พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · ปายาสิกวรรค
๙. กุณฑลีวิมาน ที่ ๒ เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในปายาสิกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ ปายาสิกวรรค กุณฑลีวิมาน ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๕๓–๑๕๔
[๑๐๙๖] ท่านถึงความเป็นเทวดาผู้มีฤทธิ์มีอานุภาพมาก ครั้งเมื่อ ท่านเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้ ท่านมีอานุภาพรุ่งเรือง อย่างนี้ และรัศมีกายของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศ เพราะบุญอะไร[๑๐๙๗] เทพบุตรนั้นถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า
[๑๐๙๘] เมื่อครั้งข้าพเจ้าเกิดเป็นมนุษย์อยู่ในหมู่มนุษย์ได้พบสมณะหลายท่านผู้มีศีล ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ มียศ เป็นพหูสูต ถึงความสิ้นตัณหา จึงมีจิตเลื่อมใส ได้ถวายข้าวและนํ้าเป็นทานอันไพบูลย์โดยเคารพ[๑๐๙๙-๑๑๐๐] ข้าพเจ้ามีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น
จบ ปฐมกุณฑลีวิมานที่ ๘
๙. ทุติยกุณฑลีวิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในกุณฑลีวิมาน สูตรที่ ๒
(พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพบุตรองค์หนึ่งว่า)
{๗๓}[๑๑๐๑-๑๑๐๓] ท่านประดับประดาแล้ว ทัดทรงดอกไม้ นุ่งห่มผ้าทิพย์ ... ท่านมีอานุภาพรุ่งเรืองอย่างนี้ และรัศมีกายของ ท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร[๑๑๐๔] เทพบุตรนั้นถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว มีใจยินดี ได้พยากรณ์ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามนั้นว่า
[๑๑๐๕] เมื่อครั้งข้าพเจ้าเกิดเป็นมนุษย์อยู่ในหมู่มนุษย์ได้พบสมณะหลายท่านผู้มีศีล ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ มียศ เป็นพหูสูต ถึงความสิ้นตัณหา จึงมีจิตเลื่อมใส ได้ถวายข้าวและนํ้าเป็นทานอันไพบูลย์โดยเคารพ[๑๑๐๖-๑๑๐๗] ข้าพเจ้ามีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญนั้น ... และมีรัศมีกาย สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญนั้น
จบ ทุติยกุณฑลีวิมานที่ ๙
๑๐. อุตตรวิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในอุตตรวิมาน
(พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพบุตรองค์หนึ่งว่า)
{๗๔}[๑๑๐๘] เทวสภาชื่อสุธัมมาของท้าวสักกเทวราช เป็นที่นั่งประชุมของหมู่ทวยเทพเป็นฉันใด วิมานของท่านนี้ก็มีอุปมา ฉันนั้น สว่างไสวอยู่กลางหาว
- ๑ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ หมายถึงผู้เพียบพร้อมด้วยวิชชาคือญาณ ความรู้แจ้ง ความรู้วิเศษ ๓ ประการ มีปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ญาณที่ทำให้ระลึกชาติได้ เป็นต้น และผู้เพียบพร้อม ด้วย จรณะคือคุณธรรมเครื่องประพฤติปฏิบัติให้ลุถึงวิชชาหรือนิพพาน ๑๕ ประการ คือ (๑) สีลสัมปทา ความถึงพร้อมด้วยศีล (๒) อินทรียสังวร การสำรวมอินทรีย์ (๓) โภชเนมัตตัญญุตา ความรู้จักประมาณในการบริโภค (๔) ชาคริยานุโยค การหมั่นประกอบความเพียร สัทธรรม ๗ คือ (๕) มีศรัทธา (๖) มีหิริ (๗) มีโอตตัปปะ (๘) เป็นพหูสูต (๙) ปรารภความเพียร (๑๐) มีสติ มั่นคง (๑๑) มีปัญญา รูปาวจรฌาน ๔ คือ (๑๒) ปฐมฌาน (๑๓) ทุติยฌาน (๑๔) ตติยฌาน และ (๑๕) จตุตถฌาน (นัย สํ.ส.อ. ๒๐๘, องฺ.อฏฺฐก.อ. ๒๕๕)
จบ ๙. กุณฑลีวิมาน ที่ ๒