พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๕๑๙–๑๕๒๗ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 526–531
อัชฌัตติกทุกกุสลติกะ
(๖๖. อัชฌัตติทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๑๙] ๑. กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นอัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. กุศลธรรมที่เป็นอัชณัตติกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. กุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๒๐] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
เหมือนกับจิตตทุกะ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๒๑] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. อกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. อกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และอกุศล-
ธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๕. อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๒๒] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
เหมือนกับจิตตทุกะ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๒๓] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๔. อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอัพยากต-ธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นพาหริ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๒๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอัญมัญญปัจจัย มี ๕ วาระ ในนิสสย-
ปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๕ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระในอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๕๒๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในนกัมมปัจจัยมี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัยมี ๕ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๕ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี๙ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๒๖] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เป็นปัจจัยแก่
อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๒๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ อัชฌัตติกธรรมเป็นปัจจัยแก่พาหิรธรรม เป็นสหชาตาธิปติ, แม้ในวาระท่ามกลาง ๓ วาระ ก็เป็น สหชาตาธิปติ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัยมี ๕ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ เป็นอารัมมณปุเรชาตะบ้าง เป็นวัตถุปุเรชาตะบ้างในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี๓ วาระ อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม ด้วยอำนาจของกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัยมี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ได้กวฬีการาหาร ทั้ง ๓ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระ รูปชีวิตินทรีย์ได้ ๓ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระในมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัยมี ๙ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
อัชฌัตติกทุกกุสลติกะ จบ
อุปาทาทุกกุสลติกะ
(๖๗. อุปาทาทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๒๘] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๒๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๓๐] ๑. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
End of อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