๕. คุตติลวิมาน เล่ม ๒๖

๕. คุตติลวิมาน

ว่าด้วยวิมานที่คุตติลบัณฑิตไปเยี่ยมชม ๓๖ วิมาน

(๑) วัตถุตตมทายิกาวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ถวายผ้าอย่างดี

{๓๓}(พระมหาสัตว์นามว่าคุตติลบัณฑิตอันสมเด็จอัมรินทราธิราชจำแลงองค์ เป็นพราหมณ์โกสิยโคตรเสด็จเข้าไปหาทรงถามแล้ว ได้ทูลตอบแสดง ความเจ็บใจของตนให้ท้าวเธอทรงทราบว่า)

[๓๒๗] ข้าแต่ท้าวโกสีย์ ข้าพระองค์ได้สอนวิชาดีดพิณ ๗ สาย อันมีเสียงไพเราะดี น่ารื่นรมย์ ให้แก่มุสิละผู้เป็นศิษย์ เขาตั้งใจจะดีดพิณประชันกับข้าพระองค์บนกลางเวที ขอพระองค์ทรงเป็นที่พึ่งของข้าพระองค์ด้วย

(สมเด็จอัมรินทราธิราชทรงสดับแล้ว เมื่อจะทรงปลอบใจอาจารย์ จึงตรัสปลุกใจว่า)

[๓๒๘] ข้าพเจ้าจะเป็นที่พึ่งให้ท่านอาจารย์ เพราะข้าพเจ้าเป็นผู้บูชาท่านอาจารย์ ศิษย์จะไม่ทอดทิ้งท่านอาจารย์ ท่าน อาจารย์ต้องเอาชนะนายมุสิละผู้เป็นศิษย์ได้

(เมื่อสมเด็จอัมรินทราธิราชตรัสปลอบใจเช่นนี้ คุตติลบัณฑิตก็โล่งใจ คลายทุกข์ พอถึงวันนัดก็ไปประลองศิลป์กันบนเวทีหน้าพระโรง ในที่สุด คุตติลบัณฑิตผู้อาจารย์เป็นฝ่ายชนะ นายมุสิละผู้เป็นศิษย์เป็นฝ่ายแพ้ถึง แก่ความตายกลางเวทีเพราะอาชญาของปวงชน สมเด็จอัมรินทราธิราช ตรัสแสดงความยินดีกับคุตติลบัณฑิตแล้วเสด็จกลับเทวสถาน ครั้นกาล

ต่อมา สมเด็จอัมรินทราธิราชตรัสใช้ให้พระมาตลีเทพสารถีนาเวชยันต์ราชรถ ลงมารับคุตติลบัณฑิตไปยังเทวโลกเพื่อให้ดีดพิณถวาย คุตติลบัณฑิตจึง กราบทูลท้าวโกสีย์ในท่ามกลางเทพบริษัทเพื่อไต่ถามถึงบุรพกรรมของเทพธิดา ทั้งหลายเป็นรางวัลแห่งการดีดพิณก่อน เมื่อได้รับพระอนุญาตแล้ว จึงไต่ ถามถึงบุพพกรรมของเทพธิดาเหล่านั้นว่า)[๓๒๙] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรือง สว่างไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น

[๓๓๐-๓๓๑] ท่านมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญอะไร ... และรัศมีของท่าน สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร

[๓๓๒] นางเทพธิดานั้นถูกคุตติลบัณฑิตถามเหมือนท่านพระมหาโมคคัลลานเถระถามแล้ว มีใจยินดี ได้พยากรณ์ ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๓๓๓] สตรีผู้ถวายผ้าอย่างดีย่อมเป็นผู้ประเสริฐในหมู่ชายหญิงทั้งหลาย สตรีนั้นถวายสิ่งน่ารักอย่างนี้ จึงได้เข้าถึงทิพยวิมานอันน่าปลื้มใจอย่างนี้

[๓๓๔] เชิญท่านดูวิมานของดิฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐ กว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผลแห่งบุญทั้งหลายนั้นเถิด

