พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เอกกนิบาต · อิตถีวรรค
๒. อัณฑภูตชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๒ (Royal Thai)2/10 in อิตถีวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกกนิบาต อิตถีวรรค อัณฑภูตชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 56 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 27, pp. 31–32
๗.อิตถีวรรค
๑. อสาตมันตชาดก (๖๑)
ว่าด้วยพระโพธิสัตว์สอนอสาตมนต์
(มาณพศิษย์พระโพธิสัตว์ประกาศความประสงค์ก่อนออกบวชว่า)
{๖๑} [๖๑] ธรรมดาหญิงทั้งหลายในโลกให้แต่ความไม่เป็นสุข พวกนาง ไม่มีขอบเขต มีแต่ความกำหนัดยินดี คึกคะนองไม่เลือก เหมือน กับไฟที่ไหม้ไม่เลือกฉะนั้น เราจักทิ้งพวกนางไปบวชพอกพูนวิเวก
๒. อัณฑภูตชาดก (๖๒)
ว่าด้วยการวางใจภรรยา
(พระราชาโพธิสัตว์ตรัสกะพราหมณ์ปุโรหิตว่า)
{๖๒} [๖๒] พราหมณ์ถูกภรรยาปิดหน้าปิดตาให้ดีดพิณ ก็ยังไม่รู้ทันภรรยา ที่ตนนำมาเลี้ยงไว้ตั้งแต่ยังไม่คลอดใครจะไปวางใจในภรรยา เหล่านั้นได้
- ๑อสาตมนต์ หมายถึงมนต์วิธีให้รู้ความร้ายกาจของหญิง ในชาดกนี้ พระโพธิสัตว์เกิดในตระกูล พราหมณ์เรียนจบไตรเพท สำเร็จศิลปศาสตร์ทุกอย่าง จนได้เป็นอาจารย์ทิศาปาโมกข์แห่งเมือง ตักกสิลาได้สอนมาณพตระกูลพราหมณ์คนหนึ่ง ซึ่งมารดาบิดาไม่ประสงค์จะให้อยู่ครองเรือน แต่ต้อง การให้บวชบำเรอไฟในป่าเพี่อเข้าถึงพรหมโลกจึงหาวิธีที่จะให้รู้โทษของหญิง โดยให้เรียน อสาตมนต์ พระโพธิสัตว์ทราบว่ามาณพมาเพื่อเรียนอสาตมนต์ จึงบอกว่าอสาตมนต์เฉพาะทางนั้นไม่มี แต่จะ สอนให้รู้ประจักษ์ถึงความร้ายกาจของหญิงจากประสบการณ์ตรง โดยให้ปรนนิบัติมารดาของตน ซึ่งแก่หง่อม มีอายุ ๑๒๐ ปี มาณพปฏิบัติตามนั้น ขณะที่นวดเฟ้นมือ เท้าเป็นต้น ได้พูดชมในทำนองว่า ‘คุณยาย แม้อยู่ในวัยชรา ร่างกายก็ยังเป็นเช่นนี้ ในวัยสาวจะเป็นเช่นไร’ จนนางเกิด ราคะ สั่งให้ฆ่าพระโพธิสัตว์เพื่อจะได้อภิรมย์กัน มาณพบอกความนั้นแก่พระโพธิสัตว์ ตามที่สั่งไว้ พระโพธิสัตว์จึงสรุปว่านั่นแหละคืออสาตมนต์ (ขุ.ชา.อ. ๒/๖๕-๖๘)
๓. ตักกชาดก (๖๓)
ว่าด้วยตักกบัณฑิตผู้เผชิญกับธรรมดาของหญิง
(พระบรมศาสดาครั้นทรงเล่าอดีตนิทานแล้วตรัสสรุปว่า)
{๖๓} [๖๓] ธรรมดาว่าหญิงเป็นคนมักโกรธ ไม่รู้จักบุญคุณ ชอบส่อเสียด ชอบยุยงให้แตกกัน ดูก่อนภิกษุ เธอจงประพฤติพรหมจรรย์เถิด เธอจะไม่เสื่อมจากความสุขเลย
๔. ทุราชานชาดก (๖๔)
ว่าด้วยภาวะของหญิงรู้ยาก
(อาจารย์ทิศาปาโมกข์โพธิสัตว์กล่าวสอนศิษย์ว่า)
{๖๔} [๖๔] อย่าดีใจว่าหญิงนี้ปรารถนาเรา และอย่าเสียใจว่าหญิงนี้ ไม่ปรารถนาเราภาวะของหญิงทั้งหลายรู้ได้ยาก เหมือน ทางไปของปลาในนํ้าฉะนั้น
๕. อนภิรติชาดก (๖๕)
ว่าด้วยการเปรียบหญิงเหมือนของ ๕ อย่าง
(อาจารย์ทิศาปาโมกข์โพธิสัตว์กล่าวสอนศิษย์ว่า)
{๖๕} [๖๕] ธรรมดาหญิงทั้งหลายในโลกเปรียบเหมือนกับแม่นํ้าหนทาง โรงสุรา สภา และบ่อน้ำ บัณฑิตทั้งหลายย่อมไม่ถือโกรธ หญิงเหล่านั้น
End of ๒. อัณฑภูตชาดก