พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
จิตตสมุฏฐานทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๔๗๐–๑๔๘๒ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ จิตตสมุฏฐานทุกกุสลัตติกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 502–508
จิตตสมุฏฐานทุกกุสลติกะ
(๖๐. จิตตสมุฏฐานทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๗๐] ๑. กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศล-ธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัย
กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม และกุศล-
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏ-ฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศล-ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศล-
ธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐาน-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๗๑] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
ในปัจจัยทั้งปวง มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๔๗๒] ในนอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ.
สหชาตวาระเป็นต้น พึงให้พิสดาร.
กุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๗๓] ๑. กุศลธรรนที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เป็นปัจจัย
แก่กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๗๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๕ในอินทริยปัจจัย มี ๕ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๓วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๗๕] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นจิตสมุฏฐานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๔. อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัย
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัย
อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตต-สมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๗๖] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
เหมือนกับกุศลบท
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๗๗] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๔. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๗. อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๗๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๙ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี๕ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๔๗๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-
ปัจจัย มี ๖ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระในนฌานปัจจัย มี ๖ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัยมี ๖ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๖ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๖ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๘๐] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เป็น
ปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
๒. อารัมมณปัจจัย
[๑๔๘๑] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เป็น
ปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๘๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี
๙ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๙ วาระ (ธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรมเป็นมูลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม พึงเติมกวฬีการาหาร,ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรมเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นจิตตสมุฏ-
ฐานธรรม ก็เติมกวฬีการาหาร คือเติมกวฬีการาหารในปัจจัยสงเคราะห์[ฆฏนา] ท่ามกลาง) ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระ (เป็นรูปชีวิตินทรีย์ ๑ วาระ)ในฌานปัจจัยมี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๕วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัยมี ๙ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-
นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
จิตตสมุฏฐานทุกกุสลติกะ จบ
จิตตสหภุทุกกุสลติกะ
(๖๑. จิตตสหภุทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๘๓] ๑. กุศลธรรมที่เป็นจิตตสหภูธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยกุศล-
ธรรมที่เป็นจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. กุศลธรรมที่เป็นจิตตสหภูธรรม และกุศลธรรม
ที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๔. กุศลธรรมที่เป็นจิตตสหภูธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. กุศลธรรมที่เป็นจิตตสหภูธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสหภูธรรม และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
End of จิตตสมุฏฐานทุกกุสลัตติกะ