[๓๓๕-๓๓๖] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

อีก ๔ วิมานที่จะกล่าวต่อไปนี้ มีเนื้อความพิสดารเหมือนวัตถุตตมทายิกาวิมาน

(๒) ปุปผุตตมทายิกาวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ถวายดอกไม้อย่างดี

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๓๓๗-๓๓๙] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม ... และ รัศมีกายของท่านลว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร

[๓๔๐] นางเทพธิดานั้นถูกคุตติลบัณฑิตถามเหมีอนท่านพระมหาโมคคัลลานเถระถามแล้ว มีใจยินดี ได้พยากรณ์ ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า[๓๔๑] สตรีผู้ถวายดอกไม้อย่างดี ย่อมเป็นผู้ประเสริฐในหมู่ชายหญิงทั้งหลาย สตรีนั้นถวายสิ่งน่ารักอย่างนี้ จึงได้ เข้าถึงทิพยวิมานอันน่าปลื้มใจอย่างนี้[๓๔๒] เชิญท่านดูวิมานของดิฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐกว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผลแห่งบุญทั้งหลายนั้นเถิด[๓๔๓-๓๔๔] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

(๓) คันธุตตมทายิกาวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ถวายของหอมอย่างดี

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๓๔๕] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรือง สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น

[๓๔๖] ท่านมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญอะไร ... และรัศมีกายของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร

[๓๔๗-๓๔๘] นางเทพธิดานั้น ... มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหา แห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๓๔๙] สตรีผู้ถวายของหอมอย่างดี ย่อมเป็นผู้ประเสริฐในหมู่ชายหญิงทั้งหลาย สตรีนั้นถวายสิ่งน่ารักอย่างนี้ จึงได้ เข้าถึงทิพยวิมานอันน่าปลื้มใจอย่างนี้[๓๕๐] เชิญท่านดูวิมานของดิฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐ กว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผลแห่งบุญ ทั้งหลายนั้นเถิด[๓๕๑-๓๕๒] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

(๔) ผลุตตมทายิกาวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ถวายผลไม้อย่างดี

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๓๕๓] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรือง สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น

[๓๕๔-๓๕๕] ท่านมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญอะไร ... และรัศมีกายของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร

[๓๕๖] นางเทพธิดานั้น ... มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๓๕๗] สตรีผู้ถวายผลไม้อย่างดี ย่อมเป็นผู้ประเสริฐในหมู่ชายหญิงทั้งหลาย สตรีนั้นถวายสิ่งน่ารักอย่างนี้ จึงได้ เข้าถึงทิพยวิมานอันน่าปลื้มใจอย่างนี้[๓๕๘] เชิญท่านดูวิมานของติฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐกว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผลแห่งบุญทั้งหลายนั้นเถิด[๓๕๙-๓๖๐] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

(๕) รสุตตมทายิกาวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ถวายรสอย่างดี

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๓๖๑] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรือง สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น

[๓๖๒-๓๖๓] ท่านมีวรรณะเซ่นนี้เพราะบุญอะไร ... และรัศมีกาย ของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร

[๓๖๔] นางเทพธิดานั้น ... มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๓๖๕] สตรีผู้ถวายอาหารมีรสอย่างดีย่อมเป็นผู้ประเสริฐในหมู่ชายหญิงทั้งหลาย สตรีนั้นถวายสิ่งน่ารักอย่างนี้ จึงได้ เข้าถึงทิพยวิมานอันน่าปลื้มใจอย่างนี้[๓๖๕] เชิญท่านดูวิมานของดิฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐกว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผล แห่งบุญทั้งหลายนั้นเถิด[๓๖๗-๓๖๘] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกาย สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

(๖) คันธปัญจังคุลิกทายิกาวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ประพรมของหอมที่องค์พระสถูป

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๓๖๙] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรือง สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น

[๓๗๐-๓๗๑] ท่านมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญอะไร ... และรัศมีกาย ของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร

