พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เอกกนิบาต · อปัณณกวรรค
๖. เทวธรรมชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๖ (Royal Thai)6/10 in อปัณณกวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกกนิบาต อปัณณกวรรค เทวธรรมชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 55 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 27, pp. 5–5
๖. เทวธรรมชาดก (๖)
ว่าด้วยธรรมของเทวดา
(พระโพธิสัตว์กล่าวว่า)
{๖} [๖] ผู้ประกอบด้วยหิริและโอตตัปปะตั้งมั่นอยู่ในธรรมอันขาว ท่านเรียกว่าผู้สงบ ผู้เป็นสัตบุรุษ ผู้มีเทวธรรมในโลก
๗. กัฏฐหาริชาดก (๗)
ว่าด้วยการทำสัจกิริยาให้ยอมรับเป็นบุตร
(พระโพธิสัตว์ผู้เป็นบุตรหญิงหาฟืนกราบทูลพระราชบิดาว่า)
{๗} [๗] ขอเดชะพระมหาราช ข้าพระบาทเป็นโอรสของพระองค์ ข้าแต่ พระจอมชน ขอได้ทรงโปรดชุบเลี้ยงข้าพระบาทไว้ด้วยเถิด แม้คนอื่น ๆ พระองค์ยังทรงชุบเลี้ยงได้ ไฉนจะไม่ทรงชุบเลี้ยงโอรสของพระองค์เองเล่า
- ทั้งภายในและภายนอก ซึ่งสร้างความขบขันให้กับเหล่าอำมาตย์ราชบริพาร จึงพากันกราบทูลถามเชิงประชดพระเจ้าพาราณสีและเย้ยหยันภูมิปัญญาชายผู้โง่เขลา (ตามคาถาชาดก) จนพระเจ้าพาราณสีละอายพระทัยจึงทรงปลดชายโง่เขลานั้นออกจากตำแหน่งพร้อมทั้งรับสั่งเนรเทศแล้วทรงประทานตำแหน่งคืนแก่พระโพธิสัตว์ (ขุ.ชา.อ. ๑/๑๗๗-๑๘๑)
- ๑ธรรมอันขาว หมายถึงกุศลธรรมทั้งหลายมีหิริโอตตัปปะเป็นต้น (ขุ.ชา.อ. ๑/๑๘๘)
- ๒เทวธรรม หมายถึงคุณธรรมของผู้เป็นเทพซึ่งมี ๓ คือ สมมติเทพ เทพโดยสมมติ ได้แก่ พระเจ้าแผ่นดินและพระราชกุมารเป็นต้น อุปปัตติเทพ เทพโดยอุปบัติ ได้แก่ พวกที่บังเกิดเป็นเทวดาในเทวโลก และวิสุทธิเทพ เทพโดยความบริสุทธิ์ ได้แก่ พระอรหันตขีณาสพ ซึ่งคุณธรรมคือ หิริโอตตัปปะนี้ชื่อว่าเทวธรรม เพราะเป็นเหตุให้ถึงพร้อมด้วยกุศลของเหล่าสมมติเทพ เป็นเหตุให้บังเกิดในเทวโลกของเหล่าอุปปัตติเทพ และเป็นเหตุแห่งความหมดจดจากกิเลสของเหล่าวิสุทธิเทพ (ขุ.ชา.อ. ๑/๑๘๙)
End of ๖. เทวธรรมชาดก