๓. มหาปันถกเถรคาถา เล่ม ๒๖

ยทา ปฐมมทฺทกฺขึ สตฺถารมกุโตภยํ

ตโต เม อหุ สํเวโค ปสฺสิตฺวา ปุริสุตฺตมํ.

เมื่อใด เราได้เฝ้าพระศาสดา

ผู้ไม่มีภัยแต่ที่ไหนเป็นครั้งแรก

เมื่อนั้น เราได้มีความสังเวช

เพราะได้เฝ้าพระองค์ผู้เป็นบุคคลสูงสุด

สิรึ หตฺเถหิ ปาเทหิ โย ปณาเมยฺย อาคตํ

เอตาทิสํ โส สตฺถารํ อาราเธตฺวา วิราธเย.

ผู้ใดพึงใช้มือและเท้านวดพระศาสดาผู้ทรงสิริซึ่งเสด็จมา

ผู้นั้นพึงยังพระศาสดาให้ยินดีเช่นนั้นหาได้ไม่

ตทาหํ ปุตฺตทารญฺจ ธนธญฺญญฺจ ฉฑฺฑยึ

เกสมสฺสูนิ เฉเทตฺวา ปพฺพชึ อนคาริยํ.

คราวนั้น เราได้ละทิ้งบุตรภรรยา ทรัพย์ และข้าวเปลือก

ปลงผม โกนหนวด ออกบวชเป็นบรรพชิต

สิกฺขาสาชีวสมฺปนฺโน อินฺทฺริเยสุ สุสํวุโต

นมสฺสมาโน สมฺพุทฺธํ วิหาสึ อปราชิโต.

เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยสิกขาและสาชีพ

สำรวมด้วยดีในอินทรีย์ทั้งหลาย

นอบน้อมพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ได้อยู่อย่างเป็นผู้ไม่พ่ายแพ้มาร

ตโต เม ปณิธี อาสิ เจตโส อภิปตฺถิโต

น นิสีเท มุหุตฺตมฺปิ ตณฺหาสลฺเล อนูหเต.

ต่อมา ความมุ่งมั่นที่จิตเราปรารถนาไว้ว่า

เมื่อเรายังถอนลูกศรคือตัณหาขึ้นไม่ได้

เราไม่พึงนั่งเปล่าแม้เพียงครู่เดียว

ตสฺส เมวํ วิหรโต ปสฺส วีริยปรกฺกมํ

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

เชิญท่านดูความเพียรและความบากบั่นของเรานั้นผู้อยู่อย่างนี้

เราได้บรรลุวิชชา ๓ ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าแล้ว

ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ

อรหา ทกฺขิเณยฺโยมฺหิ วิปฺปมุตฺโต นิรูปธิ.

เรารู้ถึงขันธ์ที่อาศัยอยู่มาก่อนได้

ชำระทิพยจักษุให้หมดจดแล้ว

เป็นพระอรหันต์ ผู้ควรแก่ทักษิณา

หลุดพ้นแล้ว ไม่มีอุปธิกิเลส

ตโต รตฺยา วิวสเน (๑) สุริยสฺสุคฺคมนํ ปติ

สพฺพํ ตณฺหํ วิโสเสตฺวา ปลฺลงฺเกน อุปาวิสินฺติ.

มหาปนฺถโก เถโร. อฏฺฐกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

ต่อเมื่อราตรีสิ้นไป พอดวงอาทิตย์ขึ้นไป

เราได้นั่งขัดสมาธิทำตัณหาให้เหือดแห้งไปได้หมด

อัฏฐกนิบาต จบ

รวมเรื่องพระเถระที่มีในนิบาตนี้ คือ

๑. พระมหากัจจายนเถระ ๒.พระสิริมิตตเถระ

๓. พระมหาปันถกเถระ