[๓๗๒] นางเทพธิดานั้น ... มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๓๗๓] ดิฉันได้ประพรมของหอมที่องค์พระสถูปทองคำบรรจุพระบรมธาตุของพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า ดิฉันนั้น ถวายสิ่งน่ารักอย่างนี้ จึงได้เข้าถึงทิพยวิมานอันน่า ปลื้มใจอย่างนี้[๓๗๔] เชิญท่านดูวิมานของดิฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐ กว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผลแห่งบุญ ทั้งหลายนั้นเถิด[๓๗๕-๓๗๖] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

อีก ๔ วิมานที่จะกล่าวต่อไปนี้ มีเนี้อความพิสดารเหมือนกับคันธปัญจังคุลิกวิมาน

(๗) เอถูโปสถวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้รักษาอุโบสถศีลวันเดียว

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๓๗๗-๓๗๙] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรืองสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น ท่านมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญอะไร ... และรัศมีกายของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร[๓๘๐] นางเทพธิดานั้น ... มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๓๘๑] ดิฉันพบพระภิกษุและภิกษุณีทั้งหลายเดินทางไกล ได้ฟังธรรมเทศนาของท่านเหล่านั้น ได้เข้ารักษาอุโบสถศีลอยู่วันหนึ่ง

[๓๘๒] เชิญท่านดูวิมานของดิฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐกว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผล แห่งบุญทั้งหลายนั้นเถิด[๓๘๓-๓๘๔] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

(๘) อุทกทายิกาวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ถวายน้ำ

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๓๘๕-๓๘๗] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรืองสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึก ฉะนั้น ท่านมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญอะไร ... และรัศมีกายของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร[๓๘๘] นางเทพธิดานั้น ... มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๓๘๙] ดิฉันยืนอยู่ในน้ำ ได้ถวายน้ำแด่ภิกษรูปหนึ่ง ด้วยจิตที่เลื่อมใส ดิฉันนั้นถวายสิ่งน่ารักอย่างนี้ จึงได้เข้าถึงทิพยวิมานอันน่าปลื้มใจอย่างนี้

[๓๙๐] เชิญท่านดูวิมานของดีฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ ประเสริฐกว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผล แห่งบุญทั้งหลายนั้นเถิด[๓๙๑-๓๙๒] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

(๙) อุปัฎฐานวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ปฏิบัติแม่ผัวและพ่อผัว

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๓๙๓-๓๙๕] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรืองสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น[๓๙๖] นางเทพธิดานั้น ... มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๓๙๗] ดิฉันไม่คิดริษยา ตั้งใจปฏิบัติแม่ผัวและพ่อผัวผู้ดุร้าย มักโกรธ และหยาบคาย เป็นผู้ไม่ประมาทด้วยศีลของตน[๓๙๘ ]เชิญท่านดูวิมานของดีฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐกว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผลแห่งบุญทั้งหลายนั้นเถิด[๓๙๙-๔๐๐] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น... และมีรัศมีกาย สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

(๑๐) อปรกัมมการินีวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ตั้งใจรับใช้ผู้อื่น

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๔๐๑-๔๐๓] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรืองสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น

ท่านมีวรรณะงามเช่นนี้เพราะบุญอะไร ... และ รัศมีกายของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร

[๔๐๔] นางเทพธิดานั้น ... มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๔๐๕] ดิฉันเป็นทาสีรับใช้คนอื่น ไม่เกียจคร้านด้วยหน้าที่อันเป็นประโยชน์ เป็นคนไม่โกรธ ไม่ดูหมิ่นใคร ชอบแบ่งปันสิ่งของส่วนของตนแกผู้อื่น[๔๐๖] เชิญท่านดูวิมานของดิฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐกว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผลแห่งบุญทั้งหลายนั้นเถิด[๔๐๗-๔๐๘] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกาย สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

(๑๑) ขีโรทนทายิกาวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ถวายข้าวสุกคลุกนมวัวสด

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๔๐๙] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรืองสว่างไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น

[๔๑๐-๔๑๑] ท่านมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญอะไร ... และรัศมีกายของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร

[๔๑๒] นางเทพธิดานั้น ... มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๔๑๓] ดิฉันได้ถวายข้าวสุกคลุกนมวัวสดแก่ภิกษุผู้เที่ยวบิณฑบาตรูปหนึ่ง ครั้นดิฉันทำกรรมอย่างนี้แล้ว ก็เข้าถึงสุคติรื่นเริงใจอยู่[๔๑๔] เชิญท่านดูวิมานของดิฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐกว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผลแห่งบุญทั้งหลายนั้นเถิด[๔๑๕-๔๑๖] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น... และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้นอีก ๒๕ วิมานที่จะกล่าวต่อไปนี้ มีเนื้อความพิสดารเหมือนกับขีโรทนทายิกาวิมาน

(๑๒) ผาณิตทายิกาวิมาน

ว่าด้วยวิมานของเทพธิดาผู้ถวายน้ำอ้อยงบ

(คุตติลบัณฑิตถามเทพธิดาอีกองค์หนึ่งว่า)

[๔๑๗-๔๑๙] ดูก่อนแม่นางเทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม ... และรัศมีกายของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร[๔๒๐] นางเทพธิดานั้น ... มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า

[๔๒๑-๔๒๘] ... ดิฉันได้ถวายน้ำอ้อยงบ ...

(๑๓) อุจฉุขัณฑิกทายิกาวิมาน

[๔๒๙-๔๓๖] ... ดิฉันได้ถวายอ้อยท่อนหนึ่ง ...

(๑๔) ติมพรุสกทายิกาวิมาน

[๔๓๗-๔๔๔] ... ดิฉันได้ถวายมะพลับสุก ...

(๑๕) กักการุกทายิกาวิมาน

[๔๔๕-๔๕๒] ... ดิฉันได้ถวายแตงโมผลหนี่ง ...

(๑๖) เอฬาลุกทายิกาวิมาน

[๔๕๓-๔๖๐] ... .ดิฉันได้ถวายฟักทองผลหนึ่ง ...

(๑๗) วัลลีปักกทายิกาวิมาน

[๔๖๑-๔๖๘] ... ดิฉันได้ถวายยอดผักต้ม ...

(๑๘) ผารุสกทายิกาวิมาน

[๔๖๙-๔๗๖] ... ดิฉันได้ถวายผลลิ้นจี่ ...

(๑๙) หัตถัปปตาปกทายิกาวิมาน

[๔๗๗-๔๘๔]... ดิฉันได้ถวายเชิงกราน ...

(๒๐) สากมุฏฐิทายิกาวิมาน

[๔๘๕-๔๙๒] ... ดิฉันได้ถวายผักดองกำหนึ่ง ...

(๒๑) ปุปผกมุฏฐิทายิกาวิมาน

[๔๙๓-๕๐๐] ... ดิฉันได้ถวายดอกไม้กำหนึ่ง ...

(๒๒) มูลกทายิกาวิมาน

[๕๐๑-๕๐๘] ... ดิฉันได้ถวายเหง้ามัน ...

(๒๓) นิมพมุฏฐิทายิกาวิมาน

[๕๐๙-๕๑๖] ... ดิฉันได้ถวายสะเดากำหนึ่ง ...

(๒๔) อัมพกัญชิกทายิกาวิมาน

[๕๑๗-๕๒๔] ... ดิฉันได้ถวายน้ำผักดอง ...

(๒๕) โทณินิมมุชชนทายิกาวิมาน

[๕๒๕-๕๓๒] ... ดิฉันได้ถวายแป้งคลุกงาคั่ว ...

(๒๖) กายพันธนทายิกาวิมาน

[๕๓๓-๕๔๐] ... ดิฉันได้ถวายประคดเอว ...

(๒๗) อังสพันธกทายิกาวิมาน

[๕๔๑-๕๔๘] ... ดิฉันได้ถวายผ้าอังสะ ...

(๒๘) อโยคปัตตทายิกาวิมาน

[๕๔๙-๕๕๖] ... ดิฉันได้ถวายพัด ...

(๒๙) วิธูปนทายิกาวิมาน

[๕๕๗-๕๖๔] ... ดิฉันได้ถวายพัดสี่เหลี่ยม ...

(๓๐) ตาลปัณณทายิกาวิมาน

[๕๖๕-๕๗๒] ... ดิฉันได้ถวายพัดใบตาล ...

(๓๑) โมรหัตถทายิกาวิมาน

[๕๗๓-๕๘๐] ... ดิฉันได้ถวายหางนกยูงกำหนึ่ง ...

(๓๒) ฉัตตทายิกาวิมาน

[๕๘๑-๕๘๘] ... ดิฉันได้ถวายร่ม ...

(๓๓) อุปาหนทายิกาวิมาน

[๕๘๙-๕๙๖] ... ดิฉันได้ถวายรองเท้า ...

(๓๔) ปูวทายิกาวิมาน

[๕๙๗-๖๐๔] ... ดิฉันได้ถวายขนม ...

(๓๕) โมทกทายิกาวิมาน

[๖๐๕-๖๑๒] ... ดิฉันได้ถวายขนมต้ม ...

(๓๖) สักขลีทายิกาวิมาน

[๖๑๓] ... ดิฉันได้ถวายน้ำตาลกรวดแก่ภิกษุผู้เที่ยวบิณฑบาตรูปหนึ่ง ครั้นดิฉันทำกรรมอย่างนี้แล้ว เข้าถึงวิมานรื่นเริงใจอยู่

[๖๑๔] เชิญท่านดูวิมานของดิฉันนั้นเถิด ยิ่งกว่านั้น ดิฉันยังเป็นนางฟ้าที่มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก ทั้งยังเป็นผู้ประเสริฐกว่านางอัปสรนับพันนางด้วย เชิญท่านดูผลแห่งบุญทั้งหลายนั้นเถิด[๖๑๕-๖๑๖] ดิฉันมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกาย สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น

(เมื่อนางเทพธิดาเหล่านั้นแถลงผลกรรมที่ได้ทำมาเป็นอันดีอย่างนี้แล้ว คุตติลบัณฑิตร่าเริง บันเทิงใจ เมื่อจะแสดงความชื่นชมยินดีของตน จึง กล่าวว่า)[๖๑๗] ข้าพเจ้ามาถึงเมืองสวรรค์วันนี้เป็นการดีแท้ เป็นฤกษ์งามยามดีที่ข้าพเจ้าได้เห็นนางเทพธิดาทั้งหลาย ที่เป็นนางฟ้า มีรูปร่างและผิวพรรณน่ารัก

[๖๑๘] ข้าพเจ้าฟังเรื่องราวของเทพธิดาเหล่านั้นแล้วก็จักทำบุญกุศลให้มากด้วยการให้ทาน ด้วยการประพฤติธรรมสม่ำเสมอ ด้วยการสำรวม และด้วยการฝึกอินทรีย์ ข้าพเจ้าจักได้ไปสู่สถานที่ที่ไปแล้วไม่เศร้าโศก

จบ คุตฅิลวิมานที่ ๕

๖. ทัททัลลวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในทัททัลลวิมาน

(นางภัททาเทพธิดาผู้พี่สาวได้ถามนางสุภัททาเทพธิดาผู้น้องสาวว่า)

{๓๔}[๖๑๙] ท่านรุ่งเรืองด้วยวรรณะ ทั้งเป็นผู้เรืองยศ มีวรรณะรุ่งโรจน์เกินเทวดาชั้นดาวดึงส์ทั้งหลาย

[๖๒๐] ดิฉันไม่เคยเห็นท่าน เพิ่งจะมาเห็นในวันนี้เป็นครั้งแรก ท่านมาจากเทวโลกชั้นไหน มาเรียกดิฉันโดยชื่อว่าภัททา

(นางสุภัททาเทพธิดาผู้น้องสาวตอบว่า)

[๖๒๑] ข้าแต่พี่ภัททา ดิฉันชื่อว่าสุภัททา ในภพก่อนครั้งเป็นมนุษย์อยู่ ดิฉันได้เป็นน้องสาวสุดท้องของพี่ ทั้งได้เคย เป็นภรรยาร่วมสามีเดียวกับพี่มาด้วย

[๖๒๒] ดิฉันนั้นตายจากมนุษยโลกนั้นแล้วได้อุบัติมาเป็นเทพธิดา ประจำสวรรค์ชั้นนิมมานรดี