองเรือนอยู่ ดีฉันไม่มีความริษยา

ไม่มีความตระหนี่ ไม่ตีเสมอ ไม่โกรธ อยู่ในโอวาท

ของสามี ไม่ประมาทเป็นนิจในวันอุโบสถ เข้าจำ

อุโบสถอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ตลอดวัน

๑๔ ค่ำ วัน ๑๕ ค่ำ และวัน ๘ ค่ำแห่งปักษ์ และ

ตลอดปาฏิหาริยปักษ์ [ วันรับวันส่ง ] สำรวมในศีล

ระมัดระวังจำแนกทาน เข้าอยู่ประจำวิมาน เว้นจากปาณาติบาต ๑ งดเว้นจากความเป็นขโมย ๑ ไม่ประ-