พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · ปาริฉัตตกวรรค
๓. ปัลลังกวิมาน เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในปาริฉัตตกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๓. ปลฺลงฺกวิมาน
๓. ปัลลังกวิมาน
ว่าด้วยวิมานที่มีบัลลังก์สวยงามเกิดแก่หญิงผู้ประพฤติธรรม
(พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพธิดานั้นด้วยคาถาว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ ปาริฉัตตกวรรค ปัลลังกวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๒–๔๓ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๙–๕๐
ปลฺลงฺกเสฏฺเฐ มณิโสวณฺณจิตฺเต
ปุปฺผาภิกิณฺเณ สยเน อุฬาเร
ตตฺถจฺฉสิ เทวิ มหานุภาเว
อุจฺจาวจา อิทฺธิ วิกุพฺพมานา.
เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก เธอแสดงฤทธิ์ต่างๆ ได้หลายรูปแบบ
อยู่บนบัลลังก์วิมานอันเลอเลิศ น่านอน โอ่โถง
วิจิตรด้วยแก้วมณีและทองคำ เรี่ยรายด้วยดอกไม้
อิมา จ เต อจฺฉราโย สมนฺตโต
นจฺจนฺติ คายนฺติ ปโมทยนฺติ
เทวิทฺธิปตฺตาสิ มหานุภาเว
มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาวา
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ.
อนึ่ง รอบข้างเธอมีเทพอัปสรเหล่านี้ฟ้อนรำขับร้องให้บันเทิงใจ
อยู่เสมอ
เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก เมื่อเธอเกิดเป็นมนุษย์
ได้ทำบุญอะไรไว้ จึงได้สำเร็จเป็นเทพธิดาผู้มีฤทธิ์
เพราะบุญอะไร เธอจึงมีอานุภาพรุ่งเรือง
และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้
(เทพธิดาตอบว่า)
อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา
อฑฺเฒ กุเล สุณิสา อโหสึ
อกฺโกธนา ภตฺตุวสานุวตฺตินี
อุโปสเถ อปฺปมตฺตา อโหสึ
เมื่อดิฉันเกิดเป็นมนุษย์อยู่ในหมู่มนุษย์
เป็นลูกสะใภ้ในตระกูลที่มั่งคั่งตระกูลหนึ่ง
มีนิสัยไม่มักโกรธ ปฏิบัติตามคำสั่งของสามีเสมอ
ไม่ประมาทในการรักษาอุโบสถศีล
มนุสฺสภูตา ทหรา อปาปิกา
ปสนฺนจิตฺตา ปติมาภิราธยึ
ทิวา จ รตฺโต จ มนาปจารินี
อหํ ปุเร สีลวตี อโหสึ.
เมื่อดิฉันเป็นมนุษย์ยังสาวอยู่ ไม่ประพฤติใฝ่ต่ำ
มีใจดี ทำตัวให้สามีโปรดปราน
ชาติก่อนดิฉันมีความประพฤติเป็นที่น่าพอใจ
ทั้งวันและคืน เป็นคนมีศีล
ปาณาติปาตา วิรตา อโจริกา (๑)
สํสุทฺธกายา สุจิพฺรหฺมจารินี
อมชฺชปา โน จ มุสา อภาณึ
สิกฺขาปเทสุ ปริปูรการินี.
- ๑ก. อโจริยา
ได้บำเพ็ญสิกขาบททั้งหลายอย่างครบถ้วน
คืองดเว้นจากการฆ่าสัตว์
ไม่ลักทรัพย์ มีการงานทางกายบริสุทธิ์
ประพฤติพรหมจรรย์ได้บริสุทธิ์
สะอาด ไม่กล่าวเท็จ และไม่ดื่มน้ำเมา
จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี
ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ ปสนฺนมานสา (๑) อหํ.
- ๑ม. อติปสนฺนมานสา
มีใจเลื่อมใส ประพฤติตามธรรม ปลาบปลื้มใจ
เข้าจำอุโบสถศีลซึ่งประกอบด้วยองค์ ๘
ทุกวัน ๑๔ ค่ำ ๑๕ ค่ำและ ๘ ค่ำแห่งปักษ์
และตลอดปาฏิหาริยปักษ์
อฏฺฐงฺคุเปตํ อนุธมฺมจารินี
อุโปสถํ ปีติมนา อุปาวสึ
อิมญฺจ อริยํ อฏฺฐงฺควเรหุเปตํ
สมาทิยิตฺวา กุสลํ สุขุทฺรยํ
ปติมฺหิ กลฺยาณี วสานุวตฺตินี
อโหสึ ปุพฺเพ สุคตสฺส สาวิกา.
ครั้นสมาทานกุศลธรรมอันประเสริฐ
ที่ประกอบด้วยองค์ ๘ อันสูงสุด
มีสุขเป็นอานิสงส์เช่นนี้แล้ว ดิฉันเป็นคนดี
ปฏิบัติตามคำสั่งของสามีเสมอ
เป็นสาวิกาของพระสุคตมาก่อน
เอตาทิสํ กุสลํ ชีวโลเก
กมฺมํ กริตฺวาน วิเสสภาคินี.
กายสฺส เภทา อภิสมฺปรายํ
เทวิทฺธิปตฺตา สุคติมฺหิ อาคตา.
ครั้นทำกุศลกรรมเช่นนี้ในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่
ตายแล้วมาสู่สวรรค์ มีส่วนได้เสวยทิพยสมบัติอันวิเศษ
จึงได้สำเร็จเป็นเทพธิดาผู้มีฤทธิ์ในอภิสัมปรายภพ
วิมานปาสาทวเร มโนรเม
ปริวาริตา อจฺฉราสงฺคเณน
สยมฺปภา เทวคณา รเมนฺติ มํ
ทีฆายุกึ เทววิมานมาคตนฺติ.
ปลฺลงฺกวิมานํ ตติยํ.
ดิฉันมีหมู่เทพอัปสรห้อมล้อม มีรัศมีในตัวเอง
บันเทิงใจอยู่ในวิมานปราสาทที่ยอดเยี่ยมน่ารื่นรมย์ใจ
หมู่เทพและเทพธิดาพากันมาชื่นชมดิฉัน
ผู้มีอายุยืนซึ่งมายังเทพวิมานนี้
ปัลลังกวิมานที่ ๓ จบ
จบ ๓. ปัลลังกวิมาน