๕. สูจิโลมสูตร เล่ม ๒๕

๕. สูจิโลมสูตร

ว่าด้วยสูจิโลมยักษ์ทูลถามปัญหา

{๓๑๙} ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่บนแท่นที่มีแม่แคร่รองรับอันเป็นที่ครอบครองของสูจิโลมยักษ์ ใกล้หมู่บ้านคยา ก็ขณะนั้นแล ขรยักษ์กับสูจิโลมยักษ์เดินผ่านไปไม่ไกลจากพระผู้มีพระภาคเจ้านัก ครั้งนั้นแลขรยักษ์ได้พูดกับสูจิโลมยักษ์วา “นั่นสมณะ”สูจิโลมยักษ์กล่าวว่า “นั้นไม่ใช่สมณะจริง นั้นเป็นสมณะปลอมต่างหาก เราพอจะรู้ว่าเป็นสมณะจริงหรือเป็นสมณะปลอม”

ลำดับนั้นแล สูจิโลมยักษ์ได้เข้าไปหาพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับครั้นแล้วได้น้อมกายเข้าไปจนใกล้พระวรกายของพระองค์ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงกระเถิบถอยพระวรกายไปเล็กน้อย

ลำดับนั้นแล สูจิโลมยักษ์ได้ถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ท่านกลัว เราไหม สมณะ”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า “อาวุโส เราไม่กลัวท่านดอก แต่สัมผัสของท่านหยาบกร้านจริง”

สูจิโลมยักษ์ถามว่า “สมณะ เราจะขอถามปัญหาท่าน ถ้าท่านตอบเราไม่ได้ เราจะทำจิตของท่านให้บ้าคลั่ง จักฉีกหัวใจของท่าน หรือไม่ก็จะจับเท้าท่านเหวี่ยงไปที่ฝั่งแม่นํ้าคงคาฟากโน้น”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “อาวุโส เรายังไม่เห็นใครเลยในมนุษยโลก ตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์ตลอดทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์ที่จะทำจิตของเราให้บ้าคลั่ง ที่จะฉีกหัวใจของเรา

๕. สูจิโลมสูตร

หรือที่จะจับเท้าเราเหวี่ยงไปที่ฝั่งแม่นํ้าคงคาฟากโน้นได้ เอาเถอะ อาวุโสเชิญท่านถามปัญหาตามที่ท่านต้องการเถิด”

สูจิโลมยักษ์ได้ถามว่า

{๓๒๐} [๒๗๓] ราคะและโทสะมีอะไรเป็นเหตุ ความไม่ยินดี ความยินดี และความขนพองสยองเกล้าเกิดจากอะไร ความตรึก ในใจเกิดจากอะไร แล้วปล่อยจิตไป เหมือนเด็ก ๆ จับกามัดเท้าแล้วปล่อยไปฉะนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

[๒๗๔] ราคะและโทสะเกิดจากอัตภาพนี้ ความไม่ยินดี ความยินดี และความขนพองสยองเกล้าก็เกิดจากอัตภาพนี้ความตรึกในใจก็เกิดจากอัตภาพนี้แล้วปล่อยจิตไป เหมือนเด็ก ๆ จับกามัดเท้าแล้วปล่อยไปฉะนั้น

[๒๗๕] อกุศลวิตกนานาประการเกิดจากความเยื่อใยคือตัณหาเกิดขึ้นในตัวเอง เหมือนย่านไทรเกิดจากต้นไทรเองฉะนั้นแผ่ซ่านไปในวัตถุกามทั้งหลายเหมือนเถาย่านทรายในป่าเลื้อยปกคลุมต้นไม้ฉะนั้น

[๒๗๖] ปวงชนที่รู้ประจักษ์ว่าอัตภาพนั้นเกิดจากสิ่งใด ย่อมกำจัดเหตุเกิดนั้นเสียได้ ดูก่อนยักษ์ ท่านจงฟังชนเหล่านั้นย่อมข้ามห้วงแห่งกิเลสที่ข้ามได้ยาก ซึ่งตนไม่เคยข้ามนี้ได้ เพื่อความไม่มีภพใหม่ต่อไป

๖. ธัมมจริยาสูตร

ว่าด้วยการประพฤติธรรม

{๓๒๑} [๒๗๗] พระอริยเจ้าทั้งหลายกล่าวการประพฤติธรรม(ที่เป็นโลกิยะ) การประพฤติพรหมจรรย์(ที่เป็นโลกุตตระ) ทั้งสองนี้ว่าเป็นคุณธรรมยอดเยี่ยม หากผู้ที่ออกบวชแล้วไม่ประพฤติธรรมดังกล่าวมานี้ จะมีประโยชน์อะไร[๒๗๘] หากว่าผู้ที่ออกบวชแล้วนั้นเป็นคนปากกล้า ชอบเบียดเบียนผู้อื่นเหมือนสัตว์ป่า ชีวิตความเป็นอยู่ของเขาชื่อว่าต่ำทรามที่สุด มีแต่จะทำให้ธุลีกิเลสพอกพูนขึ้นแก่ตน

[๒๗๙] ภิกษุที่ชอบก่อการทะเลาะวิวาท ถูกอกุศลธรรมคือโมหะห่อหุ้มแล้ว แม้เพื่อนร่วมพรหมจรรย์ผู้มีศีลตักเตือนแล้ว ก็ย่อมไม่ยอมรับรู้ธรรมวินัยที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้แล้ว

[๒๘๐] ภิกษุที่ถูกอวิชชาครอบงำแล้ว ชอบเบียดเบียนพระขีณาสพผู้อบรมตนแล้ว ย่อมไม่รับถึงความเศร้าหมองและทางที่จะทำให้ตกนรก

[๒๘๑] เมื่อไม่รู้ ก็เข้าถึงวินิบาต จากครรภ์แล้วมาสู่ครรภ์ จากที่มืดแล้วมาสู่ที่มืดอีก ภิกษุผู้มีความประพฤติเช่นนี้มรณภาพแล้วย่อมได้รับความทุกข